16 mei 2023, lezing ontginning Utrechtse Veen, door Frans Bork.

In twee eeuwen tijd werd een enorme wildernis van 64.000 hectares, vergelijkbaar met 100.000 voetbalvelden, in het Utrechts-Hollands veengebied ontgonnen. Zonder hulp van machines maakten pioniers elk jaar 320 hectares ontoegankelijk gebied bruikbaar voor landbouw. Het was de tijd van de Grote Ontginning. Dat ging niet zonder strijd, want het graafschap Holland slaagde er in die periode in veel grondgebied van Utrecht te veroveren of te verwerven. De Grote Ontginning vond grofweg plaats tussen 1000 en 1200. De laatste fase van deze megaoperatie kon pas beginnen na het afdammen van de Kromme Rijn bij Wijk bij Duurstede. Dat gebeurde in 1122, het jaar dat beschouwd wordt als de start van het georganiseerde waterbeheer in het gebied van het huidige Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden. Verder gaat de spreker in op de chronologie de Grote Ontginning in het HDSR-gebied, de eerste ontginningen in het Utrechts-Hollands veenweidegebied en de achtergronden van de Grote Ontginning. Ook staat hij stil bij de ontginningssystematiek: van blok- naar copeontginning. En, wie waren die ontginners? Frans Bork uit Woerden is voor de PVDA lid van het algemeen bestuur van het Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden. Als redacteur van het blad Heemtijdinghen heeft hij voor de SHHV een publicatie geschreven over het Utrechtse Veen. In zijn dagelijks leven is hij bestuursadviseur bij de gemeente Den Haag voor Europese zaken.