Από μοναστηριακό νερόμυλο σε καφετέρια | Σχεδόν 200 χρόνια ιστορίας στην Ζάκρο Σητείας, Λασιθίου.

Ο διατηρητέος, ιστορικός νερόμυλος που ανεγέρθηκε στα μέσα του 19ου αιώνα  - ιδιοκτησία της Μονής Τοπλού - στην "Μεσογειτονιά" της Ζάκρου και ανακατασκευάστηκε πρώτη φορά το 1882 (όπως μαρτυρά η επιγραφή στο υπέρθυρό του), λειτουργεί 150 και πλέον συναπτά έτη, τα τελευταία 24 ως καφενές. Υπήρξε μοναστηριακός με μία ενδιαφέρουσα και σημαντική, ιστορική παρένθεση στην μακρόχρονη ύπαρξη του. Ο τωρινός ιδιοκτήτης του , ο συγχωριανός Κωστής Μπολωνάκης τον αναπαλαίωσε τα τελευταία χρόνια και άλλαξε την χρήση του, προσαρμόζοντας τη στα νέα δεδομένα του σύγχρονου τρόπου ζωής. Μας μιλάει αναλυτικά για τα ορόσημα που σημάδεψαν το κτιριακό πλέον μνημείο που αντιπροσωπεύει το προβιομηχανικό παρελθόν της περιοχής και όχι μόνο. Εδράζεται στο κέντρο του χωριού της Ζάκρου, πάνω στον επαρχιακό δρόμο, δίπλα ακριβώς στην κύρια πλατεία. Επίσης βρίσκεται ακριβώς πάνω στην χάραξη του ευρωπα'ι'κού μονοπατιού Ε4, το οποίο ταυτίζεται σχεδόν με  τις παλιές στράτες κίνησης των ξωμάχων. Τις μουλαρόστρατες που συνέδεαν τα ορεινά χωριά και τους σιτοβολώνες απ όλα τα πλατύβολα, απ' όπου κατέβαιναν να αλέσουν τα σιτηρά τους.Τουτο βεβαίως αποδεικνύει και την ανάγκη της ύπαρξης του  επί "του δρόμου του νερού" που κάποτε διέσχιζε το κεφαλοχώρι της Ζάκρου, όπως έρεε ελεύθερο από τις πηγές προς τα χαμηλά. Σαφώς στο σημείο αυτό να προσθέσω την ύπαρξη πολλαπλών νερόμυλων στην ίδια γραμμή της κινητήριας δύναμης του ύδατος. Οι περισσότεροι ερειπωμένοι (στον χώρο της πηγής στην τοποθεσία "Μέσα Μύλος" αλλά και σε άλλες τοποθεσίες της περιφέρειας της Ζάκρου, "Παλαίμυλος" κ.α) και 2 άλλοι λειτουργούν σποραδικά ως μουσεία . Σήμερα το πολύτιμο αγαθό μπήκε σε δίκτυο ύδρευσης και άρδευσης, το αλεύρι παράγεται με πιο αυτόματα μέσα και ο παλιός, ιστορικός νερόμυλος βρήκε μια νέα , πρωτότυπη και μουσειακή βεβαίως χρηστικότητα. Σημείο αναφοράς στο σταυροδρόμι της σύχρονης καθημερινής ζωής, στο όριο της παραδοσιακής συνοικίας του χωριού της Ζάκρου, του δικού μου χωριού. Ένα ζωντανό κτίριο που συνεχίζει να "ζει" μέσα στον οικιστικό ιστό της Ζάκρου. Αν σας άρεσε και σας ενδιαφέρουν παρόμοιες καταγραφές πατήστε Like και Εγγραφή στο : Stefanias Travels, Trails & Tales.