ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭଗବଦ୍ ଗୀତା ପ୍ରାଚୀନ ଜ୍ଞାନ ଓ ମନୋବିଜ୍ଞାନ Chap 16/18

Please Subscribe :    / @odiasadhu   ପୁରାତନ ଜ୍ଞାନ ଓ ଆଧୁନିକ ମନୋବିଜ୍ଞାନକୁ ଯୋଡ଼ି, ଭଗବଦ୍ ଗୀତାର 16ମ ଅଧ୍ୟାୟ “ଦିବ୍ୟ ଓ ଆସୁରୀ ସ୍ୱଭାବ” ମନୁଷ୍ୟକୁ ନିଜ ଚରିତ୍ର ଯାଞ୍ଚ କରି ମୁକ୍ତିମାର୍ଗରେ ଆଗେଇବାକୁ ଶିଖାଏ. ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱଭାବର 26ଟି ଗୁଣ—ଯଥା ନିର୍ଭୟତା, ପବିତ୍ରତା, ଦାନଶୀଳତା, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ-ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ କ୍ଷମା—ଏବଂ ତାହାଙ୍କ ବିପରୀତ ଆସୁରୀ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି. ଦିବ୍ୟ ଗୁଣ ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱଭାବର ମୂଳ ଲକ୍ଷଣ ହେଉଛି ଅଭୟ, ସତ୍ତ୍ୱଶୁଦ୍ଧି, ଜ୍ଞାନରେ ଅଟଳତା, ଦାନ, ଦମ, ଯଜ୍ଞ, ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ ଓ ସରଳତା. ଏହି ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ମନକୁ ପବିତ୍ର କରି ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଶକ୍ତିକୁ ବଢ଼ାଏ ଏବଂ ବାହ୍ୟ ପରିସ୍ଥିତି ସହିତ ଅସ୍ଥିର ହେବାକୁ ଦିଏନାହିଁ. ସତ୍ୟନିଷ୍ଠା, କରୁଣା, ନମ୍ରତା ଓ ଇର୍ଷ୍ୟାହୀନତା ମଧ୍ୟ ଏହି ଦିବ୍ୟ ଚରିତ୍ରର ଅଭିନ୍ନ ଅଂଶ. ଆସୁରୀ ସ୍ୱଭାବ ଏହାର ବିପରୀତରେ, ଅହଂକାର, ଅତିଗର୍ବ, କ୍ରୋଧ, କଠୋରତା, ଅଜ୍ଞାନ, ଲୋଭ ଓ କାମନା ମନୁଷ୍ୟକୁ ବନ୍ଧନରେ ପକାଇ ରଖେ. ଏହି ନକାରାତ୍ମକ ପ୍ରବୃତ୍ତିମାନେ ନିଜେ ନିଜେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ମନକୁ ବିକୃତ କରେ, ଯାହାରେ ଲୋକ ଭ୍ରମ, ଅସନ୍ତୋଷ ଓ ନୈତିକ ପତନ ଦିଗକୁ ଯାଏ. ମନୋବିଜ୍ଞାନିକ ଅର୍ଥ ଏହି ଅଧ୍ୟାୟକୁ ଆଧୁନିକ ଭାବେ ବୁଝିଲେ, “ସତ୍ତ୍ୱ-ଶୁଦ୍ଧି” ଓ “ଦମ” ମାନେ ହେଉଛି ଉତ୍ତେଜନା ଓ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାର ମଧ୍ୟରେ ସଚେତନ ଅନ୍ତର ସୃଷ୍ଟି କରିବା. ଏହା ଲୋକଙ୍କୁ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପରିବର୍ତ୍ତେ ବିବେକ, ଆତ୍ମନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ସମତା ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରେ. ଏହି କାରଣରୁ ଗୀତାର ଏହି ଶିକ୍ଷା emotional intelligence ସହିତ ବହୁତ ସମନ୍ୱୟ ରଖେ. ମୁକ୍ତିର ପଥ ଗୀତା ସ୍ପଷ୍ଟ କରେ ଯେ ଦିବ୍ୟ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ମୁକ୍ତିକୁ ନେଇଯାନ୍ତି, ଯେବେକି ଆସୁରୀ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ବନ୍ଧନକୁ ବଢ଼ାନ୍ତି. ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଭୟମୁକ୍ତ ହୋଇ ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱଭାବକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିବାକୁ କହନ୍ତି, କାରଣ ଏହା ମନୁଷ୍ୟକୁ ଆନ୍ତରିକ ଶକ୍ତି, ସ୍ଥିରତା ଓ ଶାନ୍ତି ଦେଇଥାଏ. ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜର ଦିବ୍ୟ ପକ୍ଷକୁ ବଢ଼ାଇ ଆସୁରୀ ପ୍ରବୃତ୍ତିକୁ କମାଏ, ସେ ମୁକ୍ତିର ଦିଗକୁ ଅଗ୍ରସର ହୁଏ. ସାରକଥା, 16ମ ଅଧ୍ୟାୟ ନିଜକୁ ଜାଣିବା, ଆଚରଣକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରିବା ଓ ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ନୈତିକ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ମାନଚିତ୍ର ଦେଇଥାଏ. ଏହା କହେ ଯେ ସତ୍ୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ବାହ୍ୟ ସଫଳତାରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ ପବିତ୍ରତା ଓ ଦିବ୍ୟ ଗୁଣମାନଙ୍କର ସଂସ୍କାରରେ ଅଛି.