«Ο Φονιάς» του Μ. Ευθυμιάδη - Ένα έργο για τη βία και τη μοναξιά | Θέατρο της Δευτέρας

📺 Η παρούσα ηχογράφηση προέρχεται από την τηλεοπτική παρουσίαση του έργου «Ο Φονιάς» του Μήτσου Ευθυμιάδη, που προβλήθηκε από την ΕΤ2 το 1991, στο πλαίσιο της ιστορικής σειράς «Το Θέατρο της Δευτέρας». Τηλεοπτική σκηνοθεσία: Πολ Σκλάβος Πρωταγωνιστούσαν: Αντώνης Αντωνίου, Θέμης Μάνεσης, Ντίνος Λύρας Χριστίνα Σιμοπούλου 🎭 Ραδιοφωνικό Θέατρο — «Ο Φονιάς» του Μήτσου Ευθυμιάδη Ο «Φονιάς» αποτελεί ένα από τα πιο σκληρά, σκοτεινά και ουσιαστικά έργα της σύγχρονης ελληνικής δραματουργίας. Δεν πρόκειται απλώς για μια ιστορία εγκλήματος ή για ένα κοινωνικό δράμα γύρω από έναν άνθρωπο που φτάνει στον φόνο. Ο Μήτσος Ευθυμιάδης χρησιμοποιεί τον «φονιά» ως σύμβολο μιας κοινωνίας που καταρρέει εσωτερικά, μιας κοινωνίας που συνθλίβει τον άνθρωπο, τον απογυμνώνει από αξιοπρέπεια και τελικά τον οδηγεί στην ψυχική και ηθική διάλυση. Το έργο κινείται μέσα σε μια ατμόσφαιρα ασφυκτική, σχεδόν εφιαλτική. Οι χαρακτήρες μοιάζουν εγκλωβισμένοι σε έναν κόσμο χωρίς αληθινή επικοινωνία, χωρίς κατανόηση και χωρίς διέξοδο. Η μοναξιά, η σιωπή και η κοινωνική αποξένωση κυριαρχούν σε κάθε σκηνή. Ο άνθρωπος παρουσιάζεται αποκομμένος από τους άλλους αλλά και από τον ίδιο του τον εαυτό. Ο κεντρικός ήρωας δεν εμφανίζεται ως ένα απλό «τέρας» ή ως μια μονοδιάστατη εγκληματική προσωπικότητα. Αντίθετα, ο Ευθυμιάδης τον παρουσιάζει ως έναν βαθιά τραυματισμένο άνθρωπο — έναν άνθρωπο καταπιεσμένο, κοινωνικά περιθωριοποιημένο, ψυχικά εξαντλημένο και γεμάτο συσσωρευμένη οργή. Ο φόνος λειτουργεί όχι μόνο ως πράξη βίας αλλά και ως κραυγή ύπαρξης. Είναι μια απέλπιδα προσπάθεια να νιώσει ότι υπάρχει, ότι μπορεί ακόμη να επηρεάσει τον κόσμο γύρω του, έστω μέσα από την καταστροφή. Και εδώ ακριβώς βρίσκεται η μεγάλη δύναμη του έργου. Ο συγγραφέας δεν ενδιαφέρεται να δώσει εύκολες απαντήσεις ούτε να χωρίσει τους ανθρώπους σε «καλούς» και «κακούς». Αντίθετα, θέτει ένα βαθιά ενοχλητικό και διαχρονικό ερώτημα: ❝ Ποιος είναι τελικά ο πραγματικός φονιάς; Ο άνθρωπος που σκοτώνει ή η κοινωνία που τον δημιούργησε; ❞ 🔥 Πυρήνας του τέλους Το έργο τελειώνει με την αποκάλυψη ότι ο Σάββας δεν είναι ο μόνος φονιάς. Όλοι έχουν μερίδιο ευθύνης. Όλοι έχουν αίμα στα χέρια τους — άλλος κυριολεκτικά, άλλος ηθικά. Το τέλος δείχνει ότι: Ο πραγματικός φονιάς δεν είναι αυτός που κρατάει το μαχαίρι, αλλά αυτός που δεν αντέχει την αλήθεια του. Ο «Φονιάς» είναι ένα έργο βαθιά πολιτικό και υπαρξιακό ταυτόχρονα. Γραμμένο σε μια εποχή κοινωνικών διαψεύσεων και κρίσης αξιών, αποτυπώνει τη διάλυση των ανθρώπινων σχέσεων, την υποκρισία της κοινωνικής «κανονικότητας» και τη βία που κρύβεται πίσω από την καθημερινότητα. Ο Ευθυμιάδης μοιάζει να υποστηρίζει πως η κοινωνία συχνά καταδικάζει το αποτέλεσμα, αλλά αδιαφορεί για τις αιτίες που γεννούν τη βία. Η γραφή του είναι άμεση, σκληρή και ρεαλιστική, αλλά ταυτόχρονα βαθιά ποιητική μέσα στη σκοτεινιά της. Οι διάλογοι κουβαλούν ένταση και εσωτερική αγωνία, ενώ οι σιωπές έχουν συχνά μεγαλύτερη δύναμη από τα ίδια τα λόγια. Το έργο δεν βασίζεται σε θεαματικές εξελίξεις αλλά στη σταδιακή ψυχολογική πίεση και στην αίσθηση ότι όλα οδηγούνται αναπόφευκτα προς μια εσωτερική κατάρρευση. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, ο «Φονιάς» μετατρέπεται σε κάτι πολύ περισσότερο από θεατρικό δράμα. Γίνεται καθρέφτης μιας κοινωνίας που χάνει την ανθρωπιά της και ενός ανθρώπου που παλεύει μάταια να βρει νόημα μέσα σε έναν κόσμο αδιαφορίας και ηθικής παρακμής. Το ραδιοφωνικό ανέβασμα του έργου αναδεικνύει ιδανικά αυτή τη βαριά ατμόσφαιρα. Οι φωνές, οι παύσεις, οι ήχοι και η ερμηνευτική ένταση δημιουργούν μια εμπειρία σχεδόν εσωτερικού θεάτρου, όπου ο ακροατής δεν παρακολουθεί απλώς μια ιστορία, αλλά βυθίζεται μέσα στην ψυχολογία των προσώπων και στην υπόγεια αγωνία του έργου. 🕯️ Ο «Φονιάς» παραμένει μέχρι σήμερα ένα έργο συγκλονιστικά επίκαιρο. Ένα έργο για τη μοναξιά, την κοινωνική βία, την απώλεια νοήματος και την ανθρώπινη απόγνωση. Ένα έργο που δεν προσφέρει λύτρωση ούτε εύκολες απαντήσεις — αλλά αναγκάζει τον θεατή και τον ακροατή να κοιτάξουν κατάματα τις σκοτεινές πλευρές της ανθρώπινης φύσης και της ίδιας της κοινωνίας.