Vol.387 | ធម៌៣ប្រការ ជាតិ ជរា និងមរណៈ លោកគ្រូធម្មាចារ្យ អុឹម រ៉ៃយ៉ា

Vol.387 | ធម៌៣ប្រការ ជាតិ ជរា និងមរណៈ លោកគ្រូធម្មាចារ្យ អុឹម រ៉ៃយ៉ា ក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា ធម៌ទាំង ៣ ប្រការនេះ គឺ ជាតិ (ការកើត) ជរា (ភាពចាស់) និងមរណៈ (សេចក្តីស្លាប់) គឺជាធម្មជាតិដែលមនុស្សគ្រប់រូបមិនអាចគេចផុតបានឡើយ ហើយវាត្រូវបានចាត់ទុកជាផ្នែកមួយនៃ "ទុក្ខ" ក្នុងអរិយសច្ចៈ។ ការយល់ដឹងអំពីធម៌ទាំងនេះ មិនមែនដើម្បីឱ្យយើងភ័យខ្លាចនោះទេ ប៉ុន្តែដើម្បីឱ្យយើងមានសតិ និងការរស់នៅដោយមិនធ្វេសប្រហែស។ ១. ជាតិ (ការកើត) ជាតិ គឺការចាប់បដិសន្ធិ ការកើតឡើងនៃរូបកាយ និងនាមកាយ។ ការកើតគឺជារបៀងនៃសេចក្តីទុក្ខ ព្រោះនៅពេលដែលមានការកើត រមែងមានការទទួលខុសត្រូវ មានកង្វល់ និងមានការចងភ្ជាប់ជាមួយនឹងតម្រូវការខាងសាច់ឈាម។ ក្នុងន័យធម៌ ជាតិមិនមែនសំដៅតែការចាប់កំណើតក្នុងភពថ្មីប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែសំដៅលើការកើតឡើងនៃគំនិត ឬការបង្កើត "អត្តា" (ខ្លួនឯង) ក្នុងរាល់ខណៈចិត្ត ដែលនាំឱ្យមានសេចក្តីទុក្ខតាមមក។ ២. ជរា (ភាពចាស់) ជរា គឺសភាពទ្រុឌទ្រោមនៃសរីរាង្គកាយ និងចិត្តគំនិត។ វាមិនមែនកើតឡើងតែចំពោះមនុស្សចាស់ជរាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាកើតឡើងជាលំដាប់តាំងពីថ្ងៃដែលយើងចាប់កំណើតមកម្ល៉េះ។ សក់ស្កូវ ស្បែកជ្រួញ កម្លាំងថយចុះ ឬការចងចាំចុះខ្សោយ សុទ្ធតែជាសញ្ញាបង្ហាញថា រូបរាងកាយនេះកំពុងតែប្រែប្រួល និងឈានទៅរកសេចក្តីវិនាសទៅតាមច្បាប់ធម្មជាតិ។ ៣. មរណៈ (សេចក្តីស្លាប់) មរណៈ គឺជាការបែកធ្លាយនៃធាតុទាំង ៤ (ដី ទឹក ភ្លើង ខ្យល់) ដែលបានប្រជុំគ្នាជាជីវិតនេះ។ វាជាការបញ្ចប់នៃដំណើរជីវិតក្នុងជាតិមួយនេះ។ ព្រះពុទ្ធទ្រង់បង្រៀនឱ្យយើងពិចារណាលើមរណៈ (មរណានុស្សតិ) មិនមែនដើម្បីឱ្យអស់សង្ឃឹមនោះទេ ប៉ុន្តែដើម្បីឱ្យយើងយល់ថាជីវិតនេះខ្លីណាស់ ហើយចេះប្រើប្រាស់ពេលវេលាដែលនៅសល់ដើម្បីធ្វើអំពើល្អ និងបណ្តុះបញ្ញា។ ការយល់ដឹងពី ជាតិ ជរា និងមរណៈ ជួយឱ្យយើងកាត់បន្ថយភាពប្រកាន់មាំ។ នៅពេលដែលយើងដឹងថាជីវិតនេះមានសភាព "កើតឡើង តាំងនៅ ហើយរលត់ទៅ" យើងនឹងចេះរស់នៅដោយភាពស្ងប់ស្ងាត់ មានការដឹងខ្លួន (សតិ) គ្រប់ពេលវេលា និងមិនបណ្ដោយខ្លួនឱ្យលង់លក់ក្នុងសេចក្តីប្រមាទ។ បុគ្គលដែលយល់ពីធម៌ទាំងនេះ នឹងប្រឹងប្រែងសាងអំពើល្អទុកជាប្រយោជន៍ដល់ខ្លួនឯង និងអ្នកដទៃ ព្រោះដឹងថាជីវិតនេះជារបស់មិនទៀង។