જૈન તીર્થ પરિચય (૨૮) જીવંત મહાવીર સ્વામી શ્રી દિયાણા તીર્થ પરિચય

અશ્વિન મહેતા યુ ટુયુબચેનલ જૈન તીર્થ પરિચય (૨૮) જીવંત મહાવીર સ્વામી શ્રી દિયાણા તીર્થ પરિચય નમસ્કાર મિત્રો આજે હું તમને અરવલ્લીની ગોદમાં બિરાજમાન એક એવું તીર્થ, જ્યાં પ્રભુ આજે પણ "જીવંત" લાગે છે એવા જૈન તીર્થની યાત્રા પરિચય કરાવવા જવાનો છું. પરંતુ આ યાત્રા થોડી અલગ છે. કારણ કે આજે આપણે માત્ર એક મંદિરની વાત નહીં કરીએ. આજે આપણે એવી પ્રતિમાની વાત કરીશું, જેના દર્શન કરીને હજારો ભક્તોના હૃદયમાં એક જ ભાવ જાગે છે, આ તો માત્ર પ્રતિમા નથી, અહીં તો પ્રભુ સાક્ષાત્ જીવંત શ્રી મહાવીરસ્વામી ભગવાન સ્વયં બિરાજમાન છે. જરા કલ્પના કરો, અરવલ્લીની ઊંચી પર્વતમાળાઓ, ચારેબાજુ કુદરતની હરિયાળી, પક્ષીઓનો મધુર કલરવ, દૂર દૂર સુધી ફેલાયેલી શાંતિ અને આ બધાની વચ્ચે એક પ્રાચીન જિનાલય. જ્યાં શહેરનો ઘોંઘાટ નથી, બજારની ભાગદોડ નથી, સંસારની દોડ નથી, અને જ્યાં તમે ભગવાન મહાવીરની પ્રતિમા સામે ઊભા રહો, ત્યારે કદાચ તમારા મનમાં એક વિચાર આવે, શું હું ખરેખર એક પ્રતિમાના દર્શન કરી રહ્યો છું કે પછી પ્રભુ મારી સામે સાક્ષાત્ બિરાજમાન છે? બસ, આ જ સવાલ ને આ જ ભાવ આ તીર્થની વિશેષતા છે. આજે આપણે વાત કરી રહ્યા છીએ, અરવલ્લી પર્વતોની હારમાળાની ગોદમાં વસેલું દિવ્ય ધામ શ્રી દિયાણા જૈન તીર્થની. અને આ તીર્થની સૌથી મોટી ઓળખ છે, જીવંત મહાવીર સ્વામી. પરંતુ, આ પ્રતિમાને "જીવંત મહાવીર સ્વામી" કેમ કહેવામાં આવે છે? આ નામ પાછળની આધ્યાત્મિક અનુભૂતિ શું છે? અને દિયાણા તીર્થમાં એવું શું છે, જે એક સામાન્ય તીર્થયાત્રાને આત્માની યાત્રામાં બદલી નાખે છે? ચાલો, આ જાણવા માટે, આપણે આ પવિત્ર યાત્રાનો આ વીડીયો અંત સુધી જોઈ આ તીર્થની ભાવ યાત્રા કરીએ. કારણ કે, દિયાણા તીર્થની સાચી મહિમા માત્ર મંદિરની અંદર નથી, તે તો ત્યાંથી શરૂ થાય છે જ્યાં માણસ પોતાની અંદર જોવાનું શરૂ કરે છે. રાજસ્થાનના બનાસ રેલવે સ્ટેશનથી લગભગ ૧૦ કિલોમીટરના અંતરે, અરવલ્લી પર્વતમાળાની એક શાંત અને રમણીય પહાડી પર, શ્રી દિયાણા જૈન તીર્થ આવેલું છે. હવે એક ક્ષણ માટે કલ્પના કરો, તમે લાંબી મુસાફરી કરીને આ તીર્થ તરફ જઈ રહ્યા છો, ધીમે ધીમે શહેર પાછળ છૂટી રહ્યું છે, રસ્તાની દોડધામ ઓછી થઈ રહી છે, પ્રકૃતિ તમારી નજીક આવી રહી છે, અને પછી, તમારી નજર સામે આવે છે અરવલ્લીની ગોદમાં બિરાજમાન એક પવિત્ર જિનાલય. કેટલીક જગ્યાઓ આપણને માત્ર દેખાય છે, પરંતુ કેટલીક જગ્યાઓ આપણને અંદરથી સ્પર્શી જાય છે. દિયાણા તીર્થ પણ એવી જ એક જગ્યા છે. ચારેબાજુ પર્વતીય હરિયાળી, શુદ્ધ હવા, કુદરતી સૌંદર્ય, અને અદભુત શાંતિ. એવું લાગે જાણે કુદરતે પોતે જ આ સ્થાનને ધ્યાન અને સાધના માટે પસંદ કર્યું હોય. અહીં પહોંચ્યા પછી માણસને એક વાત સમજાય છે કે આપણે આખી જિંદગી શાંતિ શોધવા માટે દોડતા રહીએ છીએ, પરંતુ શાંતિ દોડવાથી મળતી નથી, શાંતિ તો થોભવાથી મળે છે. અને દિયાણા તીર્થ આપણને થોભવાનું શીખવે છે. નાણા દિયાણા નાંદિયા, જીવંત