علائم خرابی کاتالیست خودرو چیه؟

علائم خرابی کاتالیزور خودرو + نحوه رفع مشکل کاتالیست نقش تعیین‌کننده‌ای تو کاهش آلاینده‌های تولیدی خودرو داره. کمپانی‌های خارجی این قطعه رو اولین‌بار تو سال 1975 میلادی تو خودروهای سواری جا انداختن. تو ایران هم اولین بار تو سال 1382 نصب کاتالیزور روی ماشین‌ها شروع شد. جالبه بدونید که کاتالیزور می‌تونه بین 8 تا 30 برابر آلاینده‌های خودرو رو کم کنه. از طرفی این یکی از قطعاتیه که معمولاً صاحبان خودروها نسبت به خرابی‌ش بی‌توجهی می‌کنن. این در حالیه که خرابی کاتالیزور خودرو می‌تونه آسیب‌های جدی به موتور وارد کنه. هر آنچه باید درباره علائم و دلایل خرابی کاتالیست بدونید رو به‌صورت مفصل بررسی می‌کنیم. کاتالیزور خودرو کجاست و چه وظیفه‌ای داره؟ کاتالیست یکی از قطعات سیستم اگزوز خودرو به‌حساب میاد. این قطعه بین منیفولد (Manifold) خروج دود موتور و صدا خفه‌کن (Muffler) اگزوز قرار می‌گیره. خوشبختانه وقتی خودرو روی چاله مکانیکی قرار داشته باشه، به‌راحتی می‌تونید کاتالیزور رو ببینید. گازهای آلاینده زیادی وقتی موتور خودرو کار می‌کنه تولید می‌شن. کاتالیست وظیفه داره با انجام واکنش‌های شیمیایی روی ذرات گاز، هم جلوی خروج آلاینده‌ها رو بگیره و هم بخش زیادی از اونا رو به گازهای کم‌ضرر تبدیل کنه. مونو اکسید کربن خطرناک‌ترین گاز آلاینده‌ایه که از اگزوز ماشین خارج می‌شه. کاتالیست این آلاینده رو به کربن دی‌اکسید تبدیل می‌کنه که خیلی کم‌ضررتره. علاوه بر این، آزبست و گوگرد هم از آلاینده‌های خطرناک خروجی از اگزوز هستن که کاتالیست کنترلشون می‌کنه و به گازهای کم‌خطر تبدیلشون می‌کنه. علت خرابی کاتالیزور خودرو چیه؟ خرابی کاتالیست دو حالت داره. بیشتر مواقع گرفتگی کاتالیزور به‌خاطر تجمع دوده و سایر آلاینده‌ها اتفاق می‌افته، ولی گاهی هم ممکنه خود ساختار کاتالیزور آسیب ببینه. دلایل مختلفی هستن که باعث خرابی کاتالیست خودرو می‌شن. مهم‌ترین عوامل آسیب دیدن کاتالیست عبارتند از: • وارد شدن فشار بیش از حد موتور و کار کردن طولانی با دمای بالا • خرابی سنسور اکسیژن خودرو • کیفیت پایین سوخت • اضافه کردن افزودنی‌های غیراستاندارد به خودرو • احتراق ناقص در موتور • خرابی شمع‌های موتور • نشتی مایع خنک‌کننده موتور • نشتی روغن موتور یا روغن‌سوزی • وارد شدن ضربه به کاتالیست • وارد شدن شوک حرارتی به کاتالیست • خوردگی کاتالیست در ادامه لازم هست درباره بعضی از این دلایل بیشتر توضیح بدیم تا با مشکلات این حوزه بهتر آشنا بشید. 1- افزایش بیش از حد دمای موتور رانندگی با دور موتور بالا یکی از عادت‌های اشتباهیه که باعث آسیب به خیلی از قطعات خودرو می‌شه. شاید براتون عجیب باشه، اما این کار حتی ممکنه کاتالیست رو ذوب کنه. اگه برای مدت طولانی دمای موتور بالاتر از 1600 درجه فارنهایت باشه، گازهای آلاینده تولید شده خیلی داغ می‌شن و وقتی از کاتالیست رد می‌شن، ممکنه باعث ذوب شدنش بشن. 2- خرابی سنسور اکسیژن سنسور اکسیژن وظیفه داره میزان اکسیژن موجود در محفظه احتراق رو اندازه‌گیری کنه تا با سوخت مخلوط بشه. اگه سطح اکسیژن کافی نباشه، اختلاط سوخت و هوا درست انجام نمی‌شه و در نتیجه احتراق ناقص شکل می‌گیره. این اتفاق باعث می‌شه آلاینده‌های بیشتری در موتور تولید بشن و احتمال گرفتگی زودهنگام کاتالیست بالا بره. 3- کیفیت پایین سوخت و افزودنی‌ها اگه سوختی که به باک ماشین می‌ریزید کیفیتش پایین باشه، این موضوع به‌صورت غیرمستقیم می‌تونه باعث خرابی کاتالیست بشه. دلیلش هم اینه که سوخت بی‌کیفیت باعث احتراق ناقص در موتور می‌شه و همون مشکل بالاتر دوباره پیش میاد. این وضعیت وقتی بدتر می‌شه که افزودنی‌های بی‌کیفیت هم به باک اضافه کنید. 4- خرابی شمع موتور شمع کارش اینه که جرقه بزنه و سوخت و هوا در موتور بسوزه. اگه شمع درست کار نکنه یا ناقص عمل کنه، احتراق ناقص رخ می‌ده و این یکی از دلایل خرابی کاتالیست حساب می‌شه. علاوه بر این، ممکنه بخشی از سوخت که باید بسوزه، وارد کاتالیست بشه و اونجا بسوزه که باعث آسیب جدی به کاتالیست می‌شه. 5- نشتی مایع خنک‌کننده یا روغن موتور کاتالیست جایی نصب شده که اگه مایع خنک‌کننده یا روغن موتور نشتی داشته باشه، احتمال داره مسیرش گرفته بشه و کاتالیست آسیب ببینه. این موضوع رو اصلاً دست کم نگیرید. اگه هر علامتی از نشتی دیدید، سریع برید تعمیرگاه تا مشکل برطرف بشه. علائم خرابی کاتالیزور خودرو کدام‌اند؟ حالا یه سوال مهم: چطور بفهمیم کاتالیست ماشین خراب شده؟ تشخیص قطعی با تست‌های مخصوص انجام می‌شه، ولی بعضی نشونه‌ها هستن که اگه دیدید، باید به خرابی این قطعه شک کنید. مهم‌ترینشون این‌ها هستن: • کاهش قدرت موتور و شتاب گرفتن ماشین • بوی نامطبوع اطراف خودرو • خارج شدن دود تیره از اگزوز • حرارت غیرعادی اگزوز • روشن شدن چراغ چک ماشین • مشکل در استارت زدن • بهم خوردن حالت عادی مصرف سوخت چراغ چک معمولاً با دیاگ بررسی می‌شه، ولی بقیه نشونه‌ها هم به خوبی می‌تونن هشدار بدن که کاتالیست مشکل پیدا کرده.