स्व. राजीव गांधी प्राणीसंग्रहालय पुणे. #saveanimals #nature #zoo #animals #savetrees #pune

राजीव गांधी प्राणीसंग्रहालय, ज्याला कात्रज सर्प उद्यान म्हणूनही ओळखले जाते, हे भारतातील लोकप्रिय प्राणीसंग्रहालयांपैकी एक आहे. ते पुण्यापासून काही किलोमीटर अंतरावर कात्रज येथे आहे. त्यामुळे, स्थानिक लोकांमध्ये आणि पुण्याला भेट देण्यासाठी येणाऱ्या इतरांमध्ये ते आवडते आहे. राजीव गांधी प्राणीसंग्रहालय तीन विभागांमध्ये विभागले गेले आहे: प्राणीसंग्रहालय, एक तलाव आणि एक सर्प उद्यान. येथे एक वन्यजीव संशोधन केंद्र देखील आहे, जे प्राणी अनाथाश्रम, बचाव केंद्र आणि काळजी केंद्र म्हणून काम करते. तुम्ही या सर्व भागांना भेट देऊ शकता आणि संरक्षित वातावरणात प्राण्यांची काळजी घेताना पाहू शकता. राजीव गांधी प्राणीशास्त्र उद्यान आणि वन्यजीव संशोधन केंद्रातील विविध प्राण्यांमध्ये बिबटे, काळे हरण आणि हत्ती यांचा समावेश आहे. त्यानंतर, तुम्हाला सर्प उद्यानात साप आणि इतर सरपटणारे प्राणी यांच्या विविध प्रजाती आढळतील. पुण्यातील या प्राणीसंग्रहालयातील सर्प उद्यानात एक लहान ग्रंथालय देखील आहे, जिथे तुम्हाला सापांबद्दल अधिक माहिती मिळेल. प्राणीसंग्रहालय विविध प्राणी कल्याणकारी उपक्रम, पर्यावरण जागरूकता कार्यक्रम आणि मार्गदर्शित टूर देखील आयोजित करते. आणि हे निसर्ग प्रेमी, अनुभव शोधणारे आणि वन्यजीव प्रेमींसाठी अवश्य भेट देण्यासारखे ठिकाण आहे. राजीव गांधी प्राणीसंग्रहालयाचा इतिहास आज तुम्हाला दिसणारे राजीव गांधी प्राणीसंग्रहालय कात्रज हे १९५३ मध्ये लहान पेशवे उद्यान म्हणून सुरू झाले. ते पुणे महानगरपालिकेने तयार केले. नंतर, १९८७ मध्ये, कात्रज सर्प उद्यानाची स्थापना करण्यास मदत झाली. १९९७ मध्ये, साप उद्यानाला व्यापून एक नवीन प्राणीसंग्रहालय नियोजित करण्यात आले. आणि १९९९ मध्ये, राजीव गांधी प्राणीसंग्रहालय आणि वन्यजीव संशोधन केंद्र कात्रज उघडले. २००५ पर्यंत ते फक्त एक साप उद्यान होते, ज्यामध्ये काही हरीण आणि माकडे होती. त्यानंतर, पेशवे उद्यानातील सर्व प्राणी पुण्यातील राजीव गांधी प्राणीसंग्रहालयात आणण्यात आले. आणि पेशवे उद्यान बंद करण्यात आले. २००७-०८ च्या सुमारास, शेजारील प्राणी बचाव आणि पुनर्वसन केंद्र देखील राजीव गांधी प्राणी उद्यानाचा भाग बनले. १९९२ मध्ये सापांना पकडण्यासाठी आणि त्यांचे पुनर्वसन करण्यासाठी ही सेवा स्थापन करण्यात आली होती. परंतु ते सर्व जखमी आणि अनाथ प्राणी आणि पक्ष्यांसाठी एक बचाव केंद्र बनले. प्राणीसंग्रहालयात २०१० पासून प्राणी दत्तक योजना देखील आहे. राजीव गांधी प्राणीसंग्रहालय पुणे येथे करण्यासारख्या गोष्टी १. प्राण्यांना त्यांच्या अधिवासात पाहणे - राजीव गांधी प्राणीशास्त्र उद्यानात त्यांच्या नैसर्गिक परिसंस्थेत ३०० हून अधिक प्राणी राहतात. बिबट्या, मगरी आणि सांभार हे त्या प्राण्यांच्या प्रजातींमध्ये आहेत. प्राणीसंग्रहालयात पांढरा वाघ आणि बंगाल वाघासह महाकाय गिलहरी, कोल्हे आणि जंगली कुत्रे देखील आहेत. तुम्हाला मोर, गिधाडे आणि गरुडांसह विविध प्रकारचे पक्षी देखील आढळतील. राजीव गांधी प्राणीसंग्रहालय पुणे प्रवेश शुल्क मुलांसाठी आणि विद्यार्थ्यांसाठी प्रति व्यक्ती १० प्रौढांसाठी प्रति व्यक्ती ४० परदेशी नागरिकांसाठी प्रति व्यक्ती १०० स्टिल कॅमेरा शुल्कासाठी ५० व्हिडिओ कॅमेरा शुल्कासाठी २०० अपंग आणि अंधांसाठी मोफत (ओळखपत्र दाखवल्यावर) २. सापांबद्दल जाणून घेणे - हे प्राणीसंग्रहालय साप आणि सरपटणाऱ्या प्राण्यांच्या मोठ्या संग्रहासाठी प्रसिद्ध आहे. या परिसरात विषारी साप जसे की साप, अजगर आणि इतर साप आहेत. येथे तुम्हाला १३ फूट लांबीचा किंग कोब्रा देखील पाहता येईल. आणि तुम्हाला त्या सापांबद्दल माहिती देखील मिळू शकेल. ३. इलेक्ट्रिक कारने फिरणे - पुणे प्राणीसंग्रहालय परिसरात पायी जाणे चांगले. आजूबाजूच्या प्राण्यांबद्दल सांगण्यासाठी तुम्हाला मार्गदर्शक देखील मिळू शकेल. परंतु ज्यांना चालणे कठीण वाटते त्यांच्यासाठी या प्राणीसंग्रहालयात बॅटरीवर चालणारी वाहने उपलब्ध आहेत. ४. शैक्षणिक उपक्रमांमध्ये भाग घेणे - राजीव गांधी प्राणीशास्त्र उद्यानाच्या प्राण्यांची काळजी आणि संशोधन विभागात विविध वर्तणुकीशी संबंधित अभ्यास आणि संशोधन केले जाते. येथे लोकांना प्राण्यांबद्दल शिक्षित करण्यासाठी विविध कार्यक्रम आणि कार्यशाळा देखील आयोजित केल्या जातात. जागरूकता कार्यक्रम, मार्गदर्शित दौरे आणि सर्प महोत्सव देखील आयोजित केले जातात. राजीव गांधी प्राणीसंग्रहालय पुणे वेळापत्रक दिवस वेळ सोमवार सकाळी ९:३० ते संध्याकाळी ५:०० मंगळवार सकाळी ९:३० ते संध्याकाळी ५:०० बुधवार बंद / सुट्टी गुरुवार सकाळी ९:३० ते संध्याकाळी ५:०० शुक्रवार सकाळी ९:३० ते संध्याकाळी ५:०० शनिवार सकाळी ९:३० ते संध्याकाळी ५:०० रविवार सकाळी ९:३० ते संध्याकाळी ५:००