ΕΛΛΗΝΕΣ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ αναντίων NOLAN: Η ΜΑΧΗ ΓΙΑ ΤΗN ΟΔΥΣΣΕΙΑ

Γιατί η Διασπορά λέει «ΟΧΙ» στην Οδύσσεια του Nolan: Η Αιώνια Ελλάς εναντίον της Χολιγουντιανής Βεβήλωσης Οι Έλληνες της διασποράς δεν εξεγείρονται στην Οδύσσεια του Nolan επειδή είναι «πουριτανοί». Εξεγείρονται επειδή αναγνωρίζουν βλασφημία όταν τη βλέπουν. Η Οδύσσεια δεν είναι απλώς «περιεχόμενο» για το Hollywood. Είναι το DNA του ελληνικού Νου και η μήτρα των αφηγήσεων της Δύσης. Και όταν το αγγίζεις, αγγίζεις κάτι ιερό. Και το χειρότερο, η βεβήλωση ξεκινά από την πηγή. Από τον ίδιο τον «μαύρο βάρδο» που τολμά ο Nolan να βαφτίσει σύγχρονο Όμηρο. Έναν Όμηρο χωρίς ελληνικό φως και δωρική ψυχή. Ο μαύρος βάρδος του Nolan δεν ψέλνει κλέα ανδρών. Ψιθυρίζει τραύματα για να ταΐσει τη μόδα. Αυτό δεν είναι ραψωδία αλλά καρικατούρα. 1. Ο Όμηρος έχτιζε το αρχέτυπο του Ήρωα, ο Nolan κατασκευάζει τον Αντι-ήρωα Ο Οδυσσέας του Ομήρου Ο Οδυσσέας είναι πολύτροπος, ευφυής, καρτερικός, πονηρός μα ευσεβής. Υποφέρει δέκα χρόνια από νόστο για την πατρίδα και την οικογένεια. Ο Όμηρος υμνεί τη λαχτάρα της επιστροφής στην Ιθάκη, στη γυναίκα, στο παιδί και στους θεούς του. Κάθε πράξη του μετριέται με το βάρος του χρέους. Σκοτώνει τους μνηστήρες για να αποκαταστήσει την τάξη. Ο κόσμος του έχει θεούς, μοίρα, ύβρη και νέμεση. Ο Οδυσσέας του Nolan Αυτό που διέρρευσε ως όραμα του Nolan είναι ο μεταμοντέρνος άνθρωπος χωρίς πατρίδα. Ένας ταξιδιώτης του τραύματος, όχι του νόστου. Χωρίς θεούς, μόνο με ψυχολογικά συμπλέγματα. Χωρίς Πηνελόπη ως σύμβολο πίστης αλλά ως τοξική σχέση. Και χωρίς ντόπια ωραία Ελένη, αλλά μια «μαύρη Ελένη» φτιαγμένη στα μέτρα του casting, όχι του μύθου. Η Ελένη ήταν το κάλλος που άναψε φωτιά σε χίλια καράβια. Όταν την κάνεις λάστιχο για πολιτική ορθότητα, σκοτώνεις το ίδιο το σύμβολο. Ο Nolan παίρνει το κλέος και το μετατρέπει σε κόμπλεξ. Παίρνει το έπος και το κάνει συνεδρία ψυχανάλυσης με CGI. 2. Η Φιλοσοφική Διαφορά: Ο Κόσμος εναντίον του Κενού Στον Όμηρο υπάρχει Κόσμος με Νόημα. Θεοί, άνθρωποι, πόλεμος, ποίηση, έρωτας και φύση έχουν θέση. Η αρετή είναι αντικειμενική. Στον Nolan και στο Hollywood υπάρχει Κενό χωρίς Κέντρο. Όλα είναι υποκειμενικά. Η αλήθεια είναι αφήγηση. Στον Όμηρο ο Νόστος είναι Ιερό Χρέος. Η Ιθάκη δεν είναι νησί, είναι η