සුමේධ තවුසා පිළිබඳව ඔබ නොඇසූ කතා

අපගේ සම්මා සම්බුදු පියාණන් වහන්සේගේ අවිදූරේ නිධානයට අයත් මෙම ඓතිහාසික කතා පුවත අතිශය ගැඹුරු දාර්ශනික පදනමක් මත ගොඩනැඟී තිබෙන්නක් . ඔබ මේ අධ්‍යයනය කරන්නේ හුදු කතාවක් පමණක් නොව, සංසාරයේ යථාර්ථය පසක් කරගත් උත්තමයෙකුගේ නෛෂ්ක්‍රම්‍යයයි. අමරවතී නම් වූ සමෘද්ධිමත් නගරයේ ඉපිද, වේද මන්ත්‍ර සහ බමුණු දහමෙහි පරතෙරට ගිය මහා ප්‍රාඥයෙකු වූ සුමේධ පණ්ඩිතයා, තම මවුපියන්ගෙන් සහ මුතුන් මිත්තන්ගෙන් උරුම වූ ප්‍රමාණ කළ නොහැකි ධනස්කන්ධය දුක් කෙළවර කිරීමට බාධාවක් ලෙස දුටුවා . ලෙඩවීම, වයසට යාම සහ මරණය යන උවදුරුවලින් මිදෙන නිවන් මඟක් තිබිය යුතු බව තර්කානුකූලව වටහාගත් ඔහු, සියලු ධනය දුගී මගී යාචකයන්ට දන් දී හිමවතට පිය නැඟුවා . ඔහුගේ මේ මහා පරිත්‍යාගය දුටු ශක්‍ර දෙවියන්, විශ්වකර්ම දෙවිපුතු යවා ධම්මික පර්වතය අසල දොස් පහකින් තොර වූ සක්මන් මළුවක් සහ අසපුවක් මවා දුන්නා . රාජකීය කසී සළුපිළිවල ඇති දෝෂ නවයත්, චාම් චීවරයෙහි ඇති දොළොස් ආකාර ගුණාංගත් මනාව වටහා ගත් එතුමා, රජ ඇඳුම් අතහැර තවුස් පැවිද්ද ලබාගත්තා . එපමණක් නොව, ගෘහයකට කොටුවීම සත්‍ය ගවේෂණයට බාධාවක් ලෙස දැක දෝෂ අටකින් යුතු පන්සලද අතහැර දමා දස ආනිසංසයෙන් යුතු රුක්මුලකට වැඩම කළා . පසුව, දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේ රම්ම නුවරට වඩින මොහොතේ, උන්වහන්සේට වඩින මඟ සකසමින් සිටි සුමේධ තවුසා, තමාට පැවරූ මඩ සහිත කොටස තමාගේම දෑතින් සකස් කරමින් සිටියා . නමුත් එය නිම කිරීමට පෙර බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඩම කළ බැවින්, සාරලක්ෂයක් රහතන් වහන්සේලා සමඟින් බුදුන් වහන්සේට මඩෙහි පය නොතබා වැඩම කිරීමට තම ජීවිතයම පරිත්‍යාග කරමින් ඒ මඩ ගොඩ මත වැතිරුණා . අෂ්ට ධර්මයන්ගෙන් සමන්විත වූ මේ උත්තමයා එහිදී බුදුබව ප්‍රාර්ථනා කළ අතර, දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේ ඔහු අනාගතයේ ගෞතම නමින් බුදුවන බවට නියත විවරණ ලබා දුන්නා