Gireniz FM 5. gün Karahöyük Pazarı ve Karahöyük Ekmeği Acıpayam Anlatan: Doç.Dr. Devrim Alkaya

Denizli muhteşem bir tarihe sahiptir serisinde bugün tarihi Karahöyük pazarı var. (22. Paylaşım) Karahöyük pazarı antik ipek yolu üzerinde kurulmuştur. Çarşamba günü geniş çayırlıkta çoğunlukla hayvan alım satım pazarıydı. Ertesi günü İşgan pazarı vardı. Bu pazar da Yumrutas Dedesil arasındaki çayırlıkta kurulurdu. Daha çok tahıl ve habubat pazarıydı. Bu pazarlar antik ipek yolunun (yöre halkının "Uluyol" dedikleri taş döşemeli yol) önemini yitirmesi ve kullanılmaz hale gelmesiyle zamana yenik düştü. Bir başka günde meşhur Karahöyük ekmeğinden bahsederim. KARAHÖYÜK PAZARI Denizli’nin Acıpayam İlçesi, Karahöyük Köyü’nde 1970 yılına kadar kurulan günümüzde artık var olmayan bir pazardır. Karahöyük Köyü höyük yerleşmesi ile Eski Tunç Çağından eskilere giden bir yerleşim yeridir. Roma Döneminde yerlkeşimin adı Themisenion olarak bilinmektedir. I.Derece Arkeolojik Sit Alanı olarak korunmakta olan Karahöyük(Themisenion) kalıntılarını aynı adı taşıyan günümüzdeki köy içinde dağınık halde görülebilmektedir. Karahöyük Pazarı Osmanlı kayıtlarında 15.y.y.da var olduğu bilinmektedir. Denizli-Budur ve Denizli- Burdur - Gölhisar Antalya ve güneye giden Çameli- Fethiye yol kavşağında bulunan Karahöyük coğrafi olarak önemli bir merkezdir. Çevresinde bulunan Acıpayam Ovası ait şimdi ekili ve dikili alanlar bundan 50 yıl öncesinde hayvan yetiştiriciliğine uygun geniş otlak arazilerdi. Bu nedenle Karahöyük Pazarının hayvan pazarı olarak nam salması için ekolojik çevrenin rolü büyüktür. Karahöyük Köyünün güney doğusunda bulunan eski Karahöyük Pazarında birisi 180, diğeri 125 m uzunluğunda 30 m. genişliğinde satış loncaları vardı. Karahöyük Pazarı çevrede en büyük hayvan pazarı olarak bilinse de diğer tüm Pazar mallarının alım ve satım işleri gerçekleştirilmekteydi. Her hafta Çarşamba günleri kurulan Karahöyük Pazarı; Denizli, Tavas, Gölhisar, Satırlar ve Kızılhisar Pazarları ile uyumluydu. Örneğin Salı günü Gölhisarda kurulan Pazar esnafı mallarını toplayarak Karahöyüğe gelir akşamı yine satılmayan mallarını toplayarak diğer pazara götürmekteydi. Zamanla göçerlerin hayvanlarının piyasaya sürüldüğü hem etlik hem de kullanım amaçlı hayvanların satıldığı yörenin en büyük hayvan pazarı haline geldi ve bu adla anılır oldu. Çevreden edinilen bilgilerde Karahöyük Köyü Muhtarlığı tarafından hem yüksek hem de zoraki pazaryeri işgaliye parasının alınması, belki de ulaşımın ve iletişimin hızla arttığı bir zamanda ömrünü tamamlayarak yerini Acıpayam İlçe pazarına bırakmıştır. Günümüzde hala küçük satış loncaları, Bazar Han olarak bilinen Pazar esnafının ikametini sağlayan han yıkıntılarını görmek mümkündür. . Karahöyük pazarından kalanlar hala görülebilir durumda. Salda yolunda Karahöyük köyünde hemen sağda. Karahöyük nohut mayalı ekmegi ile de ünlü. Mutlaka görün. Karahöyük pazari yanindaki su an kullanilmayan iki katli okul binasi da üzücü durumda. Karahöyük ekmeği hikayesine gelince; Denizli’nin 600 yıllık geleneği Karahöyük ekmeği. Araştırmalara göre Kanuni, Rodos seferine giderken ordunun iaşesini Karahöyük ekmeği ile sağlamış. Ülkenin dört bir yanından hayvanlarını bölgeye satmak için gelenler bu ekmekle hem karınlarını doyurmuş hem de azık olarak yanlarında götürmüş. Nohut mayasıyla yapıldığı için aroma ve kokusu çok farklı olan Karahöyük ekmeğini yakın tarihe kadar 16 fırın üretiyormuş. Ancak tarihi Karahöyük pazarının yer değiştirmesi ve eski özelliğini kaybetmesiyle bu geleneği devam ettiren sadece Mahir Sağ kalmış. Dile kolay; Mahir Usta’nın elleri özellikle yaz aylarında 2 bine yakın Karahöyük ekmeği üretiyor. Doç.Dr. Devrim Alkaya Inş.Yük.Müh.& Kamu Yöneticisi