भद्रेश्वर मंदिर | शहाबाग | वाई | सातारा | Bhadreshwar Temple | Bhadreshwar Mandir | Wai | Satara |

वाईच्या पूर्वेस नदीच्या उत्तर काठावर फुलेनगरला लागून भद्रेश्वराचे जुने पेशवेपूर्व काळातील  हेमाडपंती शैलीतील शिवमंदिर आहे. ते उंचावर बांधलेले आहे.त्यासमोर नंदीची मूर्ती आहे. गर्भगृहात स्वयंभू  पिंड आणि त्यावर शाळीग्रामाची शाळुंका असून गाभाऱ्याचे छत घुमटाकार आहे. गणेशपट्टीवर मधोमध गणपतीची मूर्ती खोदलेली आहे.सभामंडप बंदिस्त असून त्यात अंधार आहे. मंदिराचे शिखर रास्तेकालीन मंदिरापेक्षा अगदी भिन्न व वैशिष्टयपूर्ण आहे.त्यावर मूर्तींसाठी स्वतंत्र देवळ्या नाहीत. शिखराचे पूर्ण बांधकाम चुना आणि विटांमध्ये केलेले आहे. शिखर सामोच्च्ता दर्शक रेषांनी वर निमुळते होत गेलेले आहे. त्याचा आभास दुरून वेणीच्या पेडांप्रमाणे भासतो. रेषांच्या लालीत्यमय कोरणीमुळे त्याची बांधणी आकर्षक व वैशिष्ट्यपूर्ण झाली आहे .शिखराला पितळी कळस आहे.या मंदिरासमोर चौंड्यांच्या मालकीचे इ.स.१९०४ मध्ये बांधलेले राम मंदिर आहे.त्यात रामाबरोबर सीता व लक्ष्मण यांच्याही मूर्ती आहेत. श्री भद्रेश्वर मंदिर वाई,सातारा वाईची सर्वांगीण प्रगती मराठेशाहीत विशेषतः शिवोत्तरकाळात आणि प्रामुख्याने पेशवे काळात झाली. वाई हे तीर्थक्षेत्र म्हणून महत्व वाढले,तसेच पर्यटनस्थळ म्हणून ही त्यास अलीकडे अनन्यसाधारण महत्त्व प्राप्त झाले.याचे कारण म्हणजे उत्तर पेशवाईत रास्ते घराण्यातील सरदारमंडळीनी तसेच त्यांच्या मांडलिक आश्रितांनी दानधर्माबरोबरच अनेक प्रासाद व मंदिरे बांधली.हे प्रासाद भित्तीचित्रांनी सुशोभित केले आणि मंदिरे चुनेगच्चीतील मूर्तींनी अलंकृत करण्यात आली.वाई व त्याच्या परिसरात लहानमोठी शंभरहून अधिक मंदिरे होती.यांतील काही जमिनदोस्त झालीत तर काहींची पडझड चालू आहे.परंतु काही मंदिरे अजूनही सुस्थितीत आहेत.यातीलच वाईच्या पूर्वेस नदीच्या उत्तर काठावर फुलेनगरला लागून भद्रेश्वराचे जुने पेशवेपूर्व काळातील हेमाडपंती शैलीतील शिवमंदिर आहे. वाई वरून सुरूर कडे जाताना कृष्णा नदीच्या पुलावरून वरच्या(डाव्या) बाजूला झाडीत लपलेले हे श्री भद्रेश्वराचे मंदिर दिसते.हे मंदिर उंच चबुतर्यावर बांधलेले असून त्यासमोर नंदीची मूर्ती आहे.गर्भगृहात स्वयंभू पिंड आणि त्यावर शाळीग्रामाची शाळुंका असून गाभाऱ्याचे छत घुमटाकार आहे.गर्भगृहाच्या गणेशपट्टीवर मधोमध गणपतीची मूर्ती आणि किर्तीमुख खोदलेली आहे.तसेच बाजूने कमळपुष्प दिसून येतात.सभामंडप चार खांबावर उभा असून बंदिस्त आहे.मंदिराचे शिखर रास्तेकालीन मंदिरांपेक्षा अगदी भिन्न व वैशिष्ट्य पुर्ण आहे.त्यावर मूर्तीसाठी स्वतंत्र देवळ्या नाहीत.शिखराचे पुर्ण बांधकाम चुना आणि विटांमध्ये केलेले आहे.शिखर समोच्चतादर्शक रेषांनी वर निमुळते होत गेले आहे.त्याचा आभास दुरून वेणीच्या पेडांप्रमाणे भासतो.रेषांच्या लालित्यमय कोरणीमुळे त्याची बांधणी आकर्षक व वैशिष्ट्यपूर्ण झाली आहे.मंदिराच्या समोर पिंपळाच्या झाडाचा पार आहे त्यावर देवीदेवतांच्या मूर्तींचे कोनाडे आहेत.तसेच मंदिराच्या बाहेरील बाजूस लाकडाच्या सहाय्याने लोखंडी पत्र्याचे छप्पर लांबून मंदिर बंदिस्त आले आहेत.लाकडाच्या खांबावर नक्षीकाम केलेले आहे.मंदिराच्या बाहेरच्या बाजूला दोन शिवलिंग आणि त्यांच्या पुढे नंदी आहे.त्या बाजूने नदीवर जाण्यासाठी पायऱ्या उतरून जावे लागते खाली नदीकाठवर घाट बांधलेला आहे. श्री भद्रेश्वर मंदिराला भेट देण्यासाठी रविवार पेठेतून फुलेनगरला जाणारा रस्तावर हे मंदिर आहे तर वाई सुरूर रस्त्यावर कृष्णा नदीच्या पुलावरून हाॅटेल दुर्वांकुरच्या अगोदर एक कच्चा रस्ता मंदिराकडे जातो.महाबळेश्वर ,पांचगणी तसेच वाई बघायला येणार्या पर्यटकांनी या निसर्गरम्य आणि शांत ठिकाणाला नक्कीच भेट द्या. #bhadreshwar mandir #bhadreshwar temple wai #bhadreshwar temple