ABUZER AKBIYIK’IN, KAYNAK KİŞİ TENEKECİ MEHMET (KARAKAŞ)’DAN DERLEDİĞİ HEKETLER (HİKAYE/MASAL)-1983

ABUZER AKBIYIK’IN, KAYNAK KİŞİ TENEKECİ MEHMET (KARAKAŞ)’DAN DERLEDİĞİ HEKETLER (HİKAYELER/MASALLAR)-1989 Urfa’da Hikaye ve Masal’a “Heket” denir. Eskiden kış gecelerinde insanlar evde tandır kürsüsü başında araya geldiklerinde, genellikle yaşlı kimseler heket anlatırdı. Hikaye anlatıcı hikayeye kendi hal dünyasını da katarak, sesini bazen düşürür, bazen yükseltir, bazen duraklar, olaylara heyecan katrak anlatırdı. Etrafındaki kişilerde dikkatle onu dinlerdi. Hikayeler evlerde, ev halkına, komşulara anlatılırdı. Hikaye, hapishanede, kahvehane gibi ortamlarda da anlatılırdı. Babamın anlattığına göre; Ramazan ayında Köroğlu kahvesine gelen hikayeciler (Meddahlar) hikayeye, jest ve mimikler katarak hikayeyi anlatırdı. Devamı yarın diyerek hikayenin en heyecanlı yerinde keserdi. Böylece bir veya birkaç hikayeyi ramazan boyunca anlatırdı. Meraklıları hikayenin devamını dinlemek üzere her gece kahvehaneye gider çay kahve içerek hikayeciyi dinlerdi. Hikayeci de para toplayarak geçimini temin ederdi. Hikayeciler değer görür, konaklara davet edilirdi. Urfa’da bayan ve erkek hikaye anlatıcıları vardı. Urfa halkoyunlarından Değenek oyununu en iyi oynayan ustalardan biri “Tenekeci Mehmet” adıyla tanınan Mehmet Karakaş’dir. 1932 Şanlıurfa doğumlu, esas mesleği tenekecilik olan Mehmet Karakaş aynı zamanda çok iyi bir heket anlatıcısıdır. Tenekeciliği bırakıp Toprak Reform Müdürlüğünde çalışırken kendisi ile tanıştım ve birkaç kez ziyaretine gittim. Daha sonra, 1989 yılında, Heket (Hikaye) derlemek üzere, kendisini Şanlıurfa, Bahçelievler Mahallesi, Güllüoğlu Apartmanındaki evimize davet ettim. Anlattığı hikayeleri ses kayıt cihazı ile banta kaydettim. Bu bant bu güne kadar herhangi bir yerde yayınlanmamış olup ilk olarak burada yayınlanmaktadır. Tenekeci Mehmet bu heyetleri yaşlı kimselerden ve hapishanede öğrendiğini ifade etmektedir. Bu kayıt içinde Tenekeci Mehmet, hikayenin girişlerinde tekerleme şeklinde söylenen “Döşeme” örneği vermekte ve “Aydoğan”, “İlan Beğ/Yılan Bey”,” Şeyh el Meşayh” ve “Emirmen” isimli hikayeleri anlatmaktadır. Derleme Yeri: Şanlıurfa Derleme Tarihi: 1989 Derlenen : Heket (Hikaye/Masal) Kaynak kişi: Tenekeci Mehmet (Karakaş) Derleyen Kişi: Abuzer Akbıyık Süre: 1 Saat 22 Dakika Arşivi No:116