"කාෆිර්" යනු හුදෙක් මුස්ලිම් නොවන අයෙක්ද? - ඔබ නොදැන සිටි සත්‍යය

"කාෆිර්" යනු හුදෙක් මුස්ලිම් නොවන අයෙක්ද? - ඔබ නොදැන සිටි සත්‍යය අල්-කුර්ආනය කියවන විට හෝ ඉස්ලාමය පිළිබඳ සාකච්ඡා කරන විට අපට නිතර ඇසෙන, එහෙත් බොහෝ විට වැරදි ලෙස වටහා ගන්නා වචනයක් වන්නේ "කාෆිර්" (Kafir) යන්නයි. බහුතරයක් දෙනා විශ්වාස කරන්නේ "කාෆිර්" යනු මුස්ලිම් නොවන සෑම කෙනෙකුටම පොදුවේ භාවිත කරන අපහාසාත්මක හෝ වෙන් කර දක්වන වචනයක් බවයි. නමුත් අල්-කුර්ආනය පහළ වූ ඓතිහාසික පසුබිම සහ එහි භාෂාමය ගැඹුර විමසා බලන විට මතු වන්නේ මීට වඩා බෙහෙවින් වෙනස් සත්‍යයකි. මෙම ලිපිය හරහා එම සැබෑ අර්ථය ගවේෂණය කරමු. ඓතිහාසික පසුබිම: නිරන්තර විරෝධය මැද පහළ වූ අල්-කුර්ආනය අල්-කුර්ආනය පහළ වූයේ සරල හෝ සාමකාමී වටපිටාවක නොවේ. එය මුහම්මද් නබිතුමාගේ වසර 23ක ප්‍රකාශන කාලය පුරාම දැඩි විරෝධතා සහ සතුරු ආකල්ප පැවති සන්දර්භයකට මුහුණ දුන්නේය. මක්කාවේ වසර 13ක් සහ මදීනාවේ වසර 10ක් පුරා ඉස්ලාමීය පණිවිඩයට එරෙහිව අඛණ්ඩ අරගලයක් පැවතිණි. විශේෂයෙන්ම මදීනාවේ ගත කළ වසර 10ක කාලය තුළ පමණක් කුඩා හා විශාල යුද්ධ 60කට අධික සංඛ්‍යාවක් සිදු වූ බව ඉතිහාසයේ සඳහන් වේ. මෙහි තීව්‍රතාව වටහා ගැනීමට සරල ගණිතමය විශ්ලේෂණයක් කළ හැකිය: වසර 10ක් තුළ යුද්ධ 60කට අධික ප්‍රමාණයක් යනු සාමාන්‍යයෙන් වසරකට යුද්ධ 6ක් පමණ සිදුවීමයි. එනම් සෑම මාස දෙකකට වරක්ම එක් යුද්ධයක් සිදු වූවා හා සමාන අතිශය උණුසුම් වටපිටාවකි. අල්-කුර්ආනයේ 'කාෆිර්' හෝ 'කුෆ්ර්' වැනි වචන නිතර භාවිත වී ඇත්තේ මෙවැනි සතුරු සහ ප්‍රචණ්ඩකාරී පසුබිමක සිටින පිරිස් ආමන්ත්‍රණය කිරීමට මිස සාමාන්‍ය වැසියන් ලේබල් කිරීමට නොවේ. "කාෆිර්" යනු කවුද? (ප්‍රතික්ෂේප කරන්නා සහ විරුද්ධ වන්නා) භාෂාමය සහ දේවධර්මීය අර්ථයට අනුව 'කාෆිර්' (Kafir) යනු හුදෙක් 'මුස්ලිම් නොවන' යන්නට සමාන පදයක් නොවේ. 