Relacja ks. Wojciechowskiego ( AUDIO OTWOCK)

Relacja ks. Jana Wojciechowskiego AUDIO OTWOCK, 2024 PRODUKCJA: Miejski Ośrodek Kultury, Turystyki i Sportu w Otwocku i Miasta Otwock CZYTA: Jarosław Kopaczewski LIKWIDACJA GETTA W OTWOCKU w relacji ks. ppłk. Jana Wojciechowskiego Jan Wojciechowski urodził się 29 sierpnia 1903 r. we wsi Całowanie w powiecie otwockim w rodzinie Józefa Wojciechowskiego i Marianny z domu Fiałek. Miał siostrę i dwóch braci. Jako 19-latek zdecydował się wstąpić do nowicjatu Towarzystwa Jezusowego w Starej Wsi koło Brzozowa. Tam też złożył pierwsze śluby zakonne 13 października 1924 r. Maturę zdał w 1928 r. w kolegium jezuitów w Pińsku. Następnie w Krakowie studiował filozofię i przystąpił do tzw. niższych święceń kapłańskich. Poświęcił się pracy wychowawczej w jezuickich szkołach w Chyrowie i Wilnie. Pełne święcenia otrzymał w Lublinie w 1935 r. z rąk bp. Adolfa Jełowickiego, po czym wrócił do Wilna, by kontynuować pracę w gimnazjum św. Kazimierza. W pierwszych dniach II wojny światowej sam zgłosił się na kapelana wojskowego. Przydzielony do Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Polesie” gen. Franciszka Kleeberga przeszedł z nią cały szlak bojowy, aż do kapitulacji pod Kockiem, gdzie dostał się do niewoli niemieckiej. Uciekł jednak z transportu do obozu jenieckiego i pod koniec października 1939 r. przedostał się do Warszawy. Na przełomie lat 1940/1941 był proboszczem w Krakowie. Podczas okupacji działał charytatywnie, organizował pomoc dla sierocińców, chronił przed aresztowaniami i więzieniem wielu Polaków i Żydów. W 1941 r. wraz z innymi jezuitami, którzy zostali wysiedleni przez Niemców ze swoich domów zakonnych, znalazł schronienie w Otwocku. Kolejne dwa lata pełnił tu posługę duszpasterską i był ministrem domu jezuitów. Obok duchownych diecezjalnych i zakonnych (proboszcza parafii św. Wincentego à Paulo Ludwika Wolskiego, wikariusza Jana Raczkowskiego, jezuity o. Jana Rostworowskiego) oraz wielu sióstr zakonnych ks. Wojciechowski, narażając własne życie, pomagał ratować otwockich Żydów. Relacja ks. Wojciechowskiego, poświęcona przede wszystkim likwidacji getta w Otwocku w 1942 r., zawiera wiele nieznanych i nierzadko drastycznych szczegółów obrazujących przebieg operacji, a których jezuita był bezpośrednim świadkiem. Kapłan spisał ją w 1947 r., a oryginał tych notatek odnaleziony został dopiero w 2014 przez dr Marię Chodyko – kustosza archiwum jezuickiego. Jest to 8-stronicowy maszynopis na pojedynczych kartkach papieru. Obecnie jest on przechowywany w Archiwum Prowincji Wielkopolsko-Mazowieckiej Towarzystwa Jezusowego w Warszawie. W sierpniu 1949 r. duchowny wyemigrował do Stanów Zjednoczonych, do Chicago, gdzie zmarł 21 lutego 1961 r.