گفتگوی با امید مرادی و مجتبی طباطبایی؛ بیماری هاری در ایران

گفت‌وگوی دیدار با رئیس و مدیر ترویجی بیمارستان دامپزشکی مرکزی تهران: دکتر مرادی: آمار اعلامی مجلس درباره رتبه ایران در بیماری هاری، قابل استناد نیست/ طباطبایی: به جای انسان‌ها، سگ‌ها را واکسینه کنید ارائه یک آمار عجیب و غیرعلمی در مورد شیوع بیماری هاری در ایران، بحث‌برانگیز شده،در همین راستا دیدارنیوز گفت‌و‌گویی با دکتر امید مرادی و مجتبی طباطبایی، رئیس و مدیر ترویجی بیمارستان دامپزشکی تهران ترتیب داده است. دیدارنیوزـ نسرین نیکنام: اهمیت موضوع "هاری" در دنیا آنقدر مهم بوده که یک روز در تقویم را (۲۸ سپتامبر) به نام روز جهانی هاری نامگذاری کرده‌اند و هر ساله در این روز سمینار و نشست‌های تخصصی با حضور صاحب نظران و متخصصان برگزار می‌شود. در ایران هم همه ساله در این روز، کارشناسان و صاحب نظران گرد هم می‌آیند و درباره "هاری" و راه‌های پیشگیری از آن صحبت می‌کنند و از آنجایی که موضوع‌های مرتبط به محیط زیست همواره برای دیدارنیوز اهمیت ویژه‌ای دارد؛ روز جهانی هاری بهانه‌ای شد تا در استودیو این رسانه میزبان دکتر امید مرادی و مجتبی طباطبایی رئیس و مدیر ترویجی بیمارستان دامپزشکی تهران باشیم. دکتر امید مرادی، رئیس بیمارستان دامپزشکی مرکزی تهران در پاسخ به این پرسش که شما در مصاحبه‌هایتان از اهمیت بالا بردن رفاه سگ‌ها می‌گویید، در حالی که طبق گزارش آخر مرکز پژوهش‌های مجلس ایران رتبه سوم تلفات انسانی از هاری را در جهان دارد، آیا در شرایطی تا این حد بحرانی هم رفاه سگ‌ها اولویت پیدا می‌کند؛ می‌گوید: «این رتبه بندی کاملا غلط است. من واقعا متاسفم که آماری تا این حد بی پایه و اساس حتی در گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس اعلام می‌شود، ایران نه تنها رتبه سوم هاری نیست، بلکه جزء کشور‌های کم‌تلفات از هاری به حساب می‌آید. در ایران به لطف تلاش عزیزان بهداشت، واکسیناسیون انسانی پس از گزِش به خوبی انجام می‌شود و میانگین ۱۵ مورد سالانه معمولا مربوط به افرادی است که متاسفانه از اهمیت واکسیناسیون پس از گزش اطلاع ندارند و یا در مورد اقدامات پس از گزش سهل انگاری می‌کنند. او درباره اقدامات پس از گزش هم می‌افزاید: «بهترین کار این است که تا ۱۵ دقیقه محل گزش با آب و صابون شسته شود و بعد بدون بستن زخم به مراکز بهداشت و واکسیناسیون مراجعه کنند.» در ادامه مجتبی طباطبایی مدیر ترویجی بیمارستان دامپزشکی مرکزی تهران به گزارش‌های منتشره بین سال‌های ۲۰۰۲ تا ۲۰۲۲ که در آن رتبه سوم هاری به ایران نسبت داده شده بود، اشاره می‌کند و می‌گوید: «محاسبه رتبه واقعی به این سادگی نیست، خیلی از کشور‌ها اصلا آماری ندارند یا آمارشان با خطای بالا اعلام می‌شود، اما بنا به آمار سازمان بهداشت جهانی، از سال ۲۰۰۲ تا سال ۲۰۱۹ یعنی حتی ۳ سال قبل از ۲۰۲۲ در قاره افریقا کشور اتیوپی با بیش از ۱۳ هزار، نیجریه ۷ هزار، تانزانیا ۵ هزار و کنیا و کنگو ۳ هزار مرگ و میر از هاری داشتند و در قاره آسیا هم هند با بیش از ۲۸ هزار، چین با ۴ هزار، پاکستان با ۵ هزار، اندونزی و فیلیپین هم با هزار مورد هاری ثبت شده است.» او در توضیح بیشتر بازنشر اطلاعات اشتباه از سوی منابع غیر معتبر و حتی برخی از رسانه‌ها، می‌افزاید: «آمار‌هایی که اخیرا منتشر شده فقط یک مورد است که به وضوح نشان می‌دهد تا چه میزان وضعیت انتشار اطلاعات در مورد هاری در کشور وحشتناک است، با اینکه آمار مرگ میر بحرانی نیست، اما همواره حجم عظیمی از اطلاعات غلط منتشر می‌شود.» رئیس بیمارستان دامپزشکی مرکزی تهران در توضیح بیشتر موضوع آمار درباره هاری، می‌گوید: «هر کسی که حداقل دانشی در مورد بیماری هاری داشته باشد این را متوجه می‌شود که آمار کشور‌های دیگر از ایران بیشتر است، وقتی آمار تلفات سالانه در دنیا ۵۹ هزار نفر باشد پس ایران با عدد تلفات ۱۵ نفر نمی‌تواند رتبه سوم داشته باشد.» مرادی ادامه می‌دهد: «در گزارش مجلس برای رتبه سوم هاری هیچ منبعی آورده نشده، البته مشخص بود، کسانی که این را گزارش نوشته‌اند صرفا به منابع و مقاله‌های خارجی اکتفا کرده و تلاش خودشان را کرده بودند، اما به نظر می‌رسد به طور دقیق متوجه اصل موضوع نشده‌اند. این گزارش، ایراد‌های دیگری هم داشت که من در اینجا به چند مورد اشاره می‌کنم، مثلا آنچه ما در ایران به عنوان پناهگاه می‌شناسیم در واقع همان اصطلاح شلترینگ به انگلیسی نیست، بلکه پناهگاه داری ما به طور دقیق ایمپاندیگ است که ترجمه لغوی آن بازداشت یا توقیف می‌شود. ایمپاندیگ یکی از روش‌های کالینگ است؛ کالینگ به معنای حذف سگ هاست که در ایران به غلط تصور می‌شود که منظور کشتار با گلوله است، در حالیکه جمع آوری سگ‌ها و کشتار آن‌ها با داروی بیهوشی و سرنگ مصادیق کالینگ از روش‌هایی منسوخ شده و ناکارآمد است. مدیر ترویجی بیمارستان دامپزشکی مرکزی تهران هم در پاسخ به این پرسش که در گزارش مجلس گفته شده بود رشد جمعیت سگ‌ها بسیار سریع است و با این توان زادآوری سگ‌ها مشکلات بیشتر می‌شود، می‌گوید: «اینکه توان زادآوری را به افزایش جمعیت نسبت دهیم ایرادی بسیار واضح است و نکته قابل توجه این است که هاری اصلا ربطی به افزایش جمعیت ندارد.»