ΣΩΚΡΑΤΗΣ ΜΟΥΚΑΣ, Χλωμό, "Από ξένο τόπο κι από μακρινό χωριό", μαρτυρία, ΠΟΛΥΦΩΝΙΚΟ ΚΑΡΑΒΑΝΙ 2019

Ένα δεύτερο απόσπασμα από συλλογική, επιτόπια καταγραφή του Πολυφωνικού Καραβανιού, τον Οκτώβριο του 2019, στην Αθήνα. Μιλά και τραγουδά ο Σωκράτης Μούκας, από το Χλωμό Άνω Πωγωνίου, γιος του περίφημου Σπύρου Μούκα που χαιρόμαστε ακόμη τις εξαιρετικές ερμηνείες του με πολυφωνικό σχήμα από το Χλωμό. Ο πατέρας του Σπύρος Μούκας, μαζί με οικογενειακό, χωριανό πολυφωνικό όμιλο είχε ηχογραφήσει το 1992, σε συναυλίες και σε στούντιο, στα Γιαννενα και δισκογραφήθηκε, με πέντε συνολικά τραγούδια, στην έκδοση "Ηπειρώτικη Μουσική Παράδοση", σε επιμέλεια των Λάμπρου Λιάβα και Βασίλη Νιτσιάκου και παραγωγή του Πνευματικού Κέντρου Δήμου Ιωαννιτών. Ο Σωκράτης, κάτοικος Αργυρόκαστρου, εδώ αναφέρεται σε ένα από τα πιο αγαπημένα του τραγούδια, το "Aπό ξένο τόπο κι από μακρινό χωριό". Όπως λέει, ο ίδιος έγραψε τους στίχους του πολλά χρόνια πριν, ίσως και το 1973, για να διαδοθεί μετά με παραλλαγές και σε άλλες περιοχές της ηπειρώτικης πολυφωνίας. Έχουμε συναντήσει και καταγράψει πλήθος τραγουδιών με κοινά μοτίβα με τούτο, ενδεικτικά παραθέτουμε μια στιχουργική παραλλαγή όπως απαντά στην εξαντλημένη έκδοση "Δημοτικά τραγούδια της ελληνικής μειονότητας", γνωστής και ως συλλογής του Βασίλη Νίκα: Ξένος ήμου ο καημένος Κι από μακρινό χωριό۠ Και τους δρόμους δεν τους ξέρω, Και φοβάμαι μη χαθώ. Να είχα έναν ταχυδρόμο, Να τον είχα για βοηθό۠ Να ρωτώ για τους γονείς μου πώς περάνε στο χωριό. Έρχεται ένα χελιδόνι Μ’ ανοιγμένα τα φτερά Και του δίνω γραμματάκι Με κλωστή μεταξωτή, Και του λέγω: «Χελιδόνι, Πρόσεχε μη σου χαθεί! Όπου ιδείς δυο κυπαρίσσια Και στη μέση μια ελιά, Εκεί πέρα, χελιδόνι, Να τινάξεις τα φτερά! Κι αν σε δούνε οι γονείς μου, Πες τους πως είμαι καλά». Η μαρτυρία ετούτη έχει ξεχωριστή αξία, πλαισιώνοντας σειρά άλλων που έχουμε καταγράψει όλα αυτά τα χρόνια και προσφέρονται προς τεκμηρίωση για την εξέλιξη και τη δημιουργία πολυφωνικών τραγουδιών στις μέρες μας, με το λόγο των ίδιων των δημιουργών τους. Είναι μια απάντηση στο ερώτημα που συχνά συναντάμε, αν δημιουργούνται σήμερα πολυφωνικά τραγούδια. Ο Σωκράτης το 2009 συνταξίδεψε με το Πολυφωνικό Καραβάνι σε μια σειρά χωριά της παραμεθόριας Ηπείρου, τραγουδώντας με τον συγχωριανό του Βαγγέλη Καρέτσο. Στο απόσπασμα ετούτο στο τέλος αναφέρεται με ιδιαίτερη εκτίμηση στον Βαγγέλη Καρέτσο, για ένα άλλο τραγούδι, το "Τούτη τη λίμνη λίμνη". Για τούτη την καταγραφή πολύτιμη ήταν η βοήθεια της ανηψιάς του Σωκράτη, Νεφέλης Κώτση και των συνταξιδιωτών του Πολυφωνικού Καραβανιού Γιώργου Τούτση και Μαρίας Μαρίνας Μπαούρδα. "Άπειρος" Πολυφωνικό Καραβάνι Καλή Πρακτική Διαφύλαξης Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς -UNESCO 2020