เทวีศรีกุรุเกษตร - สาขาวิชานาฏศิลป์ศึกษา ปีการศึกษา 2566 [ มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ ]

โครงการวิจัยและสร้างสรรค์การแสดงทางนาฏศิลป์ศึกษา ภายใต้หัวข้อ รฤก ครั้งที่ 1 โดยนักศึกษาชั้นปีที่ 3 สาขาวิชานาฏศิลป์ศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ “การพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้ทางนาฏศิลป์สร้างสรรค์ ชุด เทวีศรีกุรุเกษตร เพื่อพัฒนาทักษะปฏิบัติด้านนาฏศิลป์ สำหรับนักศึกษาครู มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ” แนวคิดและเเรงบันดาลใจ จากการรับชมการแสดง แสง สี เสียง ศรีพฤทเธศวร ปี พ.ศ. 2559 โดยเนื้อเรื่องย่อกล่าวถึง พระศรีสุกรรมากำเสตงงิได้รับพระราชทานเมืองวิเภทะจากพระเจ้าสุริยะวรมันที่ 1 เมื่อปีมหาศักราช 959 หรือ พ.ศ. 1580 พร้อมทั้งพระราชทานชื่อเมืองใหม่ว่า "กุรุเกษตร" ต่อมาเมื่อพระศรีสุกรรมากำเสตงงิและมเหสีนาม พระนางศรีเทวี พร้อมด้วยบุตรีวัยแรกรุ่นนามว่า นางภัทระ ออกตรวจราชการและเที่ยวป่าสดุกอำพึลในเขตเมือง พร้อมทั้งตั้งค่ายพักแรมข้างสระน้ำ เมื่อนางภัทระเห็นสระน้ำจึงประสงค์จะสรงสนาน และได้ลงสรงสนานในสระน้ำศักดิ์สิทธิ์ ณ บริเวณหมู่บ้านสดุกอำพึล เมื่อพระศรีสุกรรมากำเสตงงิเข้าเฝ้าพระเจ้าสุริยะวรมันที่ 1 พร้อมนางภัทระเพื่อถวายตัวเป็นข้าบาทบริจาริกา แต่เมื่อพระเจ้าสุริยะวรมันที่ 1 ทรงทราบเรื่องสระน้ำศักดิ์สิทธิ์ ก็ทรงรู้สึกแปลกพระทัย จึงมีพระราชดำรัสให้สร้างเทวาลัย และให้พรหมจารย์มาประกอบพิธีอัญเชิญมหาเทพมาสถิต ณ ที่นั้น เพื่อให้ชาวเมืองสักการบูชาและบวงสรวงจากนั้นพระองค์ได้พระราชทานนามแก่นางภัทระว่า "พระเทวีศรีกุรุเกษตร" เพื่อเป็นพลีกรรมในการบวงสรวง "ศรีพฤทเธศวร" ณ ปราสาทสระกำแพงใหญ่ คณะผู้วิจัยจึงมีแนวคิดของการแสดงจากอารยธรรมขอมในจังหวัดศรีสะเกษ ซึ่งจังหวัดศรีสะเกษได้รับอิทธิพลจากอารยธรรมขอม ปรากฏให้เห็นในรูปแบบของปราสาทหิน ซึ่งปราสาทหินในจังหวัดศรีสะเกษ มีทั้งหมด 12 แห่ง ได้แก่ ปราสาทสระกำแพงใหญ่ ปราสาทสระกำแพงน้อย ปราสาทบ้านปราสาท ปราสาทปรางค์กู่ ปราสาทตาเล็ง ปราสาทตำหนักไทร ปราสาทกู่สมบูรณ์ ปราสาททามจาน ปราสาทเยอ สถูปคู่ ปราสาทโดนตวล และปราสาทภูฝ้าย ซึ่งคณะผู้วิจัยได้นำยุคสมัยและลักษณะทางกายภาพของแต่ละปราสาทมาวิเคราะห์และสังเคราะห์ เพื่อนำมาสร้างสรรค์ ท่ารำ ดนตรี การแต่งกาย เครื่องประดับ อุปกรณ์การแสดง และได้หยิบยกตัวละคร ที่มีชื่อว่า นางภัทระ ซึ่งเป็นตัวละครหลักในการแสดง แสง สี เสียงศรีพฤทเธศวร ปี พ.ศ. 2559 โดยเป็นตัวแทนในการเชื่อมโยงความเชื่อและความศรัทธาต่อเทพเจ้าในคติความเชื่อของศาสนาพราหมณ์-ฮินดู โดยการรำบวงสรวงร่วมกับเหล่าอารักษ์ที่เป็นตัวแทนของปราสาท ทั้ง 11 แห่ง ณ ปราสาทสระกำแพงใหญ่ หรือ กมรเตงชคตศรีพฤทเธศวร สู่การแสดงนาฏศิลป์สร้างสรรค์ ชุด “เทวีศรีกุรุเกษตร” การแสดงนาฏศิลป์สร้างสรรค์ ชุด “เทวีศรีกุรุเกษตร” แบ่งช่วงการเเสดงออกเป็น 3 ช่วง ดังนี้ ช่วงที่ 1 เรืองศรัทธา นำเสนออารยธรรมขอมในจังหวัดศรีสะเกษ ซึ่งปรากฏให้เห็นในรูปแบบของปราสาทหิน ผ่านผู้แสดงที่เปรียบเป็นตัวแทนของปราสาททั้ง 11 แห่ง ช่วงที่ 2 สักการ นำเสนอนางภัทระซึ่งนางได้รับพระราชทานนามจากพระเจ้าสุริยวรมันที่ 1 เป็น "เทวีศรีกุรุเกษตร" เพื่อเป็นพลีกรรมในการรำบวงสรวง ศรีพฤทเธศวร ณ ปราสาทสระกำแพงใหญ่ ช่วงที่ 3 รอยอารยะ ในอดีตอารยธรรมขอมเคยรุ่งเรื่องอย่างมาก แม้ว่าจะล่มสลายไปตามกาลเวลาแต่ยังคงทิ้งร่องรอย ปรากฏให้เห็นเป็นมรดกทางวัฒนธรรมตราบกาลปัจจุบัน คณะผู้สร้างสรรค์ผลงาน 1.นายสหพัฒน์ สีจันทร์เนตร 2.นายภานุวัฒน์ มณีนิล 3.นายคมกริช บุญจูง 4.นางสาวปวีณ์ลดา พันธ์ธง 5.นางสาวอรทัย อุลมาร 6.นางสาวจงจิต เกษกุล 7.นางสาวมณีรัตน์ ทองดีวงษ์ อาจารย์ที่ปรึกษาหลัก ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ธรชญา ภูมิจิโรจ อาจารย์ที่ปรึกษาร่วม อาจารย์นิษฐา บุศบงค์ #รฤกครั้งที่1 #เทวีศรีกุรุเกษตร