'කාෆිර්' යනු සත්‍යය වසා දමන්නා හෝ දැන දැනම පණිවිඩය ප්‍රතික්ෂේප කරන්නායි. මෙහිදී ඉතා වැදගත් කොන්දේසියක් ඇත: යම් පුද්ගලයෙකුට ඉස්ලාමයේ පණිවිඩය (Dawah) නිවැරදිව ලැබී, එය කුමක්දැයි ඔහු මැනවින් වටහාගෙන, ඉන් අනතුරුව එම සත්‍යය දැන දැනම ප්‍රතික්ෂේප කරමින් සතුරු ලෙස ක්‍රියා කරන්නේ නම් පමණක් මෙම පදය භාවිත වේ. යම් පුද්ගලයෙකුට මෙම පණිවිඩය කිසිසේත් ඉදිරිපත් වී නොමැති නම්, ඔහු 'ප්‍රතික්ෂේප කරන්නෙකු' ලෙස හැඳින්විය නොහැක. එවැනි අයෙකු හැඳින්විය යුත්තේ 'මුස්ලිම් නොවන අයෙකු' (Non-Muslim) ලෙස පමණි. මූලාශ්‍රයන්හි මෙම වෙනස මෙසේ පැහැදිලි කරයි: "මුස්ලිම් නොවන අයෙකු අනිවාර්යයෙන්ම ප්‍රතික්ෂේප කරන්නෙකු (කාෆිර්) විය යුතු නැත. යම් කරුණක් ඔහුට ඉදිරිපත් කර, ඔහු එය දැන දැනම ප්‍රතික්ෂේප කරන්නේ නම් පමණක් ඔහු ප්‍රතික්ෂේප කරන්නෙකු වේ." එසේම, එකල සමාජයේ සෑම කෙනෙකුම මුස්ලිම්වරුන්ගේ සතුරන් වූයේ නැත. පිරිසක් ඉස්ලාමය වැළඳගත් අතර තවත් පිරිසක් එයට විරුද්ධ වූහ. නමුත් මේ දෙපාර්ශවයටම අයත් නොවූ, සතුරුකම්වලට සම්බන්ධ නොවී නිහඬව හෝ මධ්‍යස්ථව සිටි (Neutral) විශාල පිරිසක්ද සිටියහ. අල්-කුර්ආනය එවැනි මධ්‍යස්ථ පුද්ගලයන්ව 'කාෆිර්' යන ලේබලය යටතට ගන්නේ නැත. "යා අයියුහන්නාස්" (ඕ මිනිසුනි): සියල්ලන් අමතන විශ්වීය ස්වරය අල්-කුර්ආනය මුස්ලිම්වරුන්ට හෝ එහි සතුරන්ට පමණක් සීමා වූවක් නොවන බව එය මිනිසුන් අමතන ආකාරයෙන්ම පැහැදිලි වේ. බොහෝ තැන්වල දෙවියන් වහන්සේ මිනිසුන්ව ආමන්ත්‍රණය කරන්නේ "යා අයියුහන්නාස්" (Ya Ayuhan-nas) හෙවත් "ඕ මිනිසුනි" යන පොදු සහ විශ්වීය නාමයෙනි. නිදසුනක් ලෙස, සූරතුල් බකරා හි මුල් වැකිවල ඇදහිලිවන්තයන්, ප්‍රතික්ෂේප කරන්නන් සහ කුහකයන් ගැන විස්තර කිරීමෙන් අනතුරුව, 21 වැනි වැකියේදී (සමහර විග්‍රහයන්හි 20 වැනි කොටස) සියල්ලන්වම පොදුවේ අමතයි. එහිදී 'කාෆිර්' වැනි ලේබල භාවිත නොකර, ඔවුන්ගේ මූලික අනන්‍යතාව වන 'මනුෂ්‍යත්වය' පදනම් කරගනිමින්, එකම දෙවියන් වන්දනා කරන ලෙස සමස්ත මානව වර්ගයාටම ආරාධනා කරයි. මෙයින් පැහැදිලි වන්නේ ඉස්ලාමය මිනිසා දෙස