การใช้สิทธิทางศาลในไทย

บทความนี้อธิบายถึงหลักเกณฑ์การ ใช้สิทธิทางศาล โดยเน้นย้ำว่าบุคคลจะยื่นคำร้องฝ่ายเดียวต่อศาลได้ก็ต่อเมื่อมี กฎหมายบัญญัติรองรับ ไว้โดยเฉพาะเท่านั้น หากไม่มีกฎหมายให้อำนาจไว้ ศาลย่อมไม่อาจมีคำสั่งให้ในเรื่องส่วนตัว เช่น การรับรอง สถานะบุคคล การเปลี่ยนเพศ หรือการยืนยันฐานะอาชีพได้ นอกจากนี้ยังระบุถึงข้อจำกัดในเรื่อง กรรมสิทธิ์ที่ดิน และเครื่องหมายการค้า ซึ่งต้องดำเนินการตามขั้นตอนเฉพาะทางกฎหมายมากกว่าการขอคำสั่งศาลฝ่ายเดียว สำหรับกรณีที่มีการ โต้แย้งสิทธิ หรือต้องการเพิกถอนนิติกรรม คู่ความจำเป็นต้องยื่นเป็น คดีมีข้อพิพาท โดยการฟ้องร้องฝ่ายตรงข้ามแทนการยื่นคำร้องขอเพียงฝ่ายเดียว สรุปได้ว่าการแยกแยะระหว่างคดีมีข้อพิพาทและคดีไม่มีข้อพิพาทมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อทั้ง กระบวนพิจารณา และภาระค่าธรรมเนียมศาลที่แตกต่างกันตามที่กฎหมายกำหนดไว้