७०० वर्षांपूर्वीचा फेमिनिझम संत स्त्रिया आणि वारकरी संप्रदाय | आषाढी विशेष | in a swank way i! मराठी

तेराव्या शतकात ज्ञानेश्वरांनी संस्कृतातलं ज्ञान मराठीत आणलं आणि तिथून एक क्रांती सुरू झाली. पण ती क्रांती कुठल्या युद्धाची नव्हती; ती समाजाच्या मुळाशी जाणारी होती. या भागात आपण बोलतो त्या स्त्रियांबद्दल, ज्यांना समाजाने दुय्यम स्थान दिलं आणि तरीही ज्यांनी संत परंपरेला आकार दिला. सात-आठ वर्षांची मुक्ताबाई आपल्या मोठ्या भावाला ताटीचे अभंग सांगते. जनाबाई दासी असूनही "विठू माझा लेकुरवाळा" सारखं वारकरी संप्रदायातलं श्रेष्ठ भावचित्र रेखाटते. सोयराबाई विटाळाच्या कल्पनेवरच थेट प्रहार करते. कान्होपात्रा गणिकेची मुलगी असूनही पंढरपुरात देह समर्पण करते आणि तिची समाधी आजही मंदिराच्या आवारात आहे. बहिणाबाई संसार आणि परमार्थ दोन्ही समान चालवत मराठीतलं कदाचित भारतातलं पहिलं स्त्री आत्मचरित्र लिहिते. इतिहास, संत वाङ्मय आणि अध्यात्म तिन्ही दृष्टिकोनांतून या अभंगांचा अर्थ उलगडणारी दीर्घ मुलाखत. आषाढी वारीच्या निमित्ताने. या भागात काय ऐकाल: • ज्ञानेश्वरांची "ओवी" ही क्रांती का ठरली • ज्ञानदेवादी भावंडांचं बहिष्कृत बालपण आणि देहांत प्रायश्चित्ताची कथा • ताटीचे अभंग "योगी पावन मनाचा, साही अपराध जनाचा" • "मुंगी उडाली आकाशी" या अभंगातली प्रतिभेची उत्तुंगता • जनाबाईंचं जात्यावरचं तत्त्वज्ञान: "सुंदर माझे जाते" • चोखामेळा कुटुंब विटाळाविरुद्धचं संयत पण ठाम बंड • कान्होपात्रा आणि बिदरच्या बादशाहाचा ऐतिहासिक संदर्भ • बहिणाबाईंचं "संतकृपा झाली, इमारत फळा आली" वारकरी परंपरेचा संपूर्ण नकाशा • आज २०२६ मध्ये वारीचा खरा अर्थ आपण जगतो का? #संतसाहित्य #मुक्ताबाई #जनाबाई #कान्होपात्रा #बहिणाबाई #सोयराबाई #वारकरी #आषाढीवारी #पंढरपूर #विठ्ठल #ज्ञानेश्वर #तुकाराम #मराठीपॉडकास्ट #महाराष्ट्र #स्त्रीशक्ती #भागवतधर्म #चोखामेळा #अभंग #आषाढी #एकादशी