Վաղ ամուսնությունների փակ շղթան․ առևանգման հետքերով

Վերջերս հանրային հնչեղություն ստացած 15-ամյա անչափահաս եզդի աղջկա առևանգման դեպքը կրկին սրեց վաղ ամուսնությունների խնդրի մասին քննարկումները հանրության շրջանում։ Ոմանք երևույթին սկսեցին ևս մեկ անգամ տալ «եզդիական ազգային ավանդույթ» բնորոշումը։ Աղջկա հոր հետ զրույցում պարզեցինք՝ երեխան տանն է, այժմ դպրոց չի հաճախում, հայրը դիմելէ իրավապահներին, ովքեր էլ հայտնաբերել են աղջկան։ Հոր պնդմամբ՝ տեղի ունեցածը բռնի առևանգում է ամուսնության նպատակով։ Չնայած կարծրատիպերին, որ սա ընդունված բարք է եզդիական համայնքում, հայրը հակառակն է պնդում՝ թող այս դեպքը դաս լինի մնացած ծնողներին, որ իրենց անչափաս աղջիկներին չի կարելի վաղաժամ ամուսնացնել։ Իրավապաշտպանների բնութագրմամբ՝ իրավապահ համակարգը շատ հաճախ այս երևույթը ազգային ավանդույթ և ներհամասյնքային խնդիր է համարել և գերադասել՝ չխառնվել այս խնդիրներին։ Մեր գրավոր հարցմանն ի պատասխան՝ ՀՀ քննչական կոմիտեից տեղեկացրեցին, որ դեպքի առթիվ հարուցվել է քրեական վարույթ՝ մարդու առևանգման հատկանիշներով։ Սակայն ներկա փուլում քրեական վարույթով որևէ անձի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում հարուցված չէ։ Հայաստանում, որպես այդպիսին, օրենսդրական մակարդակում ամրագրված է մանկահասակ երեխայի պաշտպանությունը վաղ ամուսնություններից, սակայն մեկ այլ հարց է, թե բավարա՞ր է արդյոք այս օրենսդրական մեխանիզմը։ Ընդհուպ մինչև միջազգային մակարդակում նշվում է՝ վաղ ամուսնությունները աղջիկների համար առաջացնում են ֆիզիկական և հոգեբանական տրավմա, ինչպես նաև լրջորեն սահմանափակում են նրանց կյանքի հնարավորությունները՝ փաստացի ընդհատելով կրթությունը։