آندومتریوز چیست و چرا باعث درد و ناباروری می‌شود؟ | دکتر مروارید احمدبیگی | دکتر اکبر نیک پژوه

آندومتریوز یکی از بیماری‌های مهم و نسبتاً شایع در زنان است که می‌تواند باعث دردهای شدید قاعدگی، درد لگنی، درد هنگام رابطه جنسی، اختلال در کیفیت زندگی و در برخی موارد ناباروری شود. بسیاری از بانوان ممکن است سال‌ها با دردهای شدید قاعدگی زندگی کنند و تصور کنند این دردها طبیعی است؛ در حالی که درد شدید، ناتوان‌کننده یا پیشرونده قاعدگی همیشه باید جدی گرفته شود و نیاز به بررسی توسط متخصص زنان دارد. در این گفت‌وگوی آموزشی، دکتر مروارید احمدبیگی، متخصص زنان و زایمان، درباره آندومتریوز، علائم آن، علت ایجاد بیماری، روش‌های تشخیص، ارتباط آن با ناباروری و گزینه‌های درمانی توضیح می‌دهند. هدف این برنامه، افزایش آگاهی بانوان درباره آندومتریوز و کمک به تشخیص زودتر این بیماری است. آندومتریوز زمانی مطرح می‌شود که بافتی شبیه بافت داخلی رحم، در خارج از محل طبیعی خود رشد کند. این بافت می‌تواند در لگن، روی تخمدان‌ها، لوله‌های رحمی، اطراف رحم، روده، مثانه یا سایر نواحی لگنی دیده شود. این بافت‌ها ممکن است تحت تأثیر تغییرات هورمونی چرخه قاعدگی قرار بگیرند و باعث التهاب، درد، چسبندگی و گاهی تشکیل کیست‌های خاص تخمدانی شوند که به آن‌ها اندومتریوما یا کیست شکلاتی گفته می‌شود. یکی از مهم‌ترین علائم آندومتریوز، دردهای شدید قاعدگی است؛ به‌خصوص وقتی این دردها به‌مرور زمان شدیدتر شوند، با داروهای معمولی کنترل نشوند، باعث غیبت از کار یا مدرسه شوند یا فعالیت روزانه فرد را مختل کنند. البته آندومتریوز فقط به درد قاعدگی محدود نمی‌شود. بعضی بیماران ممکن است درد مزمن لگنی، درد هنگام رابطه جنسی، درد هنگام دفع ادرار یا مدفوع در زمان قاعدگی، لکه‌بینی، مشکلات گوارشی دوره‌ای یا احساس خستگی مزمن داشته باشند. در این برنامه درباره ارتباط آندومتریوز و ناباروری نیز صحبت می‌شود. آندومتریوز در برخی بیماران می‌تواند با ایجاد التهاب، چسبندگی، درگیری تخمدان‌ها، اختلال در عملکرد لوله‌های رحمی یا تأثیر بر محیط لگن، احتمال بارداری را کاهش دهد. البته همه زنان مبتلا به آندومتریوز نابارور نمی‌شوند و شدت علائم همیشه با شدت بیماری یا احتمال ناباروری یکسان نیست. به همین دلیل، ارزیابی دقیق توسط متخصص زنان اهمیت زیادی دارد؛ به‌ویژه در خانم‌هایی که دردهای شدید لگنی دارند یا برای بارداری برنامه‌ریزی می‌کنند. تشخیص آندومتریوز همیشه ساده نیست. گاهی بیمار سال‌ها با علائم بیماری زندگی می‌کند، اما تشخیص به تأخیر می‌افتد. شرح حال دقیق، معاینه، سونوگرافی تخصصی، بررسی کیست‌های تخمدانی و در برخی موارد روش‌های تکمیلی مانند MRI یا لاپاراسکوپی می‌توانند به تشخیص کمک کنند. در بسیاری از موارد، پزشک بر اساس علائم بیمار و یافته‌های تصویربرداری، مسیر درمان یا پیگیری را انتخاب می‌کند. درمان آندومتریوز به عوامل مختلفی بستگی دارد؛ از جمله سن بیمار، شدت