බලන මූලික දෘෂ්ටිකෝණය මනුෂ්‍යත්වය මිස ආගමික බෙදීම නොවන බවයි. මුස්ලිම් නොවන නමුත් සතුරන් නොවන අය: අල්-කුර්ආනයේ ඉගැන්වීම මුස්ලිම්වරුන්ට විරුද්ධව යුද්ධ නොකරන සහ ඔවුන්ව තම නිවෙස්වලින් පන්නා දැමීමට කටයුතු නොකරන මුස්ලිම් නොවන ජනතාව සමඟ ඉතා යහපත් ලෙස, යුක්තිගරුකව සහ සුහදව කටයුතු කරන ලෙස අල්-කුර්ආනය (සූරතුල් මුම්තහිනා ඇසුරෙන්) අවධාරණය කරයි. මුහම්මද් නබිතුමාගේ ජීවිතයේ දක්නට ලැබෙන ඓතිහාසික උදාහරණ දෙකක් මෙයට මනා සාක්ෂි සපයයි: අබුල් බුක්තාරි (Abul Bukhtari): මුස්ලිම්වරුන්ට එරෙහිව මක්කාවේ පැවති දරුණු ආර්ථික හා සමාජීය වර්ජනය අවසන් කිරීමට ඉදිරිපත් වූ මුස්ලිම් නොවන පුද්ගලයෙකි. ජුබයිර් ඉබ්නු මුතීම් (Jubayr ibn Mut'im): නබිතුමා තායිෆ් නගරයේදී දැඩි පීඩාවට පත්ව නැවත මක්කාවට පැමිණෙන විට, එතුමාට ආරක්ෂාව (Protection) සපයා නගරයට කැඳවාගෙන ආවේ එවකට මුස්ලිම් නොවන අයෙකු වූ ජුබයිර්ය. මොවුන් දෙදෙනාම ඉස්ලාමය වැළඳ නොගත්, මුස්ලිම් නොවන අය වුවද, ඔවුන් කළ උපකාර නබිතුමා කිසිදා අමතක කළේ නැත. බද්ර් යුද්ධයේදී මොවුන් සතුරන්ගේ පාර්ශ්වයෙන් යුද බිමට පැමිණියද, ඔවුන්ව කිසිසේත් මරා නොදමන ලෙස නබිතුමා තම සේනාවට නියෝග කළේය. මුස්ලිම් නොවන සෑම කෙනෙකුම 'කාෆිර්' හෝ සතුරෙකු ලෙස සැලකිය නොහැකි බවට මෙය ප්‍රබලම ප්‍රායෝගික නිදසුනයි. නිගමනය සහ ආවර්ජනය 'කාෆිර්' යන පදය මුස්ලිම් නොවන සෑම කෙනෙකුටම අලවන පොදු ලේබලයක් නොවේ. එය සත්‍යය දැන දැනම වසන් කරන, සතුරුකම් කරන සහ ප්‍රතික්ෂේප කරන පිරිස හැඳින්වීමට අල්-කුර්ආනය භාවිත කළ සුවිශේෂී පදයකි. පණිවිඩය නොලැබුණු හෝ සාමකාමීව වෙසෙන මුස්ලිම් නොවන ජනතාව 'කාෆිර්' ලෙස හැඳින්වීම අල්-කුර්ආනයේ සැබෑ අර්ථයට සහ ඉස්ලාමයේ මූලික ඉගැන්වීම්වලට සම්පූර්ණයෙන්ම පටහැනි වේ. අවසාන වශයෙන් අප අපගෙන්ම මෙසේ ප්‍රශ්න කළ යුතුය: "අප ආගමික ග්‍රන්ථවල වචන ඒවායේ සැබෑ ඓතිහාසික හා භාෂාමය පසුබිමෙන් බැහැරව වටහා ගැනීම නිසා සමාජය තුළ අනවශ්‍ය බෙදීම් ඇති වී තිබේද?"