Tajemnice Pomorza - opuszczony pałac w Sobowidzu

Notatka historyczna: Pierwszy niewielki zamek nad brzegiem Jeziora Sobowidzkiego wybudowano prawdopodobnie już na początku XIV wieku. Miał on chronić mieszkańców przed krzyżakami. Lecz nie uchronił, bo wkrótce potem sobowidzki zamek stał się siedzibą krzyżackiego wójta. Po wojnie polsko-krzyżackiej w 1410 roku zajęły go wojska Jagiełły, ale ostatecznie znów wrócił w ręce zakonu. Podczas wojny trzynastoletniej Sobowidz został włączony do Korony Polskiej, a król Kazimierz Jagiellończyk oddał go pod zastaw miastu Gdańsk. Gdańszczanie spalili wieś i rozebrali zamek, by uniknąć obsadzenia go przez wojska krzyżackie. Kiedy minął czas związany z zastawem, król Kazimierz utworzył w Sobowidzu siedzibę starostwa. Wkrótce później wojewoda malborski Jerzy Bażyński uzyskał zgodę króla na odbudowę tutejszego zamku. Stało się tak mimo protestów gdańszczan, bo istniał wówczas zakaz wznoszenia jakichkolwiek zamków w odległości 5 mil od Gdańska bez zgody Rady Miasta. Nowy zamek nie istniał długo – budowlę zniszczono w 1577 roku podczas wojny Gdańska ze Stefanem Batorym. Ale znów go odbudowano – zrobił to starosta sobowidzki Ludwik Bażyński, który w 1585 roku przekazał zamek Hansowi Beierowi. Później tutejsze dobra należały m.in. do rodziny Wejherów. Ostatnim starostą Sobowidza był Szymon Kicki. Zamek po raz kolejny został zniszczony w XVII wieku podczas potopu szwedzkiego i po raz kolejny go odbudowano wkrótce po zakończeniu działań wojennych. W 1696 r. dzierżawcą zamku został Ludwik Bystram. Z kolei za jego czasów zamek spłonął w pożarze. Od 1777 roku w zamku mieściła się izba sądowa i lokalne urzędy. W 1873 roku dawny zamek ostatecznie rozebrano, a w jego miejsce zbudowano nowy budynek – neogotycki pałac z nieotynkowanej czerwonej cegły. Po drugiej wojnie światowej pełnił on funkcję mieszkalną. Obecnie budynek jest opuszczony.