درد، محل و وسعت بیماری، وجود یا عدم وجود کیست تخمدان، برنامه بیمار برای بارداری، سابقه ناباروری، شدت چسبندگی‌ها و پاسخ بیمار به درمان‌های قبلی. درمان ممکن است شامل داروهای کنترل درد، درمان‌های هورمونی، پیگیری منظم، درمان ناباروری یا در برخی موارد جراحی باشد. انتخاب درمان باید کاملاً فردی و بر اساس شرایط هر بیمار انجام شود. یکی از روش‌های مهم درمانی و تشخیصی در برخی موارد آندومتریوز، لاپاراسکوپی است. لاپاراسکوپی می‌تواند برای مشاهده ضایعات آندومتریوز، برداشتن کیست‌های شکلاتی، آزاد کردن چسبندگی‌ها یا درمان برخی ضایعات لگنی مورد استفاده قرار گیرد. البته لاپاراسکوپی برای همه بیماران لازم نیست و تصمیم درباره انجام آن باید پس از بررسی دقیق شرایط بیمار توسط متخصص زنان گرفته شود. در این ویدئو تلاش شده است به زبان ساده و قابل‌فهم به پرسش‌های رایج بیماران پاسخ داده شود؛ از جمله این‌که آیا درد شدید قاعدگی طبیعی است، آندومتریوز چگونه ایجاد می‌شود، چه علائمی دارد، آیا آندومتریوز باعث ناباروری می‌شود، کیست شکلاتی چیست، چه زمانی درمان دارویی کافی است و چه زمانی ممکن است جراحی یا لاپاراسکوپی لازم شود. این گفت‌وگو برای بانوانی مفید است که دچار دردهای شدید قاعدگی، درد مزمن لگنی، کیست تخمدان، ناباروری، درد هنگام رابطه جنسی یا علائم مشکوک به آندومتریوز هستند. همچنین این برنامه می‌تواند برای خانواده‌ها و همراهان بیماران مفید باشد تا بهتر بدانند آندومتریوز فقط یک درد ساده قاعدگی نیست و در صورت تداوم یا شدت علائم باید جدی گرفته شود. هدف این برنامه، آموزش بیماران، کاهش تأخیر در تشخیص، افزایش آگاهی درباره بیماری‌های زنان و کمک به تصمیم‌گیری آگاهانه‌تر در مسیر درمان است. آگاهی درست می‌تواند به بانوان کمک کند تا علائم مهم را نادیده نگیرند، به‌موقع به پزشک مراجعه کنند و با آرامش و اطلاعات بیشتر درمان مناسب خود را دنبال کنند. مهمان برنامه: دکتر مروارید احمدبیگی متخصص زنان و زایمان مجری برنامه: دکتر اکبر نیک‌پژوه متخصص پزشکی پیشگیری و اجتماعی توجه مهم: مطالب مطرح‌شده در این ویدئو صرفاً با هدف آموزش بیماران و افزایش آگاهی عمومی تهیه شده است و جایگزین ویزیت، معاینه، تشخیص یا درمان اختصاصی توسط پزشک نیست. برای بررسی دردهای قاعدگی، درد لگنی، ناباروری، کیست تخمدان، تفسیر سونوگرافی یا تصمیم‌گیری درباره درمان دارویی، لاپاراسکوپی یا جراحی، حتماً با پزشک متخصص زنان مشورت کنید. هشتگ‌ها: #آندومتریوز #اندومتریوز #دکتر_مروارید_احمدبیگی #بیمارستان_عرفان_نیایش #دکتر_اکبر_نیک_پژوه #سلامت_زنان #بیماریهای_زنان #متخصص_زنان #درد_قاعدگی #درد_لگن #ناباروری #کیست_تخمدان #کیست_شکلاتی #لاپاراسکوپی #جراحی_زنان #آموزش_بیمار #ارتقای_سلامت #Endometriosis #Gynecology #WomensHealth #PelvicPain #MenstrualPain #Infertility #OvarianCyst #Endometrioma #Laparoscopy #ErfanNiayeshHospital #DrMorvaridAhmadbeigi #DrAkbarNikpajouh