Τάξη. Στον Nolan η Φυγή είναι Αυτοπραγμάτωση. Η πατρίδα γίνεται φυλακή. Στον Όμηρο υπάρχουν Θεοί και Μοίρα. Στον Nolan υπάρχει μόνο ο Άνθρωπος που προσπαθεί να γίνει Θεός. Στον Όμηρο υπάρχει Κάθαρση μέσω Δικαιοσύνης. Οι μνηστήρες πεθαίνουν γιατί βίασαν τον οίκο. Στον Nolan η τιμωρία γίνεται τραύμα, όχι κάθαρση. Αυτό είναι το abomination: η μετατροπή του ιερού σε κοσμικό, του αιώνιου σε επίκαιρο, του ελληνικού σε παγκόσμιο χυλό. 3. Γιατί η Διασπορά Πολεμά Ο Έλληνας της διασποράς ζει τον Οδυσσέα κάθε μέρα. Ξέρει τι σημαίνει ξενιτιά. Ξέρει τι σημαίνει να κρατάς τη γλώσσα, την πίστη και το όνομα του πατέρα σου σε ξένο τόπο. Η Οδύσσεια δεν είναι ταινία γι’ αυτόν. Είναι η ιστορία του. Όταν το Hollywood παίρνει αυτό το έπος και του αφαιρεί τη θεϊκή διάσταση, τη λαχτάρα της επιστροφής, την έννοια της τιμής και διαστρεβλώνει σύμβολα και αρχέτυπα, τότε δεν κάνει τέχνη. Κάνει πολιτισμική λεηλασία. Η οργή της διασποράς είναι φιλοσοφική. Δεν υπερασπιζόμαστε ένα βιβλίο. Υπερασπιζόμαστε έναν τρόπο να βλέπεις τον κόσμο. 4. Το Βαθύτερο Έγκλημα είναι η Κλοπή του Κάλλους και της Αρετής Ο Όμηρος είναι το κάλλος, το μέτρο, η αρμονία και η οικονομία του λόγου. Κάθε λέξη του ζυγίζει έναν αιώνα πολιτισμού. Ο Nolan είναι ο βομβαρδισμός των αισθήσεων, το χάος μεταμφιεσμένο σε πρόοδο, ο μηδενισμός ντυμένος με budget 250 εκατομμυρίων. Παίρνει το δωρικό και το κάνει γουόκ μπαρόκ. Παίρνει το λιτό και το κάνει πολιτικά φορτωμένο. Και η βεβήλωση έχει πρόσωπο. Έχει τον μαύρο βάρδο που δεν έψαλε ποτέ σε ελληνικά χώματα και τη μαύρη ωραία Ελένη που κινεί πολιτικές συζητήσεις αλλά ποτέ καράβια. Δεν φταίει το χρώμα. Φταίει το ψέμα. Φταίει που το ιερό γίνεται καμπάνια και ο μύθος φυλλάδιο πολυπολιτισμικής προπαγάνδας. Οι Έλληνες του εξωτερικού το νιώθουν στο πετσί τους. Όταν σου μένει μόνο ο πολιτισμός σου και πάνε να αλλοιώσουν κι αυτόν, τότε πολεμάς. Όχι από σωβινισμό αλλά από ένστικτο επιβίωσης. Επίλογος Η Οδύσσεια δεν ανήκει στη Warner Bros. Ανήκει σε κάθε άνθρωπο που έμαθε να διαβάζει «Άνδρα μοι έννεπε, Μούσα, πολύτροπον». Ανήκει σε κάθε ξενιτεμένο που κοιτά τη θάλασσα και θυμάται την πατρίδα του. Η Ιθάκη θα υπάρχει όσο υπάρχουν Έλληνες που θυμούνται γιατί αξίζει να γυρίσεις πίσω. Και αυτό κανένα Hollywood δεν μπορεί να το διαστρεβλώσει. Κείμενο και εικόνα: Λάζαρος Αναστασιάδης