Ақпаратты өлшеу. Ықтималдық әдісі - [Алматы баспасы]

Сәлем достар. Микрофонда ЕСЕНБЕКОВ КУРБАНАЛЫ. Хабар – ақпаратты жіберу процесінде қабылдаушыға түсетін ақпараттық ағын. Хабар – біз еститін сөздер (радиодан берілетін хабар, мұғалімнің түсіндірмесі), қабылдайтын бейнелер (фильм, бағдаршам сигналы) және оқитын кітап мәтіні. Хабардың ақпараттылығы дегеніміз – қабылдаушыға берілген хабардың маңыздылық дәрежесі. Ақпараттың көлемін анықтау үшін өлшем бірлігін енгізу қажет. Ақпараттың саны сол ақпаратты алушы адамға берілетін білімнің көлемімен айқындалады. Ақпаратты өлшеудің екі түрі бар. Олар: ақпаратты өлшеудің алфавиттік әдісі мен ақпаратты өлшеудің ықтималдық әдісі. Оқушылар хауызға барды. Хауыздың 8 жолағы бар. Нұсқаушы оларға 3 жолақта ғана жүзуге болатынын ескертті. Осы хабардан оқушы қанша ақпарат көлемін қабылдады? «Қанат көпқабатты үйдің үшінші қабатында тұрады» деген хабар 4 бит ақпарат береді. Қанат неше қабатты үйде тұрады? Мектеп кітапханасында 16 стеллажға кітаптар қойылған. Әр стеллажда 8 сөре бар. Кітапханашы Қанатқа оның іздеген кітабы 7-стеллаждың 5-сөресінде тұрғанын айтты. Оқушы қанша ақпарат көлемін қабылдады? 1. 1...N аралығындағы санды табуда 9 бит ақпарат қабылданған болса, N саны нешеге тең? 2. «Ақан әліппесін жоғалтты» хабарында 4 бит ақпарат бар. Ақанның қанша оқулығы бар? 3. Өлшемі 8х8 шахмат тақтасын кодтауға қажет ақпарат көлемі қандай? 4. Көлемі 10 бит болған хабар қабылданды. Алынған деректен қандай мөлшерде ақпарат құруға болады? 5. «Қорапта түрлі түсті 16 шар бар. Қораптан ақ шар алынды» деген хабар қандай ақпарат көлемін көрсетеді? 6. 64 тең ықтималды оқиғаның болуы жайлы хабардың көлемі қанша? 7. «Оқушыны қызықтырған кітап 5-сөреде орналасқан» деген хабар 3 бит ақпарат болды. Стеллажда қанша сөре бар? 8. «Қорапта 8 ақ және 32 көк шардан тұратын жалпы саны 40 шар бар. Қораптан ақ шарды және көк шарды алды» деген хабарда ақпарат көлемі қандай? 9. 1... N аралығындағы санды табуда 6 бит ақпарат қабылданған болса, N саны нешеге тең? 1. Көлемі 8 бит болған хабар қабылданды. Алынған деректен қанша мөлшерде ақпарат құруға болады? 2. Мектеп кітапханасында кітап қойылған стеллаж саны 5 бит ақпарат, ал бір стеллаждағы сөре саны 4 бит ақпарат береді. Мектеп кітапханасында неше стеллаж бар? Әр стеллажда қанша сөре бар?