(72) 17.Lem'a/5, Sh 126 | 7.Nota | Hiçbir günahkâr fıskı isteyerek yapmaz, içine düşmüş, çıkamıyor

Yedinci Nota: Ey müslümanları dünyaya şiddetle teşvîk eden ve san‘at ve terakkıyât-ı ecnebiyeye cebren sevkeden bedbaht hamiyetfurûş! Dikkat et, bu milletin bazılarının din ile bağlandıkları râbıtaları kopmasın! Eğer böyle ahmakāne ve körü körüne topuzların altında bazıların dinden râbıtaları kopsa, o vakit o dinsizler hayat-ı ictimâiyede bir semm-i kātil hükmünde zarar verecekler. Çünkü mürteddin vicdanı tamamen bozulduğundan, o mürted, hayat-ı ictimâiyeye zehir olur. Ondandır ki ilm-i usûlde, mürteddin hakk-ı hayatı yoktur. Kâfir, zımmî olsa veya musâlaha etse, hakk-ı hayatı vardır. Bu da usûl-ü şerîatın bir düstûrudur. Sayfa 127 Hem mezheb-i Hanefîde ehl-i zımmeden olan bir kâfirin şehâdeti makbûldür. Fakat fâsık olan, merdûdü’ş-şehâdettir. Çünkü fâsık, hâindir. Ey bedbaht fâsık adam! Fâsıkların kesretine bakıp aldanma ve “Ekseriyetin efkârı benimle beraberdir” deme. Çünkü fâsık adam, fıskı isteyerek ve bizzât taleb edip yapmaz. Belki içine düşmüş, çıkamıyor. Hiçbir fâsık yoktur ki: Sâlih olmasını temennî etmesin ve âmirini ve reisini mütedeyyin görmek istemesin. İllâ ki, el‘iyâzü billâh irtidâd ede. Vicdanı tefessüh ede, yılan gibi zehirlemekten lezzet ala. Ey dîvâne baş ve bozuk kalb! Zanneder misin ki Müslümanlar, dünyayı sevmiyorlar. Veyahud dünyayı düşünmediklerinden fakir hâle düşmüşler ve îkāza muhtaçtırlar. Tâ ki; dünyadan hisselerini unutmasınlar. Senin zannın yanlıştır. Tahmînin hatâdır. Belki hırs şiddetlenmiş, onun için Müslümanlar fakir hâle düşüyorlar. Çünkü mü’minde hırs, sebeb-i hasâret ve sefâlettir. اَلْحَر۪يصُ خَٓائِبٌ خَاسِرٌ durûb-u emsâl hükmüne geçmiştir. Evet, insanı dünyaya çağıran ve sevkeden esbâb çoktur. Başta nefsi ve hevâsı ve ihtiyâcı ve havâssı ve duyguları ve şeytanı ve dünyanın sûrî tatlılığı ve senin gibi fenâ arkadaşları ve daha çok dâîleri vardır. Halbuki bâkî olan âhirete ve uzun olan hayat-ı ebediyeye da‘vet eden azdır. Eğer sende bu bîçâre millete karşı zerre mikdar hamiyet varsa ve ulüvv-ü himmetten dem vurduğun yalan değilse, hayat-ı bâkiyeye da‘vet eden azlara imdâd etmek lâzım gelir. Yoksa, o az dâîleri susturup, çoklara yardım etsen, şeytana arkadaş olursun. Âyâ, zanneder misin ki, bu milletin fakr-ı hâli, dinden gelen bir zühd ve terk-i dünyâdan gelen bir tenbellikten neş’et ediyor. Hayır, bu zannında hatâ ediyorsun. Acaba görmüyor musun, Çin ve Hind’deki Mecûsî ve Berâhime; ve Afrika’daki zencîler gibi Avrupa’nın tasallutu altına giren milletler, bizden daha fakirdirler. Hem görmüyor musun ki, zarûrî kūttan ziyâdesi, Müslümanların elinde bırakılmıyor. Ya Avrupa kâfir zâlimleri veya Asya münâfıkları, desîselerle ya çalıyorlar veya gasb ediyorlar. Eğer sizin böyle cebren ehl-i îmânı mimsiz medeniyete sevketmekteki maksadınız, memlekette âsâyiş ve emniyeti te’mîn ve kolayca idare etmek ise, kat‘iyen biliniz ki: Hatâ ediyorsunuz! Yanlış yola sevk ediyorsunuz. Çünkü i‘tikādı sarsılmış, Sayfa 128 ahlâkı bozulmuş yüz fâsıkın idaresi ve onlar içinde âsâyişin te’mîni, binlerle ehl-i salâhın idaresinden daha müşkildir. İşte bu esaslara binâen ehl-i İslâm, dünyaya ve hırsa sevk olunmaya ve teşvîk edilmeye muhtaç değildirler. Terakkıyât ve âsâyişler, bununla te’mîn edilmez. Belki mesâîlerin tanzîmine ve mâbeynlerindeki emniyetin te’sîsine ve teâvün düstûrunun teshîline muhtaçtırlar. Bu ihtiyaç da, dinin evâmir-i kudsiyesiyle ve takvâ ve salâbet-i dîniye ile olur.