Vol.352 | បម្រើមច្ចុ ព្រោះសត្វលោកមាននូវបញ្ចខន្ធ លោកគ្រូ ធម្មាចារ្យ អុឹម រ៉ៃយ៉ា

Vol.352 | បម្រើមច្ចុ ព្រោះសត្វលោកមាននូវបញ្ចខន្ធ លោកគ្រូ ធម្មាចារ្យ អុឹម រ៉ៃយ៉ា នៅក្នុងទស្សនៈព្រះពុទ្ធសាសនា ជីវិតរបស់សត្វលោកមិនមែនជាការកើតមកដើម្បីសោយសុខអចិន្ត្រៃយ៍នោះទេ តែវាជាលំហូរនៃទុក្ខសច្ចៈ។ ព្រះពុទ្ធអង្គទ្រង់សម្តែងថា «សត្វលោកនេះដល់នូវភាពចាស់ជរា ព្រោះមាននូវបញ្ចខន្ធជាគំនរទុក្ខ» ដែលជារូបភាពឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងច្បាស់ពីតថភាពពិតនៃធម្មជាតិ។ «បញ្ចខន្ធ» គឺជារាងកាយ និងចិត្ត ដែលចែកចេញជា ៥ គំនរ រួមមាន៖ រូបខន្ធ (រាងកាយ) វេទនាខន្ធ (ការសោយអារម្មណ៍សុខទុក្ខ) សញ្ញាខន្ធ (ការចាំចំណាំ) សង្ខារខន្ធ (ការปรุงតែងចិត្ត ឬការគិតគូរតាក់តែងចិត្ត) និងវិញ្ញាណខន្ធ (ការដឹងអារម្មណ៍)។ ខន្ធទាំង ៥ នេះហើយ ដែលព្រះអង្គហៅថា «គំនរទុក្ខ» ព្រោះវាមិនស្ថិតស្ថេរ (អនិច្ចំ) តែងតែរងការបៀតបៀន (ទុក្ខំ) និងមិនមែនជាតួខ្លួនពិតប្រាកដ (អនត្តា) ឡើយ។ ហេតុអ្វីបានជាបញ្ចខន្ធនាំទៅរកភាពចាស់ជរា និងទុក្ខវេទនា? ការប្រែប្រួលនៃរូបកាយ៖ ចាប់តាំងពីខណៈដែលចាប់កំណើតមក រូបខន្ធនេះរងការដុតកំដៅដោយភ្លើងជរាជានិច្ច។ សក់ដែលធ្លាប់ខ្មៅត្រូវប្រែជាស្កូវ ស្បែកដែលធ្លាប់ម៉ដ្តខ្សៅត្រូវប្រែជាជ្រីវជ្រួញ ភ្នែកងងឹត ត្រចៀកធ្ងន់ កម្លាំងថយចុះ។ នេះជាការទ្រុឌទ្រោមនៃរូបវត្ថុដែលយើងខំថែរក្សា។ ការបៀតបៀនផ្លូវចិត្ត៖ នៅពេលរូបកាយចាស់ជរា វេទនាខន្ធក៏ប្រែប្រួល នាំមកនូវទុក្ខវេទនាខាងផ្លូវកាយ មានរោគាព្យាធិមកបៀតបៀនមិនលោះថ្ងៃ។ សញ្ញាខន្ធក៏វង្វេងវង្វាន់ ភ្លេចមុខភ្លេចក្រោយ នាំឱ្យចិត្ត (វិញ្ញាណ) កើតសេចក្តីសោកស្តាយ និងភ័យខ្លាចចំពោះសេចក្តីស្លាប់ដែលជិតមកដល់។ សត្វលោកភាគច្រើនតែងយល់ច្រឡំថា បញ្ចខន្ធនេះជា «ខ្លួនយើង» ជា «របស់ខ្ញុំ» ទើបខំប្រឹងប្រជែងស្វែងរកសុខខាងក្រៅមកបំពេញឱ្យវា។ ប៉ុន្តែ មិនថាខំថែរក្សាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏មិនអាចហាមឃាត់គំនរទុក្ខនេះមិនឱ្យចាស់ មិនឱ្យឈឺ និងមិនឱ្យស្លាប់បានឡើយ។ សេចក្តីសន្និដ្ឋាន៖ ភាពចាស់ជរាមិនមែនជារឿងចៃដន្យទេ តែវាជាលទ្ធផលផ្ទាល់នៃការមានបញ្ចខន្ធ។ ការយល់ដឹងអំពីបញ្ចខន្ធថាជាគំនរទុក្ខ តាមរយៈការចម្រើនវិបស្សនាកម្មដ្ឋាន គឺជាផ្លូវតែមួយគត់ដែលជួយឱ្យសត្វលោកលះបង់សេចក្តីប្រកាន់មាំ រួចផុតពីអន្ទាក់នៃជរាព្យាធិ និងសម្រេចនូវព្រះនិព្វាន ដែលជាស្ថានបរមសុខដ៏ពិតប្រាកដ។