ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಒಂದಾದಾಗ ಯಾರಿದ್ದರು !? / ಶ್ರೀ ಶಾರದಾ ಪೀಠ - 04 | History of Sringeri | Lofty Land

Sringeri History | Sringeri Inscription 1346 | Karnataka Empire | Vijayanagara Origins ಶೃಂಗೇರಿಯ ಶಿಲಾಶಾಸನ – ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬದಲಿಸಿದ ಕ್ಷಣ ಶೃಂಗೇರಿಯ ವಿದ್ಯಾಶಂಕರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಎದುರು ಇರುವ ಶ್ರೀ ಆಂಜನೇಯ ದೇವಾಲಯದ ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಡೆಯ ಬಳಿ ಇದ್ದ ಒಂದು ಶಿಲಾಶಾಸನವು ಸಾಮಾನ್ಯ ದಾನ ಶಾಸನ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಅದರೊಳಗೆ 14ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ಬದಲಿಸಿದ ಮಹತ್ವದ ಕಥೆ ಅಡಗಿದೆ. ಈ ಶಾಸನದ ದಿನಾಂಕ ಕ್ರಿ.ಶ. 1346 ಮಾರ್ಚ್ 17, ಗುರುವಾರ. ಈ ದಿನ ಶೃಂಗೇರಿ ಜಗದ್ಗುರು ಶ್ರೀ ಭಾರತೀ ಕೃಷ್ಣ ತೀರ್ಥರ (1333–1380) 40 ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ತೆರಿಗೆಯಿಲ್ಲದ ಭೂದಾನ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟದ್ದು ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಶಾಸನವನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಅದು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ತಿರುವನ್ನು ನಮಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ಸಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಕುಸಿತದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿತ್ತು. ಹೊಯ್ಸಳ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ವೀರ ಬಳ್ಳಾಳ III (1292–1342) ಮದುರೈ ಸುಲ್ತಾನನ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವಾಗ ದಸರದ ಎಂಟನೆಯ ದಿನದಂದು ದ್ರೋಹದಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು. ಅವನ ನಂತರ ಅವನ ಮಗ ವೀರ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ಬಳ್ಳಾಳ (ಬಳ್ಳಾಳ IV) ಸಿಂಹಾಸನಾರೂಢನಾದರೂ, ಕ್ರಿ.ಶ. 1346ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವನು ಕೂಡ ದ್ರೋಹದಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು. ಈ ಘಟನೆಗಳಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಥಿತಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಗೊಂದಲಕ್ಕೀಡಾಯಿತು. ಸಿಂಹಾಸನಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಎದುರಾಗಿದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಆಳುಪ ರಾಣಿ ವೀರ ಕಿಕ್ಕಾಯಿ ತಾಯಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಭಾವಿ ಸೇನಾನಾಯಕ ಬಲ್ಲಪ್ಪದಂಡನಾಯಕ ಪ್ರಮುಖರು. ಬಲ್ಲಪ್ಪದಂಡನಾಯಕನು ಹೊಯ್ಸಳ ರಾಜಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಕೂಡ ಸಿಂಹಾಸನದ ಪ್ರಬಲ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಇಂತಹ ಸಂಕಷ್ಟದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶೃಂಗೇರಿ ಜಗದ್ಗುರು ಶ್ರೀ ಭಾರತೀ ಕೃಷ್ಣ ತೀರ್ಥರು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಶೃಂಗೇರಿಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸಭೆಯನ್ನು ಕರೆದರು (ಕ್ರಿ.ಶ. 1346). ಈ ಸಭೆಗೆ ಹರಿಹರ, ಅವನ ಸಹೋದರರಾದ ಕಂಪಣ್ಣ, ಬುಕ್ಕಣ್ಣ, ಮಾರಪ್ಪ ಮತ್ತು ಮುದ್ದಪ್ಪ, ಜೊತೆಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರು ಆಗಮಿಸಿದರು. ಜಗದ್ಗುರುಗಳ ಆಶೀರ್ವಾದ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಹರಿಹರನನ್ನು ಹೊಯ್ಸಳರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ವಿಶಾಲ ದೇಶದ ರಾಜನಾಗಿ ಏಕಮತದಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದೇ ಘಟನೆ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಅಥವಾ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಆಧಾರವಾಯಿತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆಳುಪ ರಾಣಿ ವೀರ ಕಿಕ್ಕಾಯಿ ತಾಯಿ, ತನ್ನ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿದ್ದ ಹೆದ್ದಸೆ, ಹೊಂನಹೊಳೆ, ಬಬ್ಬಿ, ಹರವರಿ, ಬೆಳ್ಳೂರು, ಅಂಬಲೂರು, ಬೆಳಂದೂರು, ಹಳಕ ಮತ್ತು ಕಯಿಮಲೆ ಹೊಸಊರು ಎಂಬ ಒಂಬತ್ತು ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಶೃಂಗೇರಿ ಜಗದ್ಗುರುಗಳ 40 ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದರು. ಈ ದಾನವನ್ನು ಹರಿಹರ ಹಾಗೂ ಅವನ ಸಹೋದರರು ಮತ್ತು ಬಲ್ಲಪ್ಪದಂಡನಾಯಕ ಅವರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ನೆರವೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಕುಸಿಯುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅದರ ಅಧೀನ ನಾಯಕರು ಪರಸ್ಪರ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿ ಹೊಸ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಕ್ರಿ.ಶ. 1346ರಲ್ಲಿ ಶೃಂಗೇರಿ ಜಗದ್ಗುರುಗಳ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯಿಂದ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಹೊಸ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಶೃಂಗೇರಿ ಈ ಶಿಲಾಶಾಸನವು ಕೇವಲ ದಾನ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲ; ಅದು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದ ಅಮೂಲ್ಯ ದಾಖಲೆ. In this episode of Lofty Land, historian Ajay Kumar Sharma explains the historic 1346 Sringeri inscription found near the Vidyashankara Temple at Sringeri Sharada Peetham. After the fall of the Hoysala Empire and the deaths of Veera Ballala III and Veera Virupaksha Ballala, South India faced political instability. During this time, Bharati Krishna Tirtha convened a historic council in 1346 where Harihara I and Bukka Raya I were present. Harihara was chosen as ruler, marking the beginning of the powerful Vijayanagara Empire and a new chapter in Karnataka history. This inscription is not just a land grant record but a key document that marks a turning point in South Indian political history. #sringerihistory #karnatakahistory #vijayanagaraempire #southindianhistory #loftyland