Άνοια: Τι να κάνεις ΣΗΜΕΡΑ για να μην τη ζήσεις αύριο

Ο Στέλιος Πανταζής δέχεται ραντεβού στο ιατρείο του στη Λεωφόρο Μεσογείων 303 στο Χαλάνδρι (κοντά στο μετρό του Χολαργού) και διαδικτυακά μέσω Skype, Zoom, Viber κτλ. Για να κανονίσετε ραντεβού μπορείτε να καλέσετε στο 2102628639. Χαίρετε, ονομάζομαι Στέλιος Πανταζής και είμαι γιατρός με εξειδίκευση στην ιατρική διατροφολογία και τις διαταραχές του μεταβολισμού. Στο μεγαλύτερο κομμάτι της καθημερινότητάς μου ασχολούμαι με την πρόληψη σημαντικών ιατρικών παθήσεων. Το πρόβλημα της άνοιας επιστρέφει ξανά και ξανά ως ερώτημα στην καθημερινότητά μου: Υπάρχει τρόπος να προληφθεί; Τι μπορεί να κάνει κάποιος αν έχει στην οικογένειά του άνοια και θέλει να μειώσει την πιθανότητα να εμφανιστεί; Σύμφωνα με τις τελευταίες μελέτες, υπολογίζεται ότι η άνοια μπορεί να προληφθεί κατά 45%. Το υπόλοιπο 55% αφορά τα γονίδιά μας. Εφόσον δεν μπορούμε να αλλάξουμε τα γονίδιά μας, πρέπει να εστιάσουμε σε όσα μπορούμε να κάνουμε για να μειώσουμε έως και 45% την πιθανότητα εμφάνισης της νόσου. Υπάρχει μια σειρά από παράγοντες κινδύνου τους οποίους μπορούμε να προσέξουμε, έτσι ώστε να μειώσουμε στο ελάχιστο την πιθανότητα να νοσήσουμε. Οι παράγοντες στους οποίους θα αναφερθούμε αφορούν όλα τα ηλικιακά στάδια. Στην παιδική ηλικία, ο σημαντικότερος παράγοντας είναι αναμφίβολα η εκπαίδευση. Οι μελέτες έχουν επιβεβαιώσει ότι όσο περισσότερα χρόνια σπουδάζει και παραμένει κάποιος στο εκπαιδευτικό σύστημα, τόσο μικρότερη είναι η πιθανότητα να εμφανίσει άνοια μεγαλώνοντας. Ένας άνθρωπος που τελείωσε το δημοτικό και σταμάτησε η εκπαίδευσή του σε αυτό το στάδιο, έχει πολύ μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσει άνοια σε μεγάλη ηλικία σε σχέση με κάποιον που προχώρησε τις σπουδές του στο γυμνάσιο, το λύκειο και το πανεπιστήμιο. Η εκπαίδευση κατά την παιδική, εφηβική και νεανική ηλικία αποτελεί ασπίδα κατά της άνοιας. Η εκπαίδευση όμως δεν σταματά με την ολοκλήρωση των σπουδών. Οι άνθρωποι οι οποίοι εργάζονται σε αντικείμενα που απαιτούν σκέψη έχουν μεγαλύτερη προστασία από την άνοια σε σχέση με εκείνους που κάνουν δουλειές με συνεχή επανάληψη. Ο εγκέφαλος χρειάζεται "εργασία" για να παραμείνει λειτουργικός. Ιδιαίτερα αποτελεσματικές στην πρόληψη είναι οι εργασίες που απαιτούν σκέψη και αλληλεπίδραση με άλλους ανθρώπους. Έχει υπολογιστεί ότι ένας άνθρωπος ο οποίος παραμένει στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και συνεχίζει την καριέρα του σε μια δουλειά νοητικά απαιτητική, έχει 37% μικρότερη πιθανότητα να εμφανίσει άνοια σε σχέση με έναν άνθρωπο που διέκοψε τις σπουδές του πρόωρα και στην επαγγελματική του ζωή ασχολήθηκε με μονότονες και επαναληπτικές εργασίες, όπως για παράδειγμα σε ένα εργοστάσιο. Αυτοί είναι οι παράγοντες κινδύνου που αφορούν τις ηλικίες μέχρι τα 50. Αν είστε ή πλησιάζετε τα 50, οι παράγοντες που θα αναφέρουμε τώρα είναι αυτοί που μπορείτε να επηρεάσετε. Ίσως ο σημαντικότερος αναστρέψιμος παράγοντας για την εμφάνιση άνοιας στις ηλικίες άνω των 50 είναι η μείωση της ακουστικής οξύτητας. Έχει υπολογιστεί ότι το 62% των ανθρώπων μετά τα 50 έχουν απώλεια ακοής, η οποία συνδέεται με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης άνοιας. Συγκεκριμένα, η μείωση της ακουστικής οξύτητας αυξάνει κατά 37% τον κίνδυνο. Το ποσοστό είναι πάρα πολύ μεγάλο, γι’ αυτό, αν είστε πάνω από 50, πρέπει οπωσδήποτε να επισκεφτείτε έναν ωτορινολαρυγγολόγο για ένα ακοόγραμμα. Μην καθησυχάζεστε επειδή νιώθετε λειτουργικοί· πρέπει να εξεταστείτε και να επαναλαμβάνετε τον έλεγχο κάθε δύο με τρία χρόνια. Σε περίπτωση που η ακοή σας είναι μειωμένη, πρέπει να χρησιμοποιείτε ακουστικό. Αν η μείωση αφορά και τα δύο αυτιά, είναι απαραίτητη η χρήση δύο ακουστικών. Ο στόχος δεν είναι απλώς να ακούτε, αλλά το ακουστικό ερέθισμα να "τρέφει" αμφότερα τα ημισφαίρια του εγκεφάλου. Ένας εξίσου κρίσιμος παράγοντας είναι η κατάθλιψη. Αν έχετε κατάθλιψη και δεν ακολουθήσετε συγκεκριμένη αγωγή από ψυχίατρο, η πιθανότητα να εμφανίσετε άνοια αυξάνεται κατά 125%. Η κατάθλιψη δεν επηρεάζει μόνο την ποιότητα ζωής, αλλά αυξάνει κατακόρυφα τον κίνδυνο νευροεκφυλισμού. Οι μελέτες επιβεβαιώνουν ότι η κατάλληλη θεραπεία μειώνει σημαντικά αυτόν τον κίνδυνο. Ποτέ δεν είναι αργά για να αντιμετωπιστεί. Το πρώτο βήμα είναι να απευθυνθείτε σε έναν ψυχίατρο για έγκυρη διάγνωση. Στη συνέχεια, ο γιατρός θα σχεδιάσει την κατάλληλη αγωγή που θα βελτιώσει την καθημερινότητά σας και θα προστατεύσει το μέλλον του εγκεφάλου σας.