از کافرستان تا نورستان | سرگذشت یک قوم

به مردمی که در کوهستان‌ها و دره‌های شمال‌شرق افغانستان زندگی می‌کنند، یعنی در منطقه‌ای که امروز به نام «نورستان» شناخته می‌شود و همچنان در نواحی اطراف آن، «نورستانی» گفته می‌شود. این نام البته مربوط به دوره‌های بعدی است. چون تا حدود یک قرن پیش، این مردم را بیشتر با نام «جدیدالاسلام» می‌شناختند؛ یعنی کسانی که تازه مسلمان شده بودند. پیش از آن هم در منابع و میان مردم، آن‌ها را با نام «کافرها» یاد می‌کردند؛ نامی که به باورها و آیین‌های غیر اسلامی آن‌ها در آن زمان اشاره داشت. در همان دوره، این مردم را بر اساس نوع لباس و پوشش‌شان به سه دسته تقسیم می‌کردند: کافرهای سیاه‌پوش، کافرهای سفیدپوش و کافرهای لعل‌پوش یا سرخ‌پوش. این نام‌گذاری‌ها بیشتر جنبه‌ی ظاهری داشت و نشان می‌داد که هر گروه لباس با چه رنگی می‌پوشیده است، نه این‌که الزاماً تفاوت عمیق قومی یا نژادی میان‌شان وجود داشته باشد. گاهی هم همه‌ی نورستانی‌ها را به طور کلی «کلاشا» می‌نامند. اما این نام دقیق نیست، چون «کلاشه» در اصل نام یکی از طوایف نورستانی است، نه نام همه‌ی مردم این منطقه. به عبارت دیگر، در این‌جا از یک جزء برای نام بردن از کل استفاده شده که در پژوهش‌های قومی زیاد اتفاق می‌افتد. با وجود این‌که منطقه‌ی مورد بحث—یعنی نورستان، لغمان، کنر در افغانستان و همچنان چترال در پاکستان—از نگاه قومی، زبانی و فرهنگی فوق‌العاده متنوع، پیچیده و کمتر شناخته‌شده است، اما متأسفانه پژوهش‌ها و مطالعات علمی زیادی درباره‌ی اقوام، زبان‌ها و فرهنگ‌های این ناحیه انجام نشده است. به همین دلیل، بخش بزرگی از تاریخ، شیوه‌ی زندگی، باورها و زبان‌های مردم این منطقه هنوز برای بسیاری ناشناخته مانده و به‌درستی ثبت و بررسی نشده است. ------------ #نورستان #نورستانی_ها #کالاش #پشه‌ای_ها #تاریخ_اقوام_افغانستان #تاریخ_افغانستان #نسل_گمشده_اسکندر #افغانستان #تاریخ #اسکندر_مقدونی