Anadolu Efsaneleri- Kayabaşı Mahallesi (Köyü) Efsaneleri

Bu kanalda yayınlanan içerikler, “Anadolu Efsanelerinde Toplumsal Cinsiyet, Ankara İli Örneği” adıyla TÜBİTAK 3005 Sosyal ve Beşeri Bilimlerde Yenilikçi Çözümler Araştırma Projeleri Destek Programı kapsamında desteklenmektedir. Yağmurbaba Efsanesi/Mezarlık Efsanesi/Sakarya Meydan Muharebesi Efsanesi/Kıbrıs Çıkarması’na Yardıma Giden Şehit Efsanesi/Ceviz Ağacı Efsanesi 1.Kaynak kişinin adı-soyadı: Hüseyin Öner/ Hüseyin Öner/Hüseyin Öner/Satılmış Kolaycı/Satılmış Kolaycı 2. Doğum yeri ve tarihi: 1964 / 1950 Kayabaşı köyü 3. Öğrenim durumu: İlkokul mezunları 4. İkamet adresi: Kayabaşı köyü 5. Bildiği efsaneyi kimden/kimlerden veya nereden öğrendiği: Hüseyin Öner babasından / Satılmış Kolaycı büyüklerinden öğrenmiştir. 6. Derlemenin yapıldığı yer: Kayabaşı Köyü 7. Derlemenin yapıldığı tarih: 09.07.2023 Derleme Süresince Gözlemi Yapılan Unsurlar Fiziki Durum: İlk dört efsane, Kayabaşı Köyü’ndeki Yağmurbaba Türbesi’nde, son efsane köydeki tarihî ceviz ağacının yanında kaydedilmiştir. Türbede 3 kişinin mezarı bulunmaktaydı. Mezar taşlarında yazan isimler, Şeyh Selahattin, İmam Muhammed El Bakır ve Zeynel Abidin şeklindeydi. Türbenin etrafında kerpiçten evler yer alıyordu ve bu evler kimsenin yaşamadığı, metruk meskenler görünümdeydi. Türbenin avlusu, çam ağaçları ve yeşilliklerle kaplıydı. Sosyal Durum: Derleme sırasında anlatıcılar ve proje ekibi olmak üzere 8 kişi mevcuttu. Kaynak kişiler, köyün muhtarı Hüseyin Bey ve onun arkadaşı Satılmış Bey’di. Proje ekibi ise yarı yapılandırılmış mülakat yöntemi ile derlemeleri kaydetmekteydi. Katılanların Birbiriyle Münasebeti: Hüseyin Bey ve Satılmış Bey yakın arkadaş olduklarından aralarındaki samimiyet bizlere de yansıdı. Derleme süresince doğal bir ortam kayıt ortamı oluştu. İcra veya Anlatım Yaratma Zamanı ve Süresi: Köye saat 11:30 sularında vardık, icra yaklaşık bir saat sürdü. İfade Olunan Duygular: Her iki kaynak kişi de anlattıkları efsanelerde yer alan olağanüstü öğe veya kişilere kutsallık atfettiklerini belirtmiş; olayları kendi başlarından geçmiş olmamasına rağmen hiçbir şüpheye yer bırakmayacak bir kabullenişle ve inançla aktarmışlardır. Çeşitli Gözlemler: Hüseyin Bey ve Satılmış Bey oldukça misafirperver ve samimi kimselerdi. Proje sayesinde sözlü olarak öğrendikleri efsanelerin daha geniş kitlelerce bilinecek olmasından memnun olduklarını ve bu çalışmanın köylerinin tanıtımına katkı sağlayacağını dile getirmişlerdir. Gözlemcinin Durumu: İlk olarak vardığımız yer köy muhtarı Hüseyin Bey’in evidir. Proje ekibini ailesiyle birlikte samimi bir şekilde karşılayan Hüseyin Bey, evlerinin balkonunda ağırlamış ve ikramlarda bulunmuştur. Daha sonra efsaneleri derlemek için köyün içerisinde bulunan türbeye ve ceviz ağacının yanına gidilmiştir.