Худо ба аҳли имон ва сабр чӣ ваъда додааст?\Тафсири тарбиявӣ-корбурдии сураи Фатҳ ояти 5

Ояти 5 сураи Фатҳ чунин аст: «لِيُدْخِلَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَيُكَفِّرَ عَنْهُمْ سَيِّئَاتِهِمْ ۚ وَكَانَ ذَٰلِكَ عِنْدَ اللَّهِ فَوْزًا عَظِيمًا» «То мардону занони боимонро ба боғҳое дохил кунад, ки аз зери онҳо наҳрҳо ҷорӣ аст; дар он ҷовидон хоҳанд буд, ва гуноҳонашонро аз онҳо бипӯшонад (биёмурзад); ва ин назди Худо комёбии бузург аст.» Бар асоси баёнҳо ва рӯйкарди тафсирӣ ин оят танҳо ваъдаи охират нест, балки нишон медиҳад, ки ҳамаи рӯйдодҳои бузурги исломӣ, аз ҷумла «фатҳи мубин» ва пирӯзиҳои ҷомеаи мӯъминон, ҳадафи тарбиятӣ ва маънавӣ доранд. Худованд пирӯзиро танҳо барои ғалабаи сиёсӣ ё низомӣ намехоҳад; ҳадафи аслӣ расонидани инсон ба камоли имон ва саодати абадист. Аз ин нигоҳ: Марказияти имон Оят аввал аз «мӯъминон ва мӯъминот» ном мебарад. Арзиши инсон дар назди Худо ба имон ва устуворӣ дар роҳи ҳақ аст, на ба қудрат ё сарват. Пирӯзиҳои зоҳирӣ бояд имонро тақвият диҳанд ва инсонро ба Худо наздиктар созанд. Баробарии марду зан дар роҳи камол Дар оят ҳам мардон ва ҳам занони мӯъмин зикр шудаанд. Аз нигоҳи тафсирии ин оят, зан ва мард дар расидан ба қурби илоҳӣ ва подоши охират шарики якдигаранд. Биҳишт натиҷаи роҳи имон ва сабр аст Сураи Фатҳ пас аз воқеаи сулҳи Ҳудайбия нозил шуд; воқеае ки баъзе мусулмонон дар аввал онро шикаст мепиндоштанд, вале Худо онро «фатҳи мубин» номид. Паём ин аст, ки мӯъмин бояд ба тадбири илоҳӣ эътимод дошта бошад; баъзан пирӯзии ҳақиқӣ пушти рӯйдодҳое пинҳон аст, ки дар назари аввал душвор ё ҳатто нокомӣ менамоянд. Омурзиши гуноҳон пеш аз вуруд ба биҳишт Ибораи «وَيُكَفِّرَ عَنْهُمْ سَيِّئَاتِهِمْ» нишон медиҳад, ки раҳмати Худо камбудиҳо ва лағзишҳои мӯъминонро мепӯшонад. Ин маъно надорад, ки мӯъмин ҳеҷ гуноҳе намекунад; балки бо тавба, имон ва ҳаракат дар роҳи Худо, мавриди мағфирати Ӯ қарор мегирад. Мафҳуми «фавзан азиман» (комёбии бузург) Дар фарҳанги қуръонӣ комёбии воқеӣ танҳо муваффақияти дунявӣ нест. «Фавзи азим» он аст, ки инсон ҳам дар дунё аз оромиши имон баҳраманд бошад ва ҳам дар охират ба ризои Худо ва биҳишти ҷовид бирасад. Хулосаи паём: Аз нигоҳи тафсирӣ, ояти 5 сураи Фатҳ меомӯзад, ки ҳамаи пирӯзиҳо ва имтиҳонҳои роҳи дин барои сохтани инсони мӯъмин аст. Натиҷаи ниҳоии ин роҳ — омурзиши гуноҳон, ризои Худо ва расидан ба «фавзи азим», яъне саодати абадӣ мебошад.