«Τα τρίκορφα», τσάμικο (Πελοπόννησος) ~ Λεωνίδας Σταρόγιαννης |Δωρικός Ρυθμός "Μουσικό Σχήμα"|

Γνωστό ηρωικό τσάμικο της Πελοποννήσου που αναφέρεται στους κορυφαίους καπεταναίους του Μοριά. Ο Παναγιώτης Γιατράκος 1790-1851 με καταγωγή από την Άρνα Λακωνίας, αποτελούσε έναν από τους πιο ισχυρούς αρχηγούς της επαρχίας του Μυστρά με μεγάλη προσφορά στον Αγώνα. Το τραγούδι έχει καταγραφεί από παλιούς μουσικούς και τραγουδιστές της περιοχής αυτής. «Η μάχη στα Τρίκορφα ήταν πολεμικό επεισόδιο της επανάστασης του 1821 που έλαβε χώρα στα Τρίκορφα στις 24 Ιουνίου 1825, κοντά στην Τριπολιτσά, μεταξύ των δυνάμεων της Οθωμανικής αυτοκρατορίας υπό τον Ιμπραήμ και Ελλήνων. Η μάχη έληξε με νίκη του Ιμπραήμ και σημαντικές απώλειες για τους Έλληνες (περίπου 200 άνδρες). Μετά την κατάληψη της Τριπολιτσάς από τον αιγυπτιακό στρατό του Ιμπραήμ στα μέσα του 1825, οι Έλληνες επιχείρησαν να αποκλείσουν εκεί τους Αιγύπτιους. Οι Καρυτινοί έπιασαν το Χρυσοβίτσι και την Πιάνα. Οι Αργείοι και Τριπολιτσιώτες τοποθετήθηκαν στα Τσιπιανά. Οι Κορίνθιοι, Καλαβρυτινοί και οι άνδρες του Νικηταρά πήραν θέση στο Λεβίδι. Οι Μονεμβασιώτες και οι Λάκωνες ενίσχυσαν τον Υψηλάντη στα Βέρβαινα. Όταν πήραν είδηση ότι νέα εχθρική δύναμη ετοιμαζόταν να βγει από τα μεσσηνιακά φρούρια με προορισμό την Τριπολιτσά, ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης πρότεινε να επιτεθούν και να χτυπήσουν τον Ιμπραήμ, πριν αυτός ενισχυθεί με νέες δυνάμεις. Τη νύχτα της 23ης Ιουνίου 1825, οι άνδρες των Ζαΐμη, Νικήτα και Νοταρά έπιασαν την Άνω Χρέπα στα παλιά οχυρώματα των Τρικόρφων όπου βρίσκονταν και οι άνδρες του Θεόδωρου και του Γενναίου Κολοκοτρώνη, του Παπατσώνη και του Δηληγιάννη. Οι δε άνδρες του Πλαπούτα και Κρίτσαλη έπιασαν την περιοχή γύρω από το Βαλτέτσι. Ο Ιμπραήμ, από τα πολλά φώτα που έβλεπε τη νύχτα, υποψιάστηκε τις κινήσεις των επαναστατών και έστειλε ένα τάγμα να καταλάβει τα οχυρώματα των Τρικόρφων. Ο Γενναίος και ο Παπατσώνης έφτασαν στις θέσεις τους, ενώ οι Αιγύπτιοι κατέλαβαν μία θέση κοντά στον ελληνικό στρατό. Στη συνέχεια, ο Ιμπραήμ έστειλε όλο του τον στρατό, και με το πυροβολικό του βομβάρδισε τις θέσεις των Ελλήνων, οι οποίοι αντιστάθηκαν ηρωικά περιμένοντας ενισχύσεις. Πράγματι, από το Βαλτέτσι ήρθαν ο Πλαπούτας και ο Κρίτσαλης, αλλά βρήκαν αντίσταση από το πολυάριθμο εχθρικό ιππικό και αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν. Η άμυνα των Ελλήνων στα Τρίκορφα εξακολούθησε απεγνωσμένα, προξενώντας μεγάλη φθορά στους εχθρούς που τους επιτίθονταν. Ο Ιμπραήμ αντιλαμβανόμενος ότι θα ήταν αδύνατο να κυριεύσει τα οχυρώματα, πήρε το μεγαλύτερο μέρος του στρατού του και βγήκε πίσω από τα Τρίκορφα, όπου δέχτηκε από κοινού τα πυρά και των Τρικόρφων και των Καλαβρυτινών που βρίσκονταν στα άλλα υψώματα. Οι Καλαβρυτινοί όμως πτοήθηκαν και εγκατέλειψαν τις δεσπόζουσες θέσεις τους, τις οποίες κατέλαβε ο Ιμπραήμ. Από εκεί ανάγκασε και τους υπερασπιστές των Τρικόρφων να εγκαταλείψουν και οι Έλληνες βρέθηκαν περικυκλωμένοι, μην έχοντας τρόπο να ξεφύγουν. Διακόσιοι Έλληνες σκοτώθηκαν, μεταξύ των οποίων ο Παπασταθόπουλος Λαγκαδινός, ο Παπατσώνης, ο Γεώργιος Δημητρακόπουλος, ο Νικόλαος Ταμπακόπουλος και άλλοι ενώ ο Κολοκοτρώνης κατάφερε να ξεφύγει». Το τραγούδι αποδίδει στη γνήσια μορφή του ο μοραΐτης ερμηνευτής δημοτικών τραγουδιών, Λεωνίδας Σταρόγιαννης και τον συνοδεύει με κλαρίνο ο Νίκος Τσίπας, με λαούτο ο Παναγιώτης Ρουσάκος, στα κρουστά είναι ο Νίκος Δημητρακαράκος. Την ηχοληψία έκανε ο Γιάννης Ρουσέτος