Πατρούνινο | Macedonian folk dances vol.3 | Πρόμαχοι Αλμωπίας

Πατρούνινο από ηχογράφηση της δεκαετίας του 60' με χάλκινα στους Πρόμαχους Πέλλας. Το "Πατρούνινο" ή "Πατρούνο" είναι παραδοσιακό τραγούδι και χορός της περιοχής της Αλμωπίας αλλά και του υπόλοιπου νομού Πέλλας και μέρος του νομού Ημαθίας. Συναντάται επίσης σε παραλλαγές και σε μέρος της Πιερίας. Το "Πατρούνο" ήταν γυναικείο όνομα στις περιοχές αυτές και το τραγούδι σε όλες τις καταγεγραμμένες εκδοχές του είναι ερωτικό. Είναι ένας ξεχωριστός και πολύ αγαπητός χορός στους κατοίκους των περιοχών αυτών, αλλά πλέον με τους χορευτικούς συλλόγους ο χορός έχει εξαπλωθεί σε όλη την Ελλάδα. Υπάρχουν αρκετές χορευτικές παραλλαγές ανά τόπους αλλά κρατάνε σχετικά ίδιο τον βηματισμό και τον χαρακτήρα του χορού (πηδηχτός και ζωηρός). Πλέον με την "τυποποιημένη" χορευτική μορφή του, ο χορός χωρίζεται σε δύο μέρη, αργό και γρήγορο. Στο αργό μέρος ο βηματισμός είναι απλούστερος και αργότερος, ενώ στο δεύτερο-γρήγορο μέρος ο χορός κινείται ταχύτερα και ο βηματισμός γίνεται πιο σύνθετος με τριαράκια. Μουσικά ο σκοπός έχει διάφορα μουσικά θέματα που μπορεί να εκτελέσει ο μουσικός, ανάλογα πάντα με την αρέσκεια του. Παλαιότερα τα συχνότερα μουσικά θέματα που παίζονταν ήταν 2-3 ενώ πλέον παίζονται και άλλα με τον αριθμό να έχει φτάσει σε 5-6 διάφορα μουσικά θέματα στα οποία ο μουσικός μπορεί να προσθέσει και το δικό του στοιχείο. Από αυτά τα μουσικά θέματα φαίνεται πως μόνο δύο έχουν λόγια, η κλασσική πρωτότυπη μελωδία "Πατρούνο μόμε" και το "Στόινε νιβέστο". Το "Πατρούνο μόμε" (Πατρούνα κόρη-κοπελιά), φαίνεται πως είναι τοπικό τραγούδι των περιοχών της Πέλλας και σε όλες τις εκδοχές του εξυμνεί την ομορφιά της Πατρούνας. Το "Στόινε νιβέστο" (Στόινα νύφη), πιθανότατα δεν προέρχεται από την περιοχή της Πέλλας αλλά από την Β. Μακεδονία και μάλλον ενσωματώθηκε στο ρεπερτόριο των κατοίκων και των μουσικών της περιοχής της Πέλλας. Πρόκειται για μια παραλογή, δηλαδή ένα τραγούδι με πολλούς στίχους που αφηγούνται μια πλαστή συνήθως ιστορία. Το τραγούδι "Στόινε νιβέστο" μιλάει για την Στόινα που περίμενε τον άνδρα της, τον Στογιάν, να γυρίσει μέχρι αργά το βράδυ, η πεθερά της Στόινας την λέει να πέσει για ύπνο και πως θα τη ξυπνήσει όταν έρθει ο άνδρας της. Όταν λοιπόν ο Στογιάν γύρισε, η πεθερά είπε στον Στογιάν πως η Στόινα όλο το βράδυ χόρευε και έπαιζε με τα τσιράκια του Στογιάν. Ο Στόγιαν νευρίασε και μαχαίρωσε την Στόινα, έπειτα η μάνα του τον λέει πως αστειευόταν και ο Στογιάν μαχαιρώνει τον εαυτό του. Στο παρόν βίντεο παίζεται ένα μουσικό θέμα που μέχρι πριν μερικά χρόνια σπάνια παιζόταν. Μια παραλλαγή αυτής της μελωδίας έπαιζε ο Πέτρος Τσιπάρης και πλέον μια παραλλαγή παίζουν τα "Χάλκινα ηχοχρώματα". Δεν είναι γνωστό ποιοι είναι οι μουσικοί που παίζουν στην ηχογράφηση αυτή. Η ηχογράφηση βρίσκεται σε δίσκο που έκδωσε το 1964 ο Αμερικάνος λαογράφος Dennis Boxell με τίτλο "Macedonian folk dances vol.3" και περιέχει διάφορες καταγραφές που έκανε ο Boxell κυρίως στη Β. Μακεδονία, αλλά περιέχει και καταγραφές από τους Προμάχους Πέλλας. Στο Πατρούνινο οι μουσικοί αναγράφονται ως "Promahi village brass band" δηλαδή "μπάντα χάλκινων από το χωριό Πρόμαχοι". Μάλλον πρόκειται για μια παραδοσιακή μπάντα των Πρόμαχων που υπήρχε την εποχή εκείνη. Αποτελούνταν από κλαρίνο, τρομπέτα και κασοτύμπανο.