ลิลิตพระลอ นิยายรักระหว่างพระลอและพระเพื่อนพระแพง

ลิลิตพระลอ เป็นนิยายท้องถิ่นของไทยภาคเหนือ เข้าใจกันว่าแต่งมาจากเรื่องจริง ในหลักฐานพงศาวดารกล่าวว่า น่าจะเป็นเรื่องราวที่เกิดขึ้นระหว่าง พ.ศ.๑๖๑๖-๑๖๙๓ ๑.สันนิษฐานว่าเมืองสรองคงจะเป็นตอนเหนือของอำเภอร้องกวางจังหวัดแพร่ ส่วนเมืองสรวงคงจะเป็นเขตอำเภอแจ้ห่ม จังหวัดลำปาง ๒.สันนิษฐานว่า พระลอ อยู่เมืองแมนสรวง คือ เมืองหลวงพระบาง ในลาว พระเพื่อน พระแพง อยู่เมืองสรอง คือ เมืองพะเยา แม่น้ำกาหลง คือ แม่น้ำโขง พระลอ (ลอ) แปลว่า งาม, ดี ยืมจากคำเขมร ว่า ลฺอ (ลฺออ) สวย งาม เมืองแมนสรวง ทางฝั่งตะวันออกของแม่น้ำกาหลง คือ เมืองหลวงพระบาง เมืองแมน หมายถึง เมืองแถน คือ เมืองเทวดา, เมืองฟ้า, เมืองสวรรค์ พระเพื่อน พระแพง อยู่เมืองสรอง ทางฝั่งตะวันตกของแม่น้ำกาหลง เป็นเชื้อสายท้าวฮุ่ง ท้าวเจือง แห่งล้านนา คือ เมืองพะเยา ดินแดนล้านนา ในไทย คำว่า สรอง แต่น่าจะมาจากคำว่า สอง แม่น้ำกาหลง คือ แม่น้ำโขง (ลาวเรียกน้ำแม่ของ) ที่เวียดนามเรียกว่ากิวล็อง และจีนเรียกว่ากิวลุ่ง หมายถึง แม่น้ำที่มีนาคเก้าตัวปกปักรักษา