කර්මය පට්ඨාන ධර්මය ඇසුරින් | Kiriwaththuduwe Ariyadassana Thero | #බණ #ධර්මදේශනා

බෞද්ධ දර්ශනයේ ගැඹුරු සංකල්ප දෙකක් සම්බන්ධ කර පැහැදිලි කිරීමකි. කර්මය යනු අපගේ සිත, කය, වචනය යන තුන්දොරින් සිදු කරන සියලු ක්‍රියාවන් වන අතර පට්ඨාන ධර්මය යනු එම ක්‍රියා සිදුවන ආකාරය සහ ඒවායේ අන්‍යෝන්‍ය සම්බන්ධතාවය පැහැදිලි කරන බුදුදහමේ වැදගත්ම ධර්මතාවකි. කර්මය සහ පච්චය (ප්‍රත්‍ය) පට්ඨාන ධර්මයේ මූලික සංකල්පය වන්නේ "ප්‍රත්‍ය විස්ස" යි. ප්‍රත්‍ය යනු යම්කිසි දෙයකට හටගැනීමට උපකාරී වන හේතුවයි. කර්මයද මෙවැනි ප්‍රත්‍යයක් ලෙස පට්ඨාන ධර්මයේදී සලකනු ලබයි. පට්ඨාන ධර්මයේදී කර්මය ප්‍රධාන වශයෙන් ප්‍රත්‍ය දෙකක් ලෙස විස්තර කෙරේ: කර්ම ප්‍රත්‍යය සහ විපාක ප්‍රත්‍යය. කර්ම ප්‍රත්‍යය යනු කුසල් හෝ අකුසල් චේතනාවන් නිසා ඇතිවන මානසික ක්‍රියාවන් ය. මෙම චේතනාවන් පසුව විපාක එනම් ඵල ඇති කිරීමට හේතු වේ. මේ අනුව අප කරන සෑම කුසල හෝ අකුසල කර්මයක්ම යම් විපාකයක් ලබා දීමට උපකාරී වන ප්‍රත්‍යයකි. කර්මය සහ හේතු ප්‍රත්‍යය පට්ඨාන ධර්මයේ හේතු ප්‍රත්‍යය යටතේ ද කර්මයේ ස්වභාවය විග්‍රහ කළ හැකිය. හේතු ප්‍රත්‍යය යනු යම් දෙයකට මුලික හේතුවක් වන දෙයයි. බුදු දහමට අනුව සියලු දුකට මූලික හේතුව වන රාග, ද්වේශ, මෝහ යන අකුසල මූලයන් මෙන්ම ඒවායේ ප්‍රතිවිරුද්ධ වූ අලෝභ, අද්වේශ, අමෝහ යන කුසල මූලයන් ද හේතු ප්‍රත්‍ය ලෙස ක්‍රියා කරයි. අප කරන කර්මයන්හිදී මෙම කුසල හෝ අකුසල මූලයන් මුල් වී එම කර්මයන්ට ශක්තිය හා ස්වභාවය ලබා දෙයි. මේ අනුව අකුසල මූලයන් මුල් කරගෙන කරන කර්මයන් විපාක වශයෙන් දුක් ගෙන දෙන අතර කුසල මූලයන් මුල් කරගෙන කරන කර්මයන් සැප ගෙන දේ. කර්මයේ ක්‍රියාකාරීත්වය පට්ඨාන ධර්මය ඇසුරින් පට්ඨාන ධර්මයේ එන ප්‍රත්‍ය විස්ස අනුව කර්මයේ විපාක ඇති වන්නේ අන්‍යෝන්‍ය සම්බන්ධතාවයකිනි. නිදසුනක් ලෙස කර්ම ප්‍රත්‍යයෙන් ඇතිවන මානසික ශක්තිය, ආසෙවන ප්‍රත්‍යය ලෙස නැවත නැවත සිදු වීමෙන් ශක්තිමත් වේ. එලෙසම යම් කර්මයක් කිරීමේදී යම් වස්තුවක් හෝ පුද්ගලයෙක් උපකාරී වන්නේ නම් එය උපනිස්සය ප්‍රත්‍යය ලෙස ක්‍රියා කරයි. මේ අනුව පට්ඨාන ධර්මය මඟින් කර්ම විපාක හුදෙක් එක් හේතුවක් මත පමණක් නොව විවිධ වූ ප්‍රත්‍යයන්ගේ සංකීර්ණ ක්‍රියාකාරීත්වයක් මගින් හට ගන්නා බව පැහැදිලි කරයි. එමගින් අප කරන කර්මයන්ගේ විපාක අපගේ අනාගතය තීරණය කරන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව ගැඹුරු අවබෝධයක් ලබා ගත හැකිය. #ධර්මදේශනා #darmadeshana #meditation #mindfulness #Kiriwaththuduwe_Ariyadassana_Thero #pattanaya #srilanka