Razem przeżyjemy albo wszyscy zginiemy. Janina Rościszewska-Krawczyk o pomocy Żydom podczas Zagłady

Janina Rościszewska-Krawczyk, Sprawiedliwa wśród Narodów Świata wraz z rodziną podczas okupacji niemieckiej ratowała Żydów i Żydówki w domu „Szaniec” w Dolinie Będkowskiej, a ona sama, jako lekarka, po latach poświęciła życie służbie innym, kierując się dewizą: „Czyń swoje i nie patrz końca”. Janina Rościszewska-Krawczyk urodziła się w 1932 roku w Kielcach. Wczesne dzieciństwo spędziła w Krakowie, w rodzinie inteligencko-ziemiańskiej o silnych tradycjach społecznikowskich. W 1939 roku jej rodzina przeniosła się do domu „Szaniec” w Dolinie Będkowskiej, który w czasie okupacji niemieckiej stał się schronieniem dla wielu uciekinierów, w tym Żydów i Żydówek z getta krakowskiego. W latach 1940–1944 ukrywali się tam m.in. dr Bierzyński z żoną i dziećmi Janem i Marią, dwaj bracia Einhorn, pani Wagner z synem Pawłem, pani Berggruen z córkami Józefą i Marią Reder, Zofia Szenberg z córką Ewą. W lipcu 1941 r. Niemcy przeprowadzili w domu Rościszewskich rewizję. Część ukrywających się osób została aresztowana i wywieziona w nieznanym kierunku. Ci, którym udało się uciec, powrócili do „Szańca” i pozostali tam aż do zakończenia okupacji. Najdłużej pod opieką Rościszewskich przebywał kilkuletni Paweł Wagner, który został odebrany przez swojego ojca w 1946 roku. Pod koniec wojny Janina, wstrząśnięta widokiem rannych żołnierzy niemieckich, postanowiła zostać lekarzem. Po przejściu na emeryturę zaangażowała się w misje humanitarne w Kosowie i Albanii. 15 stycznia 1990 r. Instytut Yad Vashem uhonorował Janinę oraz jej rodziców – Lecha Marię i Janinę Rościszewskich – a także brata, Lecha Michała, tytułem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. Janina została członkinią Polskiego Towarzystwa Sprawiedliwych, działając aktywnie w jego krakowskim kole. W grudniu 2024 r. została wybrana członkinią Zarządu Głównego Towarzystwa. Dziś podkreśla, że spuściznę jej rodziny najpełniej oddaje dewiza ojca: „Czyń swoje i nie patrz końca”. NAZWISKO ROZMÓWCZYNI: Janina Rościszewska-Krawczyk WYWIAD PRZEPROWADZIŁ: Mateusz Szczepaniak NAGRANIE: Hanna Linkowska DATA NAGRANIA: 2025 PRAWA AUTORSKIE DO NAGRANIA: Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN Przeczytaj więcej o historii rodziny Rościszewskich na portalu Polscy Sprawiedliwi: https://sprawiedliwi.org.pl/pl/histor... Poznaj kolekcję historii mówionej Muzeum POLIN: https://sztetl.org.pl/pl/historia-mow... Subskrybuj nasz kanał:    / @historiamowionapolin   Oglądaj kanały Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN: POLIN (zapowiedzi i relacje z wydarzeń w Muzeum):    / mhzp2013   Wirtualny Sztetl (historia i kultura polskich Żydów):    / wirtualnysztetl   Polscy Sprawiedliwi (historie pomocy udzielanej Żydom podczas Zagłady):    / polscysprawiedliwi   Kontakt w sprawie udostępnienia wywiadu: [email protected] #MuzeumPolin #HistoriaMówiona #iiwojnaświatowa