SUTEMIZUVCHILARNING XILMA XILLIGI VA KELIB CHIQISHI | СУТЭМИЗУВЧИЛАР ХИЛМА ХИЛЛИГИ ВА КEЛИБ ЧИҚИШИ.

SUTEMIZUVCHILARNING XILMA XILLIGI VA KELIB CHIQISHI | СУТЭМИЗУВЧИЛАРНИНГ ХИЛМА ХИЛЛИГИ ВА КEЛИБ ЧИҚИШИ. Yangi bo‘lsangiz kanalimizga obuna bo‘lishni unutmang! 👍Layk tugmasini bosishni unutmang ! 🔥Ajoyib kommentlaringizni qoldiring... Kuningiz xayrli o‘tsin! Hurmat ila BIOLOGUZ ►ТЕЛЕГРАМ КАНАЛИМИЗ: https://t.me/uzbiolog ►ИНСТAГРAМ СAҲИФAМИЗ:   / uzbiolog   ►Хамкор Каналларимиз: https://bit.ly/32ibaXL - Android Apk Ilovalar Sayti. ►Хамкор Каналларимиз: https://bit.ly/3dhfRHM - Remix Musiqalar. #sutemizuvchilarxilmaxilligi #uzbiolog #biologuz #kenguru #koala #yexidna Sutemizuvchilarning kelib chiqishi. Sutemizuvchilarning bir qancha xususiyatlari, xususan, skeleti, muskullari, ovqat hazm qilish, nafas olish, ayirish, qon aylanish sistemasining tuzilishi sudralib yuruvchilarnikiga birmunc ha o‘xshash bo‘ladi. Sutemiz uvchilar terisida ham sudralib yuruvchilarnikiga o‘xshash tangac halar bo‘ladi. Ularning yungi ham tangachalardan kelib chiqqan. Bundan tashqari, tuban sutemizuvchilarning sudralib yuruvchilarga o‘xshash kloakasi bo‘ladi; ular tirik bola tug‘masdan tuxum qo‘yib ko‘payadi. Bu dalillar sutemizuvchilarning sudralib yuruvchilar bilan qarindoshligini ko‘rsatadi. Sutemizuvchilarning ajdodi bundan 200–300 ming yil ilgari yashagan qadimgi yirtqich tishli kaltakesaklar bo‘lgan (102-rasm). Olimlar skelet qoldiqlarini tekshirib, ularning oyog‘i sudralib yuruvchilarniki singari tanasining ikki yonida emas, balki tanasi ostida joylashganligini, tishlari ham ixtisoslashganlig ini aniqlashgan. Yirtqich tishli kaltakesaklarning sudralib yuruvc hilarga o‘xshashlik belgilari ham bo‘lgan. Ular kalta oyoqlarida yo‘g‘on va uzun dumini sudrab harakatlangan.Iqlimning sovib borishi bilan sovuqqonli yirik sudralib yuruvchilar qirilib ketib, ularning o‘rnini issiqqonli sutemizuvchilar egallagan. Sutemizuvchilarning xilma-xilligi: tuxum qo‘yuvchilar, xaltalilar, yo‘ldoshlilar Sutemizuvchilar tuzilishi, ko‘payishi va bolasining rivojlanish xususiyatlariga binoan tuxum qo‘yuvchilar, xaltalilar va yo‘ldoshlilar guruhlariga ajratiladi.Tuxum qo‘yuvchilar, ya’ni kloakalilar tirik bola tug‘masdan tuxum qo‘yib ko‘payadi. Sut bezlarining rivojlanganligi va tanasida jun yoki qillar bo‘lishi bilan ular sutemizuvchilarga o‘xshaydi. Lekin ularning haqiqiy sutemizuvchilar uchun xos belgilari birmuncha kuchsiz rivojlangan. Chunonchi, bosh miyasi ancha sodda tuzilgan; sut bezlari so‘rg‘ichlari rivojlanmagan; tana harorati nisbatan pastroq (26° dan 36 °C gacha) bo‘ladi. Shuning bilan birga ularning tuzilishida sudralib yuruvchilarga xos bir qancha xususiyatlar (masalan, kloakasining bo‘lishi, tuxum qo‘yib ko‘payishi) mavjud. Tuxum qo‘yuvchi sutemizuvchilarga o‘rdakburun va yexidna kiradi (103-rasm). Ular Avstraliya qit’asi va uning yaqinidagi orollarda tarqalgan. O‘rdakburunning o‘rdaknikiga o‘xshash keng va uzun muguz tumshug‘i bor. Tanasi jun bilan qoplangan. U daryo qirg‘oql aridagi uyasida yashaydi. Oyog‘ining barmoqlari orasidagi suzgich pardasi yordamida yaxshi suzadi. O‘rdakburun tuxum qo‘yib, uni bosib yotadi. Lekin tuxumdan chiqqan bolalarini sut bilan boqadi. Sut bezlari so‘rg‘ichlari bo‘lmaganidan junining sirtiga oqib chiqadi; bolalari ana shu sutni yalab oziqlanadi.Yexidna – ko‘rinishi tiрratikanga o‘xshaydigan hayvon. Tanasi uzun qillar bilan qoplangan. Urg‘ochisi bitta tuxum qo‘yib, uni qornidagi xaltasida olib yuradi. Uning bolasi ham onasining qorin tomonidan terisi ustiga oqib chiqqan sutni yalaydi.Xaltalilar tuxum qo‘yuvchilarga nisbatan birmuncha murakkab tuzilgan. Ular tirik bola tug‘adi; kloakasi bo‘lmaydi. So‘rg‘ichlari rivojlangan, tana harorati nisbatan yuqori (37°C gacha), bachadoni rivojlanmagan yoki juda kuchsiz rivojlangan. Shuning uchun tug‘ilgan bolal ari juda kichik va zaif bo‘ladi. Masalan, bo‘yi 2 m keladigan kenguru bolasining uzunligi bor-yo‘g‘i 3 sm. Xaltalilarning urg‘ochisi tug‘ilgan bolasini ancha vaqt qornidagi xaltasida olib yuradi. Xaltalilar Avstraliya qit’asi va uning yaqinidagi orollarda, ayrim turlari esa Mark aziy va Janubiy Amer ikada yashay di. Ularning 270 ga yaqin turi ma’lum. Ulardan kenguru, koala, xaltali sichq on, xaltali bo‘ri ko‘pchilikka ma’lum. Kenguru uzun va kuchli orqa oyoqlarida sakrab harakatlanadi, oldingi oyoqlari yordamida o‘tlar, shox-shabbalardan iborat ozig‘ini og‘ziga soladi.Yo‘ldoshlilar tuxum qo‘yuvchilar va xaltalilarga nisbatan ancha yuqori tuzilgan. Ularning homilasi urg‘ochisi bachadonida rivojlanadi. Yo‘ldoshlilar mayda sichqonlardan tortib, juda yirik fillargacha bo‘lgan xilma-xil sutemizuvchilar, shu jumladan, deyarli barcha xonaki hayvonlarni o‘z ichiga oladi. 1. Tuxum qo‘yuvchilar qanday tuzilgan? 2. O‘rdakburun qanday hayot kechiradi? 3. Xaltalilar qanday tuzilgan? 4. Tuxum qo‘yuvchilar va xaltalilar qayerda tarqalgan? 5. Yo‘ldoshlilar uchun xos xususiyatlar nimadan iborat? O‘rdakburun, yexidna, kenguru, xaltalilar, tuxum qo‘yuvchilar, yo‘ldoshlilar.