رشید مستقیم | جلسه خاطرات زندگی | ۳۰ ژانویه ۲۰۲۶

رشید مستقیم نخستین خواننده‌ای است که در نخستین ایستگاه تلویزیونی ایران ظاهر شد. او در سال ۱۳۳۸ (۱۹۵۹ میلادی) با برنامهٔ هفتگی بزم سخن که با همکاری اداره کل هنرهای زیبا تولید می‌شد، برای نخستین‌بار اجرای زنده موسیقی را در تلویزیون ارائه کرد. «تلویزیون ایران» نخستین شبکهٔ تلویزیونی خاورمیانه به همت حبیب‌الله ثابت در سال ۱۳۳۷ بنیان‌گذاری شد و «بزم سخن» نخستین تجربه دیداری ایرانیان از اجرای موسیقی در تلویزیون است. بزم سخن که تا سال ۱۳۴۲ (۱۹۶۳) بیش از ۲۰۰ قسمت زنده پخش کرد، برای نخستین‌بار شعر فارسی و موسیقی سنتی را به صفحهٔ تلویزیون خانه‌های مردم آورد. در کنار او بسیاری از دوستان و همکاران هنرمند رشید مستقیم فعالیت داشتند: داریوش صبور، فروهر رسته، حسن ناهید، فخرالدین حکیمی، تقی سروش، رضا وهدانی، عبدالکریم مهرافشان، کیومرث حقیقی، مهدی تکستانی، محمد موسوی، مختار محمدی، ناصر مظهری و بسیاری دیگر که در بیش از ۲۰۰ برنامهٔ زنده در شکل‌گیری این دوران نقش داشتند. «این نخستین بار بود که مردم اجرای موسیقی ایرانی را می‌دیدند.» — کامبیز محمودی «رشید تئاتر و موسیقی را با هم به تلویزیون برد.» — نصرت کریمی اگر گرامافون صدا را به خانه‌ها رساند و رادیو آن را گسترش داد، تلویزیون با بزم سخن این تجربه را به تجربه‌ای دیداری و جمعی بدل کرد. این ویدئو، بازپخش ضبط‌شده از یک برنامهٔ زندهٔ زوم است که در ژانویهٔ ۲۰۲۵ برگزار شد. این برنامه به دعوت فرزاد عدالتی‌نیا و با تلاش‌های ایشان و همکارانشان ترتیب داده شد. این برنامه با همکاری پروژهٔ ایران ۱۴۰۰ و برگزارکنندگان این نشست تهیه شده است و گفت‌وگو توسط وفا مستقیم انجام شده است. مدت زمان: حدود ۳ ساعت (همراه با گفت‌وگو و پرسش‌وپاسخ) Chapters 00:00:00 – مقدمه 00:01:35 – مناجات 00:05:50 – فرد، جامعه، نهادها 00:10:00 – عدالت فرهنگی | پروژه ایران ۱۴۰۰ 00:14:26 – کودکی و نوجوانی 00:19:37 – بزم میثاق بیارا 00:22:57 – شاهی | ملک‌الشعرا بهار 00:29:09 – تهران دهه ۳۰ | اصل چهار 00:34:13 – یادی از سیاوش کسرائی و زمان زمانی 00:37:45 – رعنا 00:49:37 – تلویزیون ثابت | بزم سخن 00:56:13 – تنقس | هنرنمایی سعید فروغی 01:03:00 – فریدون مشیری، ابراهیم صهبا 01:10:00 – خراباتی و یاد سیاوش 01:16:30 –خزان 01:29:00 – فروهر رسته 01:29:50 – یادی از طزارالله سمندری 01:36:42 – برگ سبز ۶۶ | یادی از سیدجواد ذبیحی 01:39:55 – یادی از حسین بهزاد 01:48:50 – سال‌های سکوت 01:51:41 – یادی از دلکش و قمر 01:53:08 – مهدخت و رشید 02:01:20 – ساقینامه | اجرایی از سه نسل 02:13:32 – تبسم و روحانیه مستقیم 02:16:55 –یادی از عبدالله بهزادی 02:42:52 – شهر عشق | شعری از سیروس روشنی در این برنامه به مقاله‌ای از پروژهٔ ایران ۱۴۰۰ نیز ارجاع داده می‌شود: https://iran1400.org/rashid-mostaghim/ فیلمبرداری و تدوین: فریور حمزه‌ئی