"Σε κλαιν΄ τα δέντρα", τραγούδι του Γκαντάρα, αυτοσχ. όμιλος ΑΚΡΗ, ΜΕΓΑΛΟ ΠΟΛΥΦΩΝΙΚΟ ΚΑΡΑΒΑΝΙ 2025

2 Αυγούστου 2025. Η πρώτη επίσκεψη του Πολυφωνικού Καραβανιού στην Άκρη Ελασσόνας. Ο τρόπος που φτάσαμε ως την Άκρη περιγράφεται στο κείμενο που αναδημοσιεύουμε από σχετική δημοσίευση του Πολυφωνικού Καραβανιού σε σελίδα του: "Βρήκαμε ένα τηλέφωνο κι από εκεί ένα άλλο, ώσπου τελικά μιλησαμε τηλεφωνικά με τον καφετζή του χωριού. Του ζητήσαμε αν μπορεί να ειδοποιήσει γυναίκες που τραγουδάνε για να τις ανταμώσουμε την επόμενη μέρα στο καφενείο. Εκείνος δέχθηκε, μόνο που το επόμενο πρωί μας απάντησε ότι καμία δεν μπορεί να βγει, άλλες έχουν δουλειές, άλλες πένθος, καμία δεν μπορεί. Εμείς, βέβαια, του είπαμε ότι έχουμε καημό να φτάσουμε ως το χωριό του και ότι θα πάμε έστω και για να το δούμε από κοντά, έστω και για να ανταμώσουμε μόνο εκείνον. Στο μεταξύ, μας προέκυψε εκείνο το πρωινό μια συλλογική επιτόπια καταγραφή σε ένα χωριό της διαδρομής που δεν την είχαμε στο πρόγραμμα και ήταν τέτοια η ζέση των ανθρώπων εκεί - στη Βαλανίδα - που δεν μας έκανε η καρδιά να φύγουμε βιαστικά. Άλλωστε, από όσο ξέραμε, στο επόμενο χωριό δεν θα βλέπαμε παρά μόνο τον καφετζή κι έτσι θα καθόμασταν λίγο, για ένα καφέ, να γνωριστούμε, μήπως και οργανώσουμε μια συνάντηση για την επόμενη χρονιά πια. Έτσι, φτάσαμε στο χωριό του προορισμού μας μεσημέρι πια, στις 2 μμ, άβατη ώρα ανάπαυσης στα χωριά, ώρα σπιτική και όχι για καφενείο. Φτάνοντας όμως στο καφενείο, ο καφετζής που το πρωί μας είχε αποθαρρύνει, μας είπε ότι πριν λίγο έφυγαν κάτι γυναίκες από το μεσοχώρι και ότι τώρα πια, δεύτερη αποθάρρυνση, καμία δεν πρόκειται να ξαναβγει για να μας συναντήσει. Κάτσαμε κι εμείς στο μεγάλο, άδειο καφενείο του, να συνειδητοποιήσουμε πως είχαμε φτάσει ως εδώ και να ετοιμαστούμε για τα επόμενα, πολλά χιλιόμετρα ως το Γράμμο, επόμενο μεγάλο σταθμό μας. Μόνο που του "κυρατζή" μην του πεις ότι κάτι δεν γίνεται! Ζήτησε από την κυρά του καφενείου να πάνε στο άλλο δωμάτιο και να τηλεφωνήσουν σε γυναίκες. Πήρανε σε δύο, και οι δύο αρνήθηκαν δηλώνοντας ανήμπορες. Μόνο που πήρε ξανά ο κυρατζής, να τους εξηγήσει, να τις παρακαλέσει. Με τα πολλά, σε λίγο φάνηκαν δύο γυναίκες! Από το καμιά ήταν απείρως περισσότερες και θα μπορούμε να είμαστε ευτυχισμένοι που ήρθαν κι αυτές, τέτοια δύσκολη ώρα, στο θεσσαλικό κάμα του μεσημεριού. Μόνο που σε λίγο ξεπρόβαλαν και τρίτη και τέταρτη και πέμπτη... Μέσα σε είκοσι λεπτά ήταν δεκαπέντε πια οι γυναίκες! Παλιοί και νέοι συνταξιδιώτες δεν πίστευαν στα μάτια τους και πανηγύριζαν για κάθε νέο ερχομό, μόνο ένας ήταν σίγουρος από την αρχή, εφόσον βέβαια το Καραβάνι λειτουργούσε ακόμη ως Καραβάνι. Και από ό,τι φαίνεται, το πάθος και η δύναμη που το έκανε από βαθιά τοπικό να έχει αναγνωριστεί παγκόσμια, είναι πάντα εδώ και λειτουργεί για να αλλάζει και τα απαράλλαχτα, κάνοντας δυνατά τα αδύνατα, όπου χρειαστεί. Περισσότερα από δέκα τραγούδια καταγράψαμε με τις γυναίκες του χωριού! Και μερικές ανάμεσά τους με πάθος έφταναν τα τραγούδια ως το τέλος τους, ως την άκρη τους. Το στερνό τραγούδι το πήρε ο άντρας της παρέας, ο καφετζής, με μια φωνή αποκάλυψη, ως τότε απλά συνόδευε σχεδόν μουρμουριστά τις γυναίκες, μην τους χαλάσει το χρώμα του τραγουδιού. Τραγούδησε λοιπόν ο κυρ Δημήτρης ένα τραγούδι για τον πρόγονό του - και συνεπώνυμο - Θωμά Γκαντάρα, τον ξακουστό ληστή που έγινε τραγούδι στα όρια του δημοτικού παλαιότερα αλλά και ποίημα, αργότερα, και άλλο,, έντεχνο τραγούδι πιο μετά. Ο λήσταρχος Γκαντάρας μνημονεύεται από τον ποιητή Χρήστο Μπράβο, καταγόμενο από την κοντινή Δεσκάτη Γρεβενών, σε ποίημα που έχει μελοποιηθεί από τον παλιό μας φίλο και συνταξιδιώτη Θανάση Παπακωνσταντίνου* - το "Ο φωτογράφος των Τρικάλων Α. Μάνθος', το τραγούδι. Ο Δημήτρης, μέχρι να πείσει ο κυρατζής τις γυναίκες να έρθουν είχε αφηγηθεί την ιστορία του ξακουστού "μαύρου λήσταρχου" Θωμά Γκαντάρα (1984 ή 1899 - 1923) ενώ στον τοίχο του καφενείου δεσπόζει η φωτογραφία του προγόνοιυ του, με την υπογραφή κάτω αριστερά του φωτογράφου των Τρικάλων Α. Μάνθου! Μετά βγήκαμε στην πανέμορφη πλατεία, να αποχαιρετηθούμε, δίνοντας το λόγο μας ότι θα ανταμώσουμε ξανά εκεί, στο χωριό τους, εκεί όπου θέλαμε να φτάσουμε εδώ και χρόνια. Ήταν Σάββατο 2 Αυγούστου 2025, μεσημέρι. Ερχόμασταν από Κοκκινοπηλό, Γιαννωτά και Βαλανίδα, με επόμενους σταθμούς Δοτσικό Γρεβενών, Αετομηλίτσα, Γράμμο" Τo βίντεο ετούτο δημοσιοποιεί το τραγούδι του Γκαντάρα. Σε κλαίν΄ τα δέντρα όλα βρε Γκαντάρα σε κλαίν΄ και τα κλαδιά άιντε κλαίν΄ για τον Γκαντάρα και για τον Περικλή γεια σου βρε Γκαντάρα που βγήκες στο κλαρί (επωδός) σε κλαίν΄ τα δέντρα όλα βρε Γκαντάρα σε κλαίν΄ και τα κλαριά σε κλαίν΄και οι βρυσούλες που έπινες νερό κλαίν΄ για τον Γκαντάρα και για τον Περικλή σε κλείνει κι η Ρηνούλα βρε Γκαντάρα... σε κλαίν΄ τα μοναστήρια βρε Γκαντάρα που έπαιρνες ψωμί "Άπειρος" Πoλυφωνικό Καραβάνι Καλή Πρακτική Διαφύλαξης Άυλης Πoλιτιστικής Kληρονομιάς UNESCO 2020 Υλοποίηση στο πλαίσιο του κύκλου δράσεων της "Άπειρος" Πολυφωνικό Καραβάνι "ΑΚΡΙΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΛΥΦΩΝΙΑΣ" 2025. Με τη στήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού - Διεύθυνση Νεότερης Πoλιτιστικής Κληρονομιάς.