09 Wormerveer: Provincialeweg

In de nacht van 5 op 6 april 1945 start het 822e bataljon Georgiërs, dat door de Duitsers op Texel was ingekwartierd, de operatie ‘Dag der Geboorte’. De Georgiërs willen niet ingezet worden bij de strijd tegen de geallieerden en ze zijn bovendien bang dat ze na de oorlog gezien worden als handlangers van de Duitsers. De opstand kost bijna 500 Georgiërs, ruim 100 bewoners van Texel en meer dan 400 Duitsers het leven. Commandant Wastenecker van de Noord-Hollandse BS wil niet dat er per spoor via Den Helder Duitse manschappen en materieel wordt aangevoerd. Hij schakelt Jan Brasser (Witte Ko) in, commandant bij de Gewestelijk Sabotage Afdeling van de BS. Brasser regelt dat in de nacht van 14 op 15 april spoorbruggen worden opgeblazen in Sint Pancras en Wormerveer. De Duitsers nemen wraak: zevenentwintig Todeskandidaten uit Amsterdam en Alkmaar worden gefusilleerd. Twintig in Sint Pancras en zeven in Wormerveer. Het Monument staat tussen de Provincialeweg en de spoorlijn, vlakbij de brug ter hoogte van de Nagtegaalkade. Jan Koelemeij (1928) woonde in Wormerveer vlakbij de plek van de explosie en was getuige van de fusillade van de zeven mannen bij het spoor. Klaas den Hartigh (1933) woonde in Sint Pancras vlakbij de spoorbrug die werd opgeblazen. Hij was getuige van de fusillade die daarop volgde. Theo Witte (1929) was op Texel getuige van de opstand van de Georgiërs. Zijn 19-jarige broer werd doodgeschoten.