(1) Hồi Ký: Duy Nhiệm - còn lại mình tôi sống sót

Duy Nhiệm * Ở gần với anh em du kích người địa phương có lắm cái lạ. họ quen thuộc địa bàn, nhớ từng gốc dừa phe phẩy chùm lá có phần xơ xác vì bom rơi, đạn lạc nhưng vẫn còn loe ngoe mấy cái trái tròn căng, mọng nước. Vớ được một trái thôi,mỗi người uống cho đã khát. số nước còn lại cứ vô tư mà rửa mặt rửa tay. Sang chơi với họ, theo con đường quen men theo bờ kênh. Gọi là đường thế thôi chứ nó chỉ là một vệt mòn đầy cỏ,cây lau chen chúc. Thỉnh thoảng lộ ra vài khoảng đất mang dáng dấp đường làng thì cũng chỉ là một ít đất xám xịt,đôi chỗ tung tóe để dễ dàng nhận ra cái hố bom hay hố pháo toang hoác lơ thơ vài nhúm cỏ ! Cứ vài mét lại có cái rãnh,dân họ làm để lấy nước từ con kênh lớn. Không cẩn thận mà bị lọt chân xuống đấy thì không sứt da cũng trật khớp mà khập khiễng. Tận dụng lối đi này, cánh du kích có cách đánh giặc rất độc đáo : nếu bị địch đuổi theo, họ vờ ngã. chừng một lát sau họ lồm cồm bò dậy chạy tiếp. Bọn địch hò reo đuổi sấn tới. Vừa đến chỗ người du kích vừa ngã. một tiếng nổ chát chúa vang lên kèm đụn khói. Rồi, những tiếng rên rỉ,la ó lộn xộn xảy ra ! Thì ra, lúc người du kích ngã chỉ là động tác giả vờ ! Họ rất nhanh kịp gài một quả lựu đạn cho bọn địch hưởng trọn vẹn nỗi đau thương,hoảng hốt ! Thế nào mà chả có vài thằng chết với bị thương ? Kiểu đánh giặc như thế này, đến bộ đội ta cũng phải phục " lăn như bi" nhé ! Trên đường đi công chuyện. Chứng kiến những bụi chuối theo bờ kênh, rạch mà mọc tràn lan, phần nhiều cây đã cằn cỗi, già nua. Không có người chăm sóc nên chúng chỉ nhờ bản năng tồn tại mà tự cứu rỗi. Cây mọc lan ra tứ phía, nếu có thể.