Elmas Arus - Anadolu’nun Görülmeyen Kültür Üreticileri: Romanlar

Yüzyıllardır Anadolu topraklarında yaşamasına rağmen tarihsel olarak dışlanmış ve görmezden gelinmiş Roman halkların tarihleri, kültürleri, emekleri artık kendileri için de değersiz görülmektedir. Romanlara yönelik inşa edilmiş olumsuz algılara karşı koymak için Roman halklarınının kendi tarihlerini yazmalarını sağlayacak araçları onlara sunmak ve ürettikleri kültürle ya da verdikleri emekle kamusal alanda görünür olmalarını sağlamak gerekir. Bu anlamda belgesel oldukça güçlü bir araçtır. Roman halklarının hafızasını tutmak üzere bu aracı kullanan Elmas Arus, Türkiye’nin yedi bölgesine yayılarak otuz sekiz ili kapsayan ve 360 saatlik bir arşivi oluşturan Buçuk (2010) filmini çekti. Arus, filminde Türkiye’de yaşayan Rom, Dom, Lom ve Abdal topluluklarının yaşamlarını, kültürel farklılıklarını, sosyal düzenlerini, geleneklerini ve kendi aralarındaki çelişkilerini, sosyal, kültürel ve ekonomik açmazlarını tartışmaya açtı. Elmas Arus bu konuşmasını 25 Ağustos 2021'de Postane'de düzenlenen Çingeneler Zamanı’ndan Sonra: Roman Halklarını Arşivlerle Konuşmak başlıklı etkinlikte gerçekleştirdi. Gonca Girgin ve Elmas Arus, arka arkaya yaptıkları konuşmalarda Çingene kimliğinin inşasına ve Anadolu kültürü içinde Roman halklarının yerine değindi. Bu videoda Elmas Arus'un konuşmasını ve sonrasında Girgin ve Arus'un izleyicilerin sorularına verdikleri yanıtları bulabilirsiniz. “Çingeneler Zamanı’ndan Sonra: Roman Halklarını Arşivlerle Konuşmak” etkinliği Arşivden Sonra?’nın Haus der Kulturen der Welt, SAVVY Contemporary (Berlin), r22 Tout-monde (Paris) ve Archive (Milano/Dakar) ile birlikte yürütmekte olduğu “Vulnerable Archives: On Silenced Archives and Dissenting Views” adlı projenin bir parçası olarak gerçekleştirilmekte. Proje kapsamında her kurum kendi bölgelerindeki göz ardı edilmiş veya sessizleştirilmiş sosyal gruplar ve arşivleri ile birlikte bir dizi aktivite yapıyor. Ortaklar arasında dayanışma ve bilgi paylaşımını öne çıkararak yürütülen bu projenin hedefi arşivleme pratikleri için yeni yaklaşım biçimleri üretmek ve bu konudaki tartışmalara yeni alanlar açabilmek. Eylül ayında Berlin’de yapılacak olan sergi ve konferanslar ile sonuçlanacak olan bu proje Allianz Stiftung tarafından desteklenmektedir. Ayrıntılı bilgi için: http://afterthearchive.org/tr/2021/08...