Savremeni svetski pisci: Peter Handke / Nobelova nagrada 2019 (Nobel Prize 2019)

Još kao mlad autor, Peter Handke (1942, Grifen, Austrija) postaje svetski poznat pisac. Po izlasku njegovog prvog romana "Stršljenovi" (1966), kao član grupe 47 odlazi na Univerzitet u Prinstonu (SAD) gde istupa protiv nemoći realističke književnosti da opiše istinsku stvarnost. Pozorišne drame "Psovanje publike" i "Kaspar" u kojima eksplicitno iznosi svoje poetičke stavove, dovode ga u žižu interesovanja svetske književne javnosti. Handkeovo odbijanje angažmana u književnosti i insistiranje na njenom individualnom aspektu, 70-ih godina izaziva optužbe nemačke levice. Pisac odgovara da književnost po svojoj suštini ne može biti angažovana, jer književna forma svakom angažmanu oduzima njegovu realnu osnovu. Misao o prekoračenju jaza između pojedinca i okoline duboko potresa Petera Handkea posle samoubistva majke, 1971. Po motivima majčine biografije nastaje "Užas praznine"; u ovoj fazi pokušava da dopre do specifičnosti koje ga određuju kao individuu, što dolazi do izražaja i u romanima "Levoruka žena", "Trenutak pravog osećaja" i "Golmanov strah od penala". U pokušaju da što jasnije oslika pojedinačnu sudbinu, Handke se okreće detaljnom opisu događaja, isključujući klasičnog junaka u korist slučajnog sleda segmentiranih pokreta, poput filmske montaže slika. U otkrivanju običnih stvari, razuđenosti događaja, atomizacije pokreta, stalno menjajući ugao posmatranja pripovedača, on izbegava definitivan stav. U tom periodu njegov književni izraz je blizak filmu i intenzivno sarađuje sa Vimom Vendersom, pišući scenarija za "Nebo nad Berlinom", "Pogrešan pokret" i "Golmanov strah od penala". Tokom 70-ih godina utemeljuje poziciju svetski priznatog pisca, dobija Bihnerovu nagradu i nagradu Franc Kafka. Putuje po Americi, nastanjuje se u Salcburgu, a zatim u Parizu, gde i danas živi. Posle tog intenzivnog životnog perioda, početkom osamdesetih okreće se smiraju koji mu pruža prirodna okolina, daleko od atmosfere grada i urbanih ljudskih sudbina. Pišući prozu "Pouka planine Sent Viktoar", još snažnije traga za posebnostima književnog izraza kojima bi opisao lepotu, mir i nepromenljivu suštinu sveta. Handkeovo neposustalo istraživanje promena u literaturi koje traje tokom čitavog njegovog književnog rada, praćeno angažmanom na društvenom planu započeto 90-ih godina knjigom "Oproštaj sanjara od devete zemlje", nastavlja se njegovim ‘srpskim ciklusom’ – "Zimsko putovanje do reka Dunava, Save, Morave i Drine ili Pravda za Srbiju", "Letnji dodatak za zimsko putovanje", "Kroz suze pitajući", "Moravske noći", "Ptice kukavice oko Velike Hoče"... i traje do danas, može se tumačiti kao pobuna protiv okamenjenih ideja, protiv konformizma i ograničavanja misli, kao želja da se bude drugačiji, i, pre svega, kao pravo na različitost. Razgovor sa Peterom Handkeom jedan je od prvih intervjua u seriji "Savremeni svetski pisci", u to vreme pod naslovom "Umetničko veče". Snimljen je u Beogradu 1996. godine. Urednik i autor Neda Valčić Lazović Snimatelj Branko Pelinović Reditelj Mirjana Keser Label and copyright: Radio-televizija Srbije Zabranjeno svako kopiranje video i/ili audio snimaka i postavljanje na druge kanale!