از ریشه تا ساقه - درس هفتم - علوم پنجم ابتدایی

فرازبندی درس ۱۲ علوم ششم: از ریشه تا برگ ۱. مقدمه و اهمیت گیاهان نقش گیاهان: گیاهان موجودات زنده‌ای هستند که با فتوسنتز (غذاسازی)، اکسیژن و غذای مورد نیاز سایر موجودات کره زمین را تامین می‌کنند. مسیر حرکت مواد: برای اینکه گیاه بتواند رشد کند و غذا بسازد، آب و مواد معدنی باید از خاک گرفته شده و به بالاترین نقاط گیاه (برگ‌ها) برسند. ۲. ریشه؛ اولین ایستگاه (جذب آب و مواد معدنی) وظیفه ریشه: محکم نگه داشتن گیاه در خاک و جذب آب و نمک‌های معدنی. تارهای کشنده: در نوک ریشه‌ها، پوسته‌های بسیار ظریفی به نام «تار کشنده» وجود دارد. سطح این تارها بسیار زیاد است و وظیفه اصلی آن‌ها مکش آب و مواد مغذی از میان ذرات خاک است. ۳. ساقه و آوندها؛ مسیر انتقال (بزرگراه گیاه) آوند چیست؟ درون ساقه گیاهان، لوله‌های بسیار باریکی به نام «آوند» وجود دارد که مثل لوله‌کشی ساختمان، مواد را جابه‌جا می‌کنند. انواع آوندها: آوند چوبی: آب و مواد معدنی جذب شده از ریشه را به سمت برگ‌ها (بالا) می‌برد. آوند آبکشی: غذای ساخته شده در برگ (ساکارز/قند) را به تمام بخش‌های گیاه مثل ساقه و ریشه (پایین و اطراف) می‌رساند. ۴. برگ؛ کارخانه غذاسازی (فتوسنتز) روزنه‌ها: در پشت و روی برگ‌ها سوراخ‌های بسیار ریزی به نام «روزنه» وجود دارد. گیاه از طریق این روزنه‌ها، دی‌اکسید کربن را از هوا می‌گیرد و اکسیژن و بخار آب اضافی را خارج می‌کند. سبزینه (کلروفیل): ماده سبز رنگ درون برگ است که نور خورشید را جذب می‌کند. فتوسنتز: گیاه با استفاده از نور خورشید، دی‌اکسید کربن و آب، برای خود غذا (قند) می‌سازد. ۵. نتیجه‌گیری و آزمایش‌های مهم درس آماده‌سازی برای امتحان: در این درس معمولاً آزمایش قرار دادن ساقه کرفس در آب رنگی انجام می‌شود تا حرکت آب در آوندهای چوبی به وضوح دیده شود.