Budowa komórki eukariotycznej, funkcje komórek, biologia podstawa LO

👉 https://kursy.kreoteam.com/zamowienie... 👉 ☕ PATRONITE https://patronite.pl/odwr%C3%B3conale... 1. Zacznijmy od budowy Komórki eukariotyczne są znacznie bardziej złożone niż komórki prokariotyczne. Tym, co je wyróżnia, jest fakt, że ich materiał genetyczny, czyli DNA, znajduje się w wyodrębnionym jądrze komórkowym. To jądro jest centrum dowodzenia komórki, ale o tym za chwilę. Na początek zajrzyjmy do wnętrza komórki eukariotycznej i sprawdźmy, jakie struktury możemy w niej rozpoznać. Błona komórkowa – otacza komórkę, oddzielając ją od środowiska zewnętrznego. Jej rolą jest kontrolowanie tego, co wchodzi do komórki i co z niej wychodzi. Błona komórkowa jest półprzepuszczalna, co oznacza, że pozwala na swobodny transport niektórych substancji, ale nie wszystkich. Cytoplazma – jak już wspomnieliśmy, to wszystko, co znajduje się wewnątrz komórki, łącznie z organellami i cytozolem. To w cytoplazmie odbywa się większość reakcji chemicznych niezbędnych do życia komórki. Jądro komórkowe – to największe organellum, w którym przechowywane jest DNA, a więc materiał genetyczny komórki. Jądro kontroluje wszystkie procesy zachodzące w komórce, szczególnie syntezę białek, co oznacza, że reguluje większość aktywności komórkowych. Jądro komórkowe jest zazwyczaj dobrze widoczne jako największa struktura w komórce, często w centrum. W jego wnętrzu można dostrzec ciemniejsze obszary, takie jak jąderko, gdzie produkowane są rybosomy. Mitochondria – to elektrownie komórkowe. Ich głównym zadaniem jest uwalnianie energii w postaci ATP, którą komórka wykorzystuje do wszystkich procesów życiowych. Mitochondria mają własne DNA i mogą się dzielić, co jest rzadką cechą wśród organelli. W komórkach, które potrzebują dużo energii, np. w mięśniach, znajdziemy większą liczbę mitochondriów. W mikroskopie mają owalny kształt i mogą być widoczne jako małe ziarenka rozsiane po cytoplazmie. Dzięki specjalnym barwnikom można czasami zobaczyć ich wewnętrzne struktury, jak grzebienie, na których zachodzi produkcja ATP. Rybosomy – to małe, ale bardzo ważne organelle odpowiedzialne za syntezę białek. Możemy porównać je do fabryk w komórce, które produkują białka na podstawie informacji zawartych w DNA. Rybosomy mogą być swobodnie unoszone w cytozolu lub związane z siateczką śródplazmatyczną, tworząc tzw. szorstką siateczkę. Są bardzo małe i trudne do dostrzeżenia w zwykłym mikroskopie, ale często można je zobaczyć jako małe kropki na powierzchni szorstkiej siateczki śródplazmatycznej lub w cytoplazmie. Aparat Golgiego – jest jak sortownia i centrum wysyłkowe komórki. To organellum odpowiedzialne za modyfikowanie, pakowanie i transport białek oraz lipidów wytwarzanych w siateczce śródplazmatycznej. Aparat Golgiego składa się z wielu spłaszczonych pęcherzyków i cystern, gdzie przetwarzane są cząsteczki, zanim trafią na swoje ostateczne miejsce – wewnątrz lub na zewnątrz komórki. Aparat Golgiego przypomina stos spłaszczonych woreczków lub dysków i w preparatach mikroskopowych jest widoczny najczęściej blisko jądra, ponieważ tam odbywa się transport białek. 2. Niektóre komórki w organizmach eukariotycznych są wyspecjalizowane do pełnienia bardzo konkretnych funkcji, co wpływa na ich budowę i działanie. Neurony – to komórki nerwowe, które są wyspecjalizowane do przewodzenia impulsów elektrycznych. Mają długie wypustki zwane dendrytami i aksonami, które umożliwiają przesyłanie sygnałów na duże odległości. Erytrocyty – to czerwone krwinki, które transportują tlen w organizmie. Są pozbawione jądra, co zwiększa ich elastyczność i powierzchnię dla wiązania tlenu z hemoglobiną. Plemniki – są komórkami rozrodczymi, które mają wydłużony kształt i specjalną strukturę umożliwiającą poruszanie się, dzięki wici. Włókna mięśniowe – to wyspecjalizowane komórki mięśniowe, które mają zdolność do kurczenia się dzięki obecności filamentów aktyny i miozyny. Włókna mięśniowe są długie i wielojądrzaste, co pozwala im generować siłę i wykonywać ruch. Pręciki – to komórki receptorowe w siatkówce oka, które są wyspecjalizowane do wykrywania światła. Dzięki obecności pigmentu rodopsyny, pręciki reagują na niskie natężenie światła. 3. Porównanie komórki roślinnej, zwierzęcej i grzybowej Teraz porównajmy trzy typy komórek eukariotycznych: roślinną, zwierzęcą i grzybową. Komórka roślinna – jest wyposażona w dodatkowe struktury, takie jak ściana komórkowa, która nadaje komórce sztywność i chroni ją przed uszkodzeniami mechanicznymi. Rośliny mają również chloroplasty, które przeprowadzają fotosyntezę, czyli proces wytwarzania energii z promieni słonecznych. Kolejną cechą charakterystyczną komórki roślinnej jest wodniczka centralna – duża, wypełniona płynem struktura, która reguluje gospodarkę wodną komórki i magazynuje substancje odżywcze. Komórka zwierzęca – nie ma ściany komórkowej ani chloroplastów, co odróżnia ją od komórki roślinnej. Zamiast tego komórki zwierzęce mają wyraźne organelle, takie jak lizosomy.