સ્વામી વાંદિયા આ દિયાણા તીર્થ સાથે જોડાયેલી એક લોકપ્રિય કહેવત છે. નાણાં દિયાણા નાંદિયા, જીવંત સ્વામી વાંદિયા - અર્થાત્ દિયાણા તીર્થમાં જઈને જીવંત સ્વામી ભગવાનના દર્શન અને વંદન કરનારનું જીવન ધન્ય બની જાય છે. પરંતુ અહીં એક પ્રશ્ન છે, જીવંત સ્વામી એટલે શું? શું ભગવાન મહાવીર સ્વામી ખરેખર આ સ્થળે જીવંત છે? અથવા આ નામ માત્ર ભક્તોની લાગણી છે? હવે એક ક્ષણ માટે આ દૃશ્યની કલ્પના કરો, સામે કાયોત્સર્ગ મુદ્રામાં સ્થિર ભગવાન, માથા ઉપર નાગછત્ર, ચારેબાજુ જિનપ્રતિમાઓ, અને આસપાસ સંપૂર્ણ શાંતિ. આ કલ્પનાનું દૃશ્ય આપણને એક અત્યંત ઊંડો સંદેશ આપે છે, જીવનમાં સૌથી મોટી શક્તિ બહારની નથી, સૌથી મોટી શક્તિ પોતાની જાત પર વિજય મેળવવાની છે. કાયોત્સર્ગ આપણને શીખવે છે, દેહથી ઉપર ઊઠો, મનની ચંચળતાથી ઉપર ઊઠો અને આત્માના શુદ્ધ સ્વરૂપને ઓળખો. દુનિયાને જીતનાર મહાન નથી, પોતાના ક્રોધને જીતનાર મહાન છે. લાખો રૂપિયા કમાવનાર સફળ નથી, પોતાના લોભને જીતનાર સફળ છે. બીજાને હરાવનાર વિજેતા નથી, પોતાના અહંકારને હરાવનાર સાચો વિજેતા છે. અને ભગવાન મહાવીર આ જ વિજયનો માર્ગ આપણને બતાવે છે. પરંતુ દિયાણા તીર્થની સૌથી મોટી શક્તિ શું છે? આ એક મહત્વનો પ્રશ્ન છે... દિયાણા તીર્થમાં એટલી બધી વિશેષતાઓ છે, પ્રાચીન જિનાલય, અદભુત શિલ્પકલા, દિવ્ય પ્રતિમાઓ, અરવલ્લીની પર્વતમાળાની સુંદરતા. તો પછી, આ તીર્થને જીવંત મહાવીર સ્વામીનું તીર્થ કેમ કહેવાય છે? મંદિર સુધી પહોંચવું તીર્થયાત્રા છે પરંતુ પોતાના સ્વભાવને બદલવો એ સાચી તીર્થયાત્રા છે. દિયાણા તીર્થ આપણને આ જ શીખવે છે. દિયાણા તીર્થની યાત્રા આપણને બહારથી અંદર લઈ જાય છે. પર્વતથી પ્રકૃતિ સુધી. પ્રકૃતિથી મંદિર સુધી. મંદિરથી પ્રભુ સુધી અને પ્રભુથી પોતાના આત્મા સુધી. આ છે શ્રી દિયાણા તીર્થની સાચી યાત્રા. આજે આ જ ક્ષણે ભગવાન મહાવીર સ્વામી આપણી સામે સાક્ષાત્ પ્રગટ થઈ બિરાજમાન થાય, અને આપણને કહે, બોલો... તમારે શું જોઈએ છે?"** આજે શ્રી દિયાણા તીર્થના જીવંત મહાવીર સ્વામી સમક્ષ અંતરથી પ્રાર્થના કરીએ... હે પ્રભુ, અમારા જીવનમાંથી ક્રોધ ઓછો કરો, અમારા હૃદયમાંથી દ્વેષ દૂર કરો, અમારા વિચારોને પવિત્ર બનાવો, અમને અહિંસાના માર્ગે ચાલવાની શક્તિ આપો, અમને સંયમનો માર્ગ બતાવો અને સૌથી મહત્વનું અમને અમારા પોતાના શુદ્ધ આત્માને ઓળખવાની દિશા આપો. યાદ રાખજો તીર્થ એ જગ્યા નથી જ્યાં આપણે માત્ર જઈએ છીએ, તીર્થ એ એવી જગ્યા છે જ્યાંથી પાછા આવ્યા પછી આપણે પહેલાં જેવા રહેતા નથી. અને કદાચ આ જ છે શ્રી દિયાણા તીર્થના જીવંત મહાવીર સ્વામીની સૌથી મોટી મહિમા. જો આ જીવંત મહાવીરસ્વામી પ્રભુના દર્શન પછી તમારો એક ક્રોધ ઓછો થાય, તમારો એક અહંકાર ઓછો થાય, તમારો એક દ્વેષ ઓછો થાય અને તમારા જીવનમાં એક કરુણાનો ભાવ વધી જાય, તો સમજજો કેેેેેેેેેેેેે જીવંત મહાવીર સ્વામીના દર્શન સાચા અર્થમાં તમારા જીવનમાં ઉતરી ગયા. શ્રી દિયાણા તીર્થના જીવંત મહાવીર સ્વામી ભગવાનને અંતરથી કોટિ કોટિ વંદન. જય જિનેન્દ્ર.