At Arabası - Horsedrawn Wagons - Ellerin Türküsü Kanal B

At ve arabalar Anadolu'da yüzlerce yıl çok farklı amaçlarla kullanılmıştır. Sanayi Devrimi ile birlikte taşınacak yüke bağlı olarak da sonsuz sayıda araç tasarımı yapılmıştır. Türkler, atlara ilgileri ve at yetiştirici özellikleriyle öne çıkar. Türkler, koşum takımlarını, üzengi, eğer ve dizgini keşfederek ata binmek ve ata hakim olmak sayesinde hızlı bir nakil ve muharebe aracı elde etmişlerdir. Türklerin bu at sevgisi, atlı araba kültürünü de beraberinde getirmiştir. At ile birlikte araba da Türklerde kullanılmaya başlanmıştır. MÖ. 4. yüzyılda Türkler arabayı kullanmışlardır. Oğuz Destanı'nda kağnının kullanılmasından değil, bizzat icadından bahsedilmektedir. Araba, Türk kültürü içinde çeşitli gelişmeler göstermiştir. Araba, kağnı, fayton isimleri zaman içerisinde 'atlı araba' için kullanılmıştır. Ancak günümüzde artık teknoloji karşısında at arabaları sadece, süs aracı olarak kullanılmaktadır. Faytonlar, turistik amaçlarla kullanılmakla beraber, at arabası ve kağnıların artık sadece minyatürleri yapılmaktadır. Günümüzdeki at arabası ustaları da, gelişen teknoloji karşısında kaybolmakta olan bu sanatın son temsilcileridir. Ahmet Manga, 70 yıldır, 6 yaşından beri at arabası yapıyor. Ahmet usta; "Bu meslek, dünyanın mesleklerinden daha kıymetliydi. Varlığını da gördük bu mesleğin yokluğunu da" diyor. 200 dükkandan şimdi 2 dükkan kalmış Afyon'da at arabası yapılan. Bir at arabasının yapımı üç gün sürüyor. Afyon'da tekli, çiftli, sandıklı, yaylı, tabut yaylı tiplerde at arabaları yapılmış. İyi bir at arabası gürgen ve dişbudak ağaçlarından yapılıyor. Arabanın metal parçaları için ise aynı zamanda usta bir demirci de olmak gerekiyor. Mehmet Manga, 50 yıla yakındır babasının mesleğini kardeşi Birol Manga ile devam ettirmeye çalışıyor. Motorlu taşıtlarla beraber tüm köylüler traktör almış. Öyle ya "Kim uğraşacak at ile araba ile ?" Yılmaz usta 1974'ten bu yana at arabası ustası olarak çalışıyor. Baba mesleğini sürdüren Yılmaz usta, "Bu mesleğe aşık olmak gerek, çekirdekten yetişmek gerek" diyor. Bir at arabasının ortalama 15-20 yıl dayanması gerekiyor. Artık daha çok eski at arabalarının tamir işleri ile uğraşıyorlar. Bunun dışında imalat olarak fayton tekeri ağırlıklı olarak yapılıyor. İrfan Tekdemir'in mesleği at araba boyacılığı. İrfan usta, çocukluktan beri ustaların yapıp getirdiği at arabalarını boyuyor. Herhangi bir şablon veya kalıp kullanmadıklarını söyleyen İrfan Tekdemir; "60-70 usta varken şimdi iki usta kaldık. Eskiden yazın çalışır, kışın otururduk. Şimdi 6 ay İstanbul'da, 6 ay Afyon'da çalışıyorum. Çünkü mecburen. Usta yok." diyor. At arabasının önce macunu sonra da astar boyası yapılıyor. İkinci gün ana boya hangisi ise o boya yapılıyor. Bu boya kuruduktan sonra İrfan usta desenlemesini yapıyor. Desenleme bittikten sonra vernikleme aşamasına geçiliyor. Vernik çekilmesi boyanın 2 yıldan fazla dayanmasını sağlıyor. Yapım: Ayşe Öksüz Kanal B Kamera: Yusuf Türker Kurgu : Nisa Kasapoğlu Ustalar: Ahmet Manga / Mehmet Manga / Birol Manga / Yılmaz Beytür / İrfan Tekdemir / Halil Toğuşlu Afyonkarahisar 16.Haziran.2007 Facebook: 1.Parça - http://www.facebook.com/video/video.p... 2.Parça - http://www.facebook.com/video/video.p...