سندرم روده تحریک‌پذیر؛ علائم، علت‌ها و درمان IBS | دکتر مرتضی نایبی

سندرم روده تحریک‌پذیر یا IBS یکی از شایع‌ترین اختلالات عملکردی دستگاه گوارش است که می‌تواند باعث درد شکم، نفخ، احساس پری، اسهال، یبوست یا تغییرات متناوب در اجابت مزاج شود. این بیماری ممکن است زندگی روزمره، کار، خواب، تغذیه و آرامش روانی بیمار را تحت تأثیر قرار دهد، اما نکته مهم این است که با تشخیص درست و درمان مناسب، در بسیاری از بیماران قابل کنترل است. در این گفت‌وگوی پزشکی در بیمارستان عرفان، دکتر مرتضی نایبی، فوق‌تخصص گوارش و کبد، درباره سندرم روده تحریک‌پذیر، علائم IBS، علت‌های احتمالی، تفاوت آن با بیماری‌های جدی‌تر گوارشی، نقش تغذیه، استرس، سبک زندگی و روش‌های درمانی توضیح می‌دهد. IBS معمولاً با درد یا ناراحتی شکم همراه است که با تغییر در اجابت مزاج ارتباط دارد. برخی بیماران بیشتر دچار اسهال می‌شوند، برخی بیشتر یبوست دارند و بعضی افراد بین اسهال و یبوست نوسان دارند. نفخ، گاز زیاد، احساس تخلیه ناقص، دل‌پیچه، صداهای شکمی و حساسیت روده به بعضی غذاها نیز می‌تواند در این بیماران دیده شود. یکی از نگرانی‌های رایج بیماران این است که آیا سندرم روده تحریک‌پذیر خطرناک است یا ممکن است به سرطان روده تبدیل شود. IBS معمولاً باعث آسیب دائمی به روده نمی‌شود و به‌تنهایی خطر سرطان روده را افزایش نمی‌دهد، اما این موضوع نباید باعث بی‌توجهی به علائم هشداردهنده شود. وجود خون در مدفوع، کاهش وزن بی‌دلیل، کم‌خونی، تب، اسهال شبانه، شروع علائم در سنین بالاتر، سابقه خانوادگی سرطان روده یا بیماری‌های التهابی روده نیاز به بررسی دقیق‌تر دارد. تشخیص سندرم روده تحریک‌پذیر فقط با یک آزمایش ساده انجام نمی‌شود. پزشک با بررسی شرح‌حال، الگوی درد شکم، تغییرات اجابت مزاج، مدت علائم، داروهای مصرفی، رژیم غذایی، سابقه بیماری‌ها و علائم هشداردهنده تصمیم می‌گیرد که آیا بیمار نیاز به آزمایش خون، بررسی مدفوع، سونوگرافی، آندوسکوپی یا کولونوسکوپی دارد یا خیر. علت دقیق IBS در همه بیماران یکسان نیست. در بسیاری از موارد، ارتباط پیچیده بین مغز و روده، حساسیت بیش از حد روده، تغییرات حرکت روده، استرس، اضطراب، بعضی غذاها، اختلال خواب، تغییرات میکروبی روده یا سابقه عفونت گوارشی می‌تواند در ایجاد یا تشدید علائم نقش داشته باشد. به همین دلیل، درمان IBS باید شخصی‌سازی شود و برای همه بیماران یک نسخه واحد وجود ندارد. درمان سندرم روده تحریک‌پذیر می‌تواند شامل اصلاح رژیم غذایی، شناسایی غذاهای محرک، تنظیم فیبر، مصرف کافی مایعات، فعالیت بدنی منظم، خواب مناسب، کاهش استرس و در صورت نیاز دارو باشد. در بعضی بیماران، رژیم کم‌فودمپ یا حذف محدود و هدفمند برخی مواد غذایی زیر نظر پزشک یا متخصص تغذیه می‌تواند کمک‌کننده باشد. مصرف خودسرانه دارو، آنتی‌بیوتیک، ملین، ضداسهال یا مکمل‌ها ممکن است علائم را بدتر کند یا تشخیص بیماری‌های دیگر را به تأخیر بیندازد. این برنامه برای بیماران مبتلا به نفخ، درد شکم، اسهال، یبوست، دل‌پیچه، احساس تخلیه ناقص، تغییرات مکرر اجابت مزاج و نگرانی درباره سندرم روده تحریک‌پذیر تهیه شده است. هدف این ویدئو افزایش آگاهی بیماران و خانواده‌هاست تا بدانند چه زمانی علائم می‌تواند با IBS سازگار باشد و چه زمانی باید بررسی جدی‌تر انجام شود. این ویدئو جایگزین معاینه و تشخیص پزشکی نیست. اگر علائم گوارشی طولانی‌مدت، خون در مدفوع، کاهش وزن، کم‌خونی، اسهال شبانه، درد شدید شکم یا تغییر جدید و غیرعادی در اجابت مزاج دارید، حتماً برای بررسی دقیق‌تر با پزشک متخصص یا فوق‌تخصص گوارش مشورت کنید. مهمان برنامه: دکتر مرتضی نایبی فوق‌تخصص گوارش و کبد محل ضبط: بیمارستان عرفان مجری: دکتر اکبر نیک‌پژوه موضوعات مرتبط: سندرم روده تحریک‌پذیر، IBS، روده تحریک‌پذیر، علائم IBS، درمان IBS، درد شکم، نفخ، یبوست، اسهال، دل‌پیچه، تغییر اجابت مزاج، بیماری‌های گوارشی، فوق‌تخصص گوارش، دکتر مرتضی نایبی، بیمارستان عرفان #سندرم_روده_تحریک_پذیر #روده_تحریک_پذیر #IBS #علائم_IBS #درمان_IBS #درد_شکم #نفخ #یبوست #اسهال #بیماریهای_گوارشی #فوق_تخصص_گوارش #دکتر_مرتضی_نایبی #دکتر_اکبر_نیک_پژوه #بیمارستان_عرفان #IrritableBowelSyndrome #IBSSymptoms #IBSTreatment #DigestiveHealth #Gastroenterology #Gastroenterologist #AbdominalPain #Bloating #Constipation #Diarrhea #GutHealth #DrMortezaNaeibi #ErfanHospital [1]: https://www.niddk.nih.gov/health-info... "Symptoms & Causes of Irritable Bowel Syndrome - NIDDK"