Wandel met Emilia | Waterliniepad (LAW 17) Etappe 18 | Steurgat-Biesbosch | 16 Mei 2026

'Je hebt het voorrecht om te mogen wandelen in de Noordwaard polder. Na de hoge waterstanden in 1995 is men na gaan denken hoe men het water de ruimte kan geven. Een oud krekenstelsel wordt hersteld, eb en vloed mogen weer invloed uitoefenen en nieuwe natuur kan zich ontwikkelen.' (wandelnet.nl) -------------------------- KORTE INFO: 14 km. Vanaf het station Boven Hardinxveld 6 km te voet haar het startpunt, incl. watertaxi. Vanaf het eindpunt veerpont Kop van t Land 4 km naar Dordrecht Stadspolders. Verbinding met de bus is wat slechter. De route slingert door Noordwaard polder. Aan het einde loop je door het buitenmuseum en passeer het Museum Eiland. Ten slotte loop je op het Laarzenpad, dat wat modderig kan worden. Let op! Kaartjes van het veerpont moet je alvast online kopen en inchecken voordat je daar in stapt. De kaart: https://wandelnet.api.routemaker.nl/c... -------------------------- Als je naar de plattegrond uit de jaren 1300 kijkt, herkent je dit gebied niet. Waar is het water???!!!! Water niet!!!! Hier stroomde Maas en Merwede naar zee, maar het gebied werd al begin 13de eeuwd bedijkt en ontgonnen. Geulen en kreken werden afgesloten, de riviertjes (zoals Werken bij Werkendam, weet je nog) afgedamd. De mens heeft deze slag gewonnen. Je noemde deze polder De Grote of Hollandsche Waard, en zag hier oneindige weilanden en landbouw percelen. Als je denkt dat bedijken al genoeg is,.... neehoor, niemand denkt het. Iedereen weet dat de dijken onderhoud vragen, maar het had geen voorkeur tijdens de politieke onrust (Hoeken vs Kabeljauwen en het gaat over Holland, niet over vissers). Stapel maar erop zeespiegelstijging en moernering, en je krijgt een recept van een rampspoed. De nacht van 18 op 19 november, 1421. Westelijke zeedijk, dorpje Broek. Hier vindt dijkdoorbrak plaats. Zeewater stroomt binnen de Grote Waard. Dat noemen we vandaag Sint Elisabethsvloed. Volgend jaar breekt bovendien de dijk bij Sleeuwijk door. De rivier stroomt ook overal. Geleidelijk is daar ondiepe binnenzee - de Verdronken Waard - ontstond, met zoete en zilte getijdengebied. Zo'n 30 dorpen zijn verloren en ongeveer 2000 mensen zijn overleden. Natuurlijk kon je toen de cijfers zoals 72 parochies, 100.000 slachtoffers, alles onder het water binnen 1 nacht - bewijs dat 'sensatiepers' ook 600 jaar geleden bestond. Maar het was wel een vreselijke gebeurtenis. Binnenkort was men al lekker bezig met herbedijken, en enkele dorpen zijn hersteld - zelfs in de laatste 3 decennia zijn er nog een handje woonplaatsen hergebouwd. Soms was het simpelweg niet rendabel om een nieuwe dijk aan te leggen, dat resulteerde in nog een aantal verlaten dorpen. Het landschap veranderde verder. In deze Verdronken Waard vond Merwede kortere weg naar zee, maar door invloed van sterke getijden is de stroomsnelheid afgenomen. Onder zulke omstandigheden werd hier binnenkort platen en geulen gevormd, en het gebied kreeg de naam Het Bergsche Veld. Rond 1850 was 2/3 van het verloren gebied al ontgonnen. Door unieke getijdenverschil groeiden hier graag biezen (vandaar Biesbosch), riet en allerlei soorten wilgen. De volgende eeuw bracht heel veel veranderingen mee. Er werd Nieuwe Merwede aanlegd, nieuwe sluizencomplexen gebouwd, nog meer gebieden ontgonnen, en veel meer. Er was gepland om meer graan te verbouwen en boeren hadden meer land nodig. Getijdenverschil verdween - in plaats van 2 meter verschil heb je nu slechts 20-30 cm. De wilgen groeiden tot het bos. Tegenwoordig gaat het andersom, men wilt steeds meer land terug aan de natuur geven. Het eindpunt van de vorige etappe was Steurgat; deze kreek vormt de grens tussen Oostwaard en Noordwaard. Vandaag leidt de route mij door de Noordwaard, die nog 60 jaar geleden een agrarisch gebied was. Vanwege de dreigende rivierdoorbraken (1993, 1995) was het besloten om deze inpoldering ongedaan te maken. Vanaf toen is de Noordwaard in gebruik als boezem, met hier en daar wandel- en fietspaden. Veel plezier! Ga jij ook vandaag wandelen? ;) Muziek: Starry Sky by Mixaund | https://mixaund.bandcamp.com Good Old Days by Roa Music |   / roa_music1031   Royalty Free Music by https://www.free-stock-music.com Creative Commons / Attribution 3.0 Unported License (CC BY 3.0) https://creativecommons.org/licenses/...