Mikhail Bakhtin: Heteroglossia, Kronotop, Diyalojizm, Sonuçlandırılamazlık, Karnaval, Kuramsallık

Karnavaldan Romana, Dostoyevski Poetikasının Sorunları gibi çığır açıcı kitaplarıyla Türk okurunun yakından tanıdığı Mikhail Mihailoviç Bakhtin (1895- 1975) 20. yüzyıl edebiyat teorisinin, özellikle de Metinlerarasılık'ın temel koyucularından biridir. Kuramsallık, Sonuçlandırılamazlık, Diyalojizm, Heteroglossia, Kronotop, Söyleşimsel hakikat, Monolitik hakikat, merkezkaça karşı merkezcil, karnaval gülüşü, grotesk gerçekçilik gibi kavramlar edebiyat teorisinin literatürüne onun hediyesidir. Ona göre kuramsallık yaşam gerçeğini yoksullaştırmaktadır (F. Nietzsche'nin Tragedyanın Doğuşu'nda Dionysusçu düşüncenin yokluğuna dair sızlanması da burada anımsanabilir). Edebi türler sonuçlandırılamayacak bir süreçtir.