Czy referendarz sądowy może sprawować wymiar sprawiedliwości?

Przedmiotem Zebrania Naukowego w dniu 8 grudnia 2023 r. będzie referat pracownika naszej Katedry, dr. Mikołaja Iwańskiego, na temat „Czy referendarz sądowy może sprawować wymiar sprawiedliwości?”. Celem referatu jest próba wykazania, że na gruncie polskiego systemu prawnego (w szczególności unormowań o charakterze konstytucyjnym i ponadnarodowym) dopuszczalne i pożądane jest poszerzenie kompetencji referendarzy sądowych (w szczególności w postępowaniu wykroczeniowych na merytoryczne orzekanie w postępowaniu nakazowym). W pierwszej kolejności przedstawione zostaną argumenty o charakterze celowościowym, odwołujące się w szczególności do wyników badań empirycznych dokonanych w trakcie projektu badawczego, które szerzej prezentowane są we wcześniejszych rozdziałach tej monografii. Następnie zaprezentowane zostaną występujące już aktualnie poglądy nauki prawa, postulujące taką możliwość, jak również stanowiska przeciwne, wykluczające możliwość powierzenia referendarzom jakichkolwiek kompetencji zmierzających do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie procesu. W dalszej kolejności na podstawie analizy orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz literatury przedmiotu, zrekonstruowany zostanie konstytucyjny i konwencyjny standard uczestnictwa w merytorycznym rozstrzyganiu sporów sądów podmiotów innych niż sędziowie. Następnie konstytucyjny i konwencyjny standard „wymiaru sprawiedliwości” zostanie skonfrontowany z pozycją ustrojową referendarza sądowego w polskim systemie prawnym. Wskazane zostaną pewne postulaty ustrojowe, dotyczące wzmocnienia tego statusu i pogłębienia niezależności orzeczniczej referendarzy sądowej, co w połączeniu z argumentami o charakterze celowościowym, stworzy spójną argumentację przemawiającą za powierzeniem referendarzom sądowym szerszych kompetencji orzeczniczych w tym w postępowaniu nakazowym w sprawach o wykroczenia. Chcielibyśmy, by zaprezentowany referat stał się kanwą do dyskusji dotyczącej postulatów de lege ferenda w tym zakresie. Wydaje się, że rozszerzenie zakresu kompetencji referendarzy sądowych może stać się ważnym elementem przyszłej reformy wymiaru sprawiedliwości, przyczyniając się do poprawy jego sprawności. Mamy nadzieję, że Zebranie stanie się forum wspólnego wypracowania rozwiązań w tym zakresie. Zapraszamy do szerokiego udziału w dyskusji wszystkich zainteresowanych kształtem reformy wymiaru sprawiedliwości w Polsce. Referat jest rezultatem projektu badawczego “Nowy model prawa wykroczeń. Analiza teoretyczna, normatywna i empiryczna” finansowanego ze środków Narodowego Centrum Nauki w ramach grantu OPUS 14, nr 2017/27/B/HS5/02137 Zebranie odbędzie się na platformie Zoom: https://us02web.zoom.us/j/